Page 72 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

62
ทัศนคติ ทั้ง 3 ประเภทนี้ บุคคลอาจจะมีเพียงประการเดียวหรื อหลายประการก็ ได้
ขึ้ นอยู่กับความมั่ นคงในความรู ้สึ กนึ กคิด ความเชื่อ หรื อค่านิยมอื่ น ๆ ที่ มีต่ อบุคคล สิ่ งของ การ
กระทํา หรื อสถานการณ์
แดลเนี ยล แคทซ์ (Daniel Katz , 1960 : 163 – 191) ได้อธิ บายถึง หน้าที่หรื อกลไกของ
ทัศนคติ ที่ สําคัญไว้ 4 ประการ ดังนี้ คือ
1. เพื่อใช้สําหรั บการปรับตัว (Adjustment) หมายความว่า ตัวบุคคลทุกคนจะอาศัย
ทัศนคติ เป็ นเครื่ องยึดถือ สําหรับการปรับ พฤติกรรม ของ ตนให้ เป็ นไปใน ทางที่จะก่อให้เกิด
ประโยชน์แก่ ตนสู งที่สุ ด และให้มีผลเสียน้อยที่สุ ด ดังนี้ ทัศนคติ จึงสามารถเป็ นกลไก ที่จะสะท้อน
ให้ เห็น ถึงเป้ าหมายที่พึงประสงค์และที่ ไม่พึงประสงค์ของเขา และด้วยสิ่ งเหล่านี้ เอง ที่จะทําให้
แนวโน้มของพฤติ กรรมเป็ นไป ในทางที่ ต้องการ มากที่สุ ด
2. เพื่อป้ องกันตัว (Ego – Defensive) โดยปกติในทุ กขณะ คนทั ่วไปมักจะมี
แนวโน้มที่จะไม่ยอมรับความจริง ในสิ ่ งซึ่ งเป็ นที่ ขัดแย ้ง กับ ความนึ กคิดของตน (Self – Image) ดังนี้
ทัศนคติ จึงสามารถ สะท้อนออกมาเป็ น กลไกที่ป้ องกันตัว โดย การแสดงออก เป็ นความรู ้สึ ก ดู ถูก
เหยียดหยาม หรื อติฉิ นนิ นทาคนอื่น และขณะเดียวกัน ก็ จะยกตนเองให้สู งกว่า ด้วยการมี ทัศนคติ ที่
ถื อว่า ตนนั้ นเหนื อกว่าผู ้ อื่น การก่อตัว ที่ เกิดขึ้ นมาของ ทัศนคติ ในลักษณะนี้ จะมีลักษณะแตกต่าง
จากการมี ทัศนคติ เป็ นเครื่ องมือ ในการปรับตัว ดังที่กล่าวมาแล้วข้างต้น กล่าวคือ ทัศนคติ จะมิใช่
พัฒนาขึ้นมาจาก การมี ประสบการณ์กับสิ ่งนั้น ๆ โดยตรง หากแต่ เป็ นสิ ่ งที่เกิดขึ้ นจากภายในตัวผู ้
นั้ นเอง และสิ ่ งที่เป็ น เป้ าหมายของการแสดงออก มาซึ่ ง ทัศนคติ นั้น ก็ เป็ นเพียงสิ่ งที่เขาผู้นั้ น หวังใช้
เพียงเพื่อการ ระบายความรู้สึ ก เท่านั้น
3. เพื่อการแสดงความหมายของค่านิยม (Value Expressive) ทัศนคติ นั้ นเป็ นส่วน
หนึ่ งของค่านิยมต่าง ๆ และด้วย ทัศนคติ นี้ เอง ที่จะใช้สําหรับสะท้อนให้เห็นถึงค่านิยมต่าง ๆ ใน
ลักษณะที่จําเพาะเจาะจงยิ่งขึ้น ดังนั้ น ทัศนคติ จึงสามารถใช้สําหรั บ อรรถาธิบาย และบรรยายความ
เกี่ยวกับ ค่านิยม ต่าง ๆ ได้
4. เพื่อเป็ นตัวจัดระเบี ยบเป็ นความรู้ (Knowledge) ทัศนคติ จะเป็ นมาตรฐานที่ตัว
บุคคลจะสามารถใช้ประเมิน และทําความเข้าใจ กับ สภาพแวดล้อม ที่มีอยู่ รอบตัวเขา ด้วยกลไก
ดังกล่าวนี้ เอง ที่ทําให้ตัวบุคคลสามารถรู ้ และเข้าใจถึ งระบบ และระเบียบของสิ่งต่ าง ๆ ที่อยู่ใน
รอบตัวเขาได้
การเปลี่ยนแปลงทัศนคติ (Attitude Change)
เฮอร์เบริ ท ซี . เคลแมน (Herbert C. Kelman , Compliance , 1967 : 469) ได้อธิ บายถึง
การเปลี่ ยนแปลง ทัศนคติ โดยมีความเชื่ อว่า ทัศนคติ อย่างเดี ยวกัน อาจเกิ ดในตัวบุคคลด้วยวิธีที่
ต่ างกัน จากความคิดนี้ เฮอร์ เบริ ท ได้แบ่งกระบวนการ เปลี่ยนแปลง ทัศนคติ ออกเป็ น 3 ประการ คือ