Page 42 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

32
กิ จกรรมทางสังคมต่ าง ๆ เพิ ่มมากขึ้ น มอร์ แกนและไทเลอร์ ได้นําแนวคิดของ Darwin มาอธิ บายความ
เปลี่ยนแปลง ทางวัฒนธรรมว่า มาจากภาวะของ ความหยาบกระด้าง เข้ามาสู ่ภาวะของ อารยธรรม คือ
แนวทางของวิวัฒนาการนั้ น เป็ นไปเพื่อความดีขึ้ น ก้าวหน้าขึ้ นเรื่อย ๆ
มอร์แกน เสนอแบบแผนทางวัฒนธรรม เครือญาติของมนุษย์ มีวิวัฒนาการจากหยาบ มา
สู ่ความละเอี ยดอ่าน ดีงาม คือ แต่ เดิมมนุษย์สมสู่ กัน อย่างสําส่อน ไม่ แตกต่างไปจากสัตว์เท่า
ใดนักมีการแต่งงานกลุ่ม ซึ่ งชายและหญิง ในแต่ละกลุ่มต่าง ก็เป็ นสามีและภรรยากันทั้ งหมด
พวกเด็ก ๆ จะเรี ยกชายรุ่ นเดียวกับ พ่อของตนว่า "พ่อ" ทุ กคนเรี ยกหญิงอายุรุ ่นเดี ยวกับแม่ ของตนว่า
"แม่" ทุ กคน จากการแต่งงานกลุ่ม กลายมาเป็ นแต่งงานแบบ พหูคู ่ครอง คือ ชายคนเดียวมี
ภรรยาหลายคน หรื อหญิงคนเดียว มี สามีได้หลายคน ต่อมาวิวัฒนาการมาสู ่ การแต่งงานแบบ
ผัวเดียวเมี ยเดี ยวในแบบปัจจุบัน
ไทเลอร์ แสดงให้เห็น วิวัฒนาการทางด้านศาสนา ของมนุ ษย์โดยเสนอว่า ศาสนาแรก
ของมนุ ษย์ ได้แก่ ลัทธิวิญญาณ มีความเชื่อเรื่ อง ภูผี ปี ศาจ มีสิ ่ งอยู่ ในธรรมชาติ เช่ น ต้นไม้ แม่นํ้ า
ภูเขา จากความเชื่อ ก็ เกิดเป็ นศาสนา ที่มีพระเจ้าหลายองค์ และมาสู่ ศาสนาที่มีพระเจ้าองค์เดียว
ต่ อมาการแพร่ กระจายทางวัฒนธรรม เสนอความคิ ดค้านวิวัฒนาการ สานเดียวว่า วัฒนธรรม
จากสังคมหนึ่ ง อาจแพร่ กระจายไปสู ่สังคมอื่ นได้ สังคมไม่จําเป็ นต้อง ผ่านขั้นตอนวิวัฒนาการ
ครบทุกขั้นตอนเสมอไป วิวัฒนาการของสังคม อาจมีการกระโดดข้ามขั้ นตอนได้
2. วิวัฒนาการหลายสาย หรื อ วิวัฒนาการขนาน
นักมนุษยวิทยา Julian Steward ชี้ ข้อบกพร่ อง ของแนวคิดวิวัฒนาการสายเดี่ยว ไม่
สามารถอธิบายสาเหตุว่า ทําไมวัฒนธรรมบางอย่าง จึงเปลี่ ยนแปลงได้รวดเร็ ว ในขณะที่บาง
วัฒนธรรมเปลี่ยนแปลงช้า Steward เสนอว่า วิวัฒนาการหลายสาย สนใจเก็บรวบรวมข้อมูล
ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ของสังคมต่ าง ๆ มาพิจารณาเปรี ยบเที ยบกัน โดยไม่ได้มีการวางแนวคิด ไว้
ล่ วงหน้าไม่เหมือนกับ นักวิวัฒนาการสายเดี่ยว ซึ่ งพยายามทําข้อมูลบางประการ มาสอดใส่ในช่ อง
ของแนวคิ ด ที่ได้ว่างไว้ก่อนแล้ว วิวัฒนาการหลายสาย สนใจการเปลี่ยนแปลง ทางวัฒนธรรมของ
สังคมมนุ ษย์ แต่ละสังคม มิ ใช่จะพยายาม สร้างกฎเกณฑ์วิวัฒนาการ วัฒนธรรมของมนุษย์ชาติ
Steward เสนอแนวคิ ด นิเวศวิทยาวัฒนธรรม โดยศึกษาหาข้อกําหนด หลักเกณฑ์อธิ บายที่มี ของ
ลักษณะและแบบแผนวัฒนธรรม บางประการที่มีอยู่ ในแต่ละสภาวะแวดล้อม และสิ่ งสําคัญ ใน
แนวคิ ดเรื่อง นิ เวศวิทยาวัฒนธรรม คือ "แก่นวัฒนธรรม" หมายถึง กลุ่มของลักษณะ หรื อ แบบแผน
วัฒนธรรม ที่มีความสัมพันธ์ ใกล้ชิ ดมากที่สุ ด กับกิ จกรรมเพื่อการดํารงชีพ และการจัดการ ทาง
เศรษฐกิจ สั งคม การเมือง และศาสนา
3. สภาพแวดล้อมสังคม