66
การเปลี่
ยนแปลง ทั
ศนคติ
โดยใช้
อิ
ทธิ
พล ทางสั
งคม เกิ
ดจากความเชื่
อที่
ว่
า บุ
คคลจะพั
ฒนา ทั
ศนคติ
ของตนเองในลั
กษณะใดนั
้
น ขึ
้
นอยู
่
กั
บข้
อมู
ลที่
ได้
รั
บจากผู
้
อื่
นในสั
งคม สิ
่
งที่
มี
อิ
ทธิ
พลทางสั
งคม แบ่
ง
ออกได้
เป็
น 2 ประเภท คื
อ
1. กลุ ่
มอ้
างอิ
ง (Reference Group) หมายถึ
ง กลุ ่
มบุ
คคลที่
เราใช้
เป็
นมาตรฐานสํ
าหรั
บ
ประเมิ
น ทั
ศนคติ
ความสามารถของเรา หรื
อสถานการณ์
ที่
เกิ
ดขึ
้
นโดยทั ่
วไปบุ
คคลจะใช้
กลุ ่
มอ้
างอิ
ง
เพื่
อประเมิ
น ทั
ศนคติ
ของตน และตั
ดสิ
นใจว่
า ทั
ศนคติ
ของตนถู
กต้
อง เพราะคิ
ดว่
าคนส่
วนใหญ่
ใน
กลุ
่
มมี
ทั
ศนคติ
เช่
นเดี
ยวกั
บตน
วั
ตสั
นและ จอห์
นสั
น ( Watson and Johnson ,1972) ได้
กล่
าวถึ
งอิ
ทธิ
พลของกลุ ่
ม
อ้
างอิ
งที่
มี
ต่
อการเปลี่
ยนแปลง ทั
ศนคติ
ไว้
ดั
งนี
้
1. ทั
ศนคติ
ของบุ
คคลจะมี
ผลอย่
างมากจากกลุ
่
มที่
เขามี
ส่
วนร่
วม และกลุ
่
มที่
เขา
ต้
องการจะร่
วมด้
วย
2. ถ้
า ทั
ศนคติ
ของบุ
คคลสอดคล้
องกั
บมาตรฐานหรื
อบรรทั
ดฐานของกลุ
่
มจะ
เป็
นการเสริ
มแรง (Reinforcement) ให้
กั
บ ทั
ศนคติ
นั
้
น มากขึ
้
น ในทางตรงข้
าม จะเป็
นการลงโทษ
(Penalty) ถ้
าบุ
คคลนั
้
นมี
ทั
ศนคติ
ไม่
ตรงกั
บมาตรฐานหรื
อบรรทั
ดฐานของกลุ
่
ม
3. บุ
คคลที่
ขึ
้
นอยู
่
กั
บกลุ ่
ม หรื
อติ
ดอยู
่
กั
บกลุ ่
มมาก จะเป็
นผู
้
ที่
เปลี่
ยนแปลง
ทั
ศนคติ
ได้
ยากที่
สุ
ดถ้
าการเปลี่
ยนแปลงนั
้
น เป็
นความพยายาม ของบุ
คคลภายนอก
4. การสนั
บสนุ
น หรื
อเห็
นด้
วยกั
บ ทั
ศนคติ
บางอย่
างของสมาชิ
กในกลุ
่
มแม้
เพี
ยง1 คนเท่
านั
้
น ก็
สามารถลดอิ
ทธิ
พลของกลุ
่
มใหญ่
ที่
มี
ต่
อ ทั
ศนคติ
ของสมาชิ
กในกลุ
่
มได้
5. แม้
เป็
นเพี
ยงสมาชิ
ก 2 คนในกลุ
่
มเท่
านั
้
น ที่
ยึ
ดมั
่
นในความคิ
ดหรื
อ ทั
ศนคติ
บางอย่
าง ก็
จะมี
อิ
ทธิ
พลต่
อสมาชิ
กในกลุ ่
มได้
6. การมี
ส่
วนร่
วมในการอภิ
ปรายกลุ
่
มและ การตั
ดสิ
นใจกลุ
่
ม จะช่
วยลดการ
ต่
อต้
าน การเปลี่
ยนแปลง ทั
ศนคติ
ถ้
ากลุ
่
มตั
ดสิ
นใจยอมรั
บ ทั
ศนคติ
ใหม่
สมาชิ
กในกลุ ่
มก็
จะยอมรั
บ
ทั
ศนคติ
ด้
วย
7. ถ้
าบุ
คคลเปลี่
ยนแปลงกลุ
่
มอ้
างอิ
งของตน ทั
ศนคติ
ของบุ
คคลก็
มี
แนวโน้
มที่
จะเปลี่
ยนแปลงด้
วย
2. บุ
คคลอ้
างอิ
ง (Reference Individuals) หมายถึ
ง บุ
คคลที่
เราใช้
เป็
นมาตรฐานเพื่
อ
ประเมิ
น ทั
ศนคติ
ความสามารถของเรา หรื
อสถานการณ์
ที่
เกิ
ดขึ
้
น อิ
ทธิ
พลของผู
้
อื่
นที่
มี
ต่
อ ทั
ศนคติ
ของบุ
คคล ตรงกั
บ กระบวนการ เปลี่
ยนแปลงพฤติ
กรรมที่
เรี
ยกว่
า การเลี
ยนแบบ (Identification) ซึ
่
ง
เป็
นกระบวนการ ที่
บุ
คคลรั
บเอา คุ
ณสมบั
ติ
ของผู
้
อื่
น เช่
น ความคิ
ด ทั
ศนคติ
พฤติ
กรรม เป็
นต้
นมาเป็
น
ของตนข้
อมู
ลข่
าวสารที่
ได้
รั
บจะทํ
าให้
เกิ
ดการเปลี่
ยนแปลงองค์
ประกอบของ ทั
ศนคติ
ในส่
วนของการ
รั
บรู
้
เชิ
งแนวคิ
ด (Cognitive Component) และเมื่
อองค์
ประกอบส่
วนใดส่
วนหนึ
่
งเปลี่
ยนแปลง