Page 49 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

39
เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของคน ในสังคม โดยเฉพาะพฤติกรรมสังคม (Socia behavior) หรือการ
กระทําทางสังคม (Social action) ซึ่ งมีผลสื บเนื่องมาจาก การมีความสั มพันธ์ทางสังคม
(Social Relations)การเปลี่ยนแปลง หมายถึ ง ความแตกต่างที่เกิดขึ้ นต่อเนื่อง ในช่ วงเวลาหนึ่งของ
องค์กรหนึ่ ง ซึ่ งย ังคงอยู่ได้ (Nisbet, 1972 : 1)
ตัวอย่ าง การเปลี่ ยนแปลงของโครงสร้าง หรื อสั มพันธภาพของสมาชิก ใน
ครอบครัวหนึ่ ง ซึ่ งในเวลา ที่ผ่านไปนานพอสมควร ก็อาจทําให้บทบาทหน้าที่ และความสั มพันธ์
ระหว่ างสามี ภรรยา พ่อแม่ และลูก ๆ เปลี่ ยนแปลงไปบ้าง แต่ครอบครัวก็ย ังคงเป็ น สถาบันสังคมที่
เรี ยกว่า ครอบครัวอยู่ตามเดิม การรวมกลุ่มในสังคมมนุษย์ แต่ ละคนย่อมมีสถานภาพ (status) และ
บทบาท (role) ซึ่ งเป็ นไปตามสถานภาพอยู่แล้ว และเมื่อมีการเปลี่ยนแปลง ในความสัมพันธ์ ทางสังคม
เกิดขึ้ น ก็อาจนําไปสู่ การเปลี่ยนแปลง ในสถานภาพและบทบาท ของแต่ ละคนได้ การเปลี่ยนแปลง
ทางสังคม อาจเกิดขึ้ นได้จาก ความสัมพันธ์ ทางสังคมในแต่ละเรื่ อง เช่ น ความสัมพันธ์ระหว่ าง เพื่อน
กับเพื่อน สามี -ภรรยา บิดา-บุตร มารดา-บุตร ครู-ศิษย์ หญิง-ชาย ฯลฯ จนไปถึงกลุ่ มความสัมพันธ์ ที่
รวมกันเข้ามาในรูปของ การจัดการองค์การทางสังคมต่างๆ (Social Organization) เช่น การเปลี่ ยน
รู ปแบบของรัฐบาล ก่อให้เกิดมีความเปลี่ ยนแปลง ในสัมพันธภาพระหว่าง ราษฏรกับผู้ ปกครอง สรุ ป
ได้ว่า การเปลี่ยนแปลงใด ๆ ที่มีผลทําให้ ความสัมพันธ์ ทางสังคม เกิดความแตกต่างกันขึ้ น ในช่วง
เวลาใดเวลาหนึ่ งแล้ว การเปลี่ยนแปลงนั้ น ไม่ว่าเล็กน้อยหรื อใหญ่โตเพียงไร ก็ถื อว่าเป็ นการ
เปลี่ยนแปลงทางสั งคมทั้งสิ้น
แนวคิ ดและทฤษฏีเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมที่ใช้ ในการวิเคราะห์ สังคมมีหลายทฤษฎี
ได้ แก่
1. ทฤษฏีที่เกี่ยวกับวิวัฒนาการทางวัฒนธรรม (Cultural evolution Theories)
2. แนวคิดเกี่ ยวกับการผสมผสานกลมกลืนทางวัฒนธรรม (Assimilation,
Acculturation and Cultural Integration)
3. กลุ่ มทฤษฎีความขัดแย ้ง (Conflict Theories)
4. แนวคิดเรื่ องการปรับตัวไม่ทันกันของวัฒนธรรม (Cultural Lag Concept)
5. แนวคิดเกี่ ยวกับการวัดอัตราความก้าวหน้าทางวัฒนธรรม (Concepts of Cultural
Progress)
6. แนวคิดทฤษฏีอื่น ๆ (Other Concepts and Theories)
(รายละเอียด แต่ละทฤษฏี สามารถอ่านได้ในหนังสื อ เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลง ทางสังคม และ
วัฒนธรรมทั ่วไป ทั้ งในหนังสื อภาษาไทย และภาษาต่างประเทศ) สังคมและวัฒนธรรม เป็ นส่ วน