Page 68 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

58
3. องค์ประกอบทางด้านการปฏิ บัติหรื อพฤติ กรม องค์ประกอบนี้ เป็ น
องค์ประกอบที่มีแนวโน้มในทางปฏิบัติ หรื อมีปฏิกิ ริยาอย่างใดอย่างหนึ่ ง
องค์ประกอบของทัศนคติทั้ ง 3 ด้านต่างมี ความสัมพันธ์กัน และมีผลซึ่ งกันและกัน
เป็ นที่ เชื่อกันว่า ทัศนคติมีผลต่อการแสดงออกของพฤติกรรมของบุคคล และขณะเดียวกันการ
แสดงออกหรื อการปฏิบัติของบุคคลก็มีผลต่อทัศนคติ นั้ นด้วย ทัศนคติ สามารถเกิดการเปลี่ยนแปลง
ได้ และเป็ นที่ เชื่อถื อกันอีกว่า ถ้าองค์ประกอบส่วนใดส่ วนหนึ่ งของทัศนคติเปลี่ยนแปลง
องค์ประกอบอื่ น ๆ ก็มีแนวโน้มที่จะเปลี่ยนแปลงด้วยเช่นกัน เช่น ถ้าองค์ประกอบด้านความรู ้
เปลี่ยนแปลงก็จะมีแนวโน้ม ทําให้องค์ประกอบด้านอารมณ์ (Affecitive Component) และปฏิบัติ
(Behavioral Component)
ซิมบาร์โด (สุ ดฤทัย มุขยวงศา. 2533 : 7 ; อ้างอิงมาจาก Zimbardo. 1979 :
647) กล่าวว่า ทัศนคติ ประกอบด้วยองค์ประกอบ 3 ประการคือ
1. ความคิด ความเชื่ อ (Beliefs) หรื อความเข้าใจที่ มีต่ อสิ ่งต่ าง ๆ ในลักษณะ
ที่สิ ่ งนั้ นเป็ นหรื อควรจะเป็ น
2. ความรู ้สึ ก (Affection) หรื ออารมณ์ที่สัมพันธ์ กับความคิด ความเชื่ อ วัดได้
จากปฏิ กิริ ยาทางรางกายหรื อแนวโน้มแลแบบแผนในการตอบสนอง
3. พฤติกรรม (Action Intention) เป็ นการกระทําที่สังเกตได้ ซึ่ งเป็ นผล
ต่ อเนื่องจากความคิดและความรู ้สึ ก
สรุ ปได้ว่าองค์ประกอบของทัศนคติทั้งสามด้านจะต้องมีความสอดคล้องสัมพันธ์ กัน
ถ้าองค์ประกอบด้านใดด้านหนึ่ งเปลี่ยนแปลงไปทัศนคติ ของบุคคลก็จะเปลี่ยนแปลงไปด้วย
องค์ประกอบทั้งสามของทัศนคติดังกล่าวมีลักษณะสําคัญหลายประการต่าง ๆ กัน แต่ลักษณะที่
องค์ประกอบทั้งสามมีร่ วมกัน ซึ่ งนักจิตวิทยาสังคมนิ ยมวัด คื อ ทิศทางและปริ มาณของ
องค์ประกอบทั้งสามด้านที่มีส่ วนร่ วมกันนั ่นเอง
1. ทิศทาง (Direction) ทัศนคติ มี 2 ขั้ น หรือ 2 ทิ ศทาง หมายถึงการ
ประเมินค่า การรู้คิ ด การรู้สึ กและการพร้อมกระทํา ไปในทางที่เป็ นบวกหรื อลบ ซึ่ งหมายถึงดีหรื อ
เลว เช่นเดี ยวกับองค์ประกอบทางการรู ้คิด ก็สามารถวัดได้ว่าบุคคลมีความรู้ในประเด็นที่ ต้องการ
วัดในทางที่ ว่าสิ ่ งนั้ นดีหรื อเลว ส่ วนที่เกี่ยวข้องกับองค์ประกอบทางการรู ้สึ กก็สามารถวัดว่าบุคคลมี
ความรู ้สึ กต่อสิ ่งนั้ นไปในทางบวกหรื อลบ คือในทางชอบ พอใจ หรื อไม่ ชอบ ไม่พอใจ ส่ วนที่
เกี่ยวข้องกับองค์ประกอบทางการพร้ อมกระทํา ก็ สามารถวัดได้ว่าบุคคลพร้อมที่จะกระทําต่อสิ ่งนั้ น
ในทางบวกหรื อลบ ซึ่ งทางบวกหมายถึง การพร้อมที่ จะให้การสนับสนุ นหรือช่วยเหลือ
ส่ วนทางลบก็หมายถึงความพร้อมที่ จะทําลายหรื อขัดขวางความเจริ ญของสิ ่ งนั้น การวัดทัศนคติ