Page 39 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

29
ระหว่ างสิ่งเก่ากับสิ ่งใหม่ ที่ปรั บตัวในอัตราที่ไม่ เท่ากันจนเกิดเป็ นความเหลื่อมลํ้ าระหว่างกันและเป็ น
ปัญหาสังคมตามมา
3. วัฒนธรรมอวัตถุ (Nonmaterial culture) นักสั งคมวิทยามองว่า วัฒนธรรมที่ เป็ นอวัตถุ
เป็ นสาเหตุที่สําคัญที่ทําให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของวัฒนธรรมที่ เป็ นวัตถุตามมา สิ่ งประดิษฐ์ต่ าง ๆ ที่
มนุษย์สร้างขึ้นมาทั้งหลายเกิดมาจากคตินิยม (Ideology) ที่ ถ่ายทอดออกมาสู่วัฒนธรรมที่เป็ นวัตถุ หาก
ความคิดเห็น ความเชื่ อ และวิธีการคิดของคนในสั งคมต้องเปลี่ ยนแปลงไปตามสภาพแวดล้อมเพื่อให้
เกิดความอยู่รอด การเปลี่ยนแปลงภายในสังคมก็จะเกิดขึ้ นตามมา
4. กระบวนการทางวัฒนธรรม (Cultural processes) เมื่อเกิดการค้นพบ (Discovery)
และมีการประดิษฐ์ (Invention) จนเกิดเป็ นนวัตกรรม (Innovation) ขึ้ นในสังคม การเคลื่ อนไหวทาง
สังคม (Social movement) ทําให้เกิ ดการแพร่กระจายของวัฒนธรรม (Cultural diffusion) จากคนกลุ ่ม
หนึ่ งหรื อสังคมหนึ่ ง ไปสู่ คนกลุ่มอื่นหรือสั งคมอื่น สังคมที่ รับเอานวัตกรรมไว้ใช้ก็จะเกิ ดการ
เปลี่ยนแปลงในสังคมเกิดขึ้ น
5. การพัฒนาทางเศรษฐกิจ (Economic development) ทําให้เกิดความทันสมัย
(Modernization) เพราะมี การเปลี่ยนแปลงการผลิ ตตามแบบดั้ งเดิมในยุคสั งคมเกษตรกรรม
(Preindustrial society) ไปสู ่การผลิตแบบอุตสาหกรรมและแบบเมื อง ทําให้สังคมเกิดการเปลี่ยนแปลง
ไปสู่ ความเป็ นอุตสาหกรรม (Industrialization) ที่ เปลี่ยนระบบการผลิตจากการใช้แรงงานมนุ ษย์ไปสู่
การใช้แรงงานจากเครื่ องจักรกล ใช้ระบบการทํางานแบบอุ ตสาหกรรม บริเวณที่มีการเปลี่ ยนแปลง
ไปสู่ ความเป็ นอุตสาหกรรม เกิดความเป็ นเมือง (Urbanization) เพราะมี การอพยพแรงงานจากชนบท
เข้ามาทํางานในภาคอุตสาหกรรม การทํางานในกิจกรรมต่าง ๆ เปลี่ยนรูปแบบไปสู่ความเป็ นระบบ
ราชการ (Bureaucratization) เกิ ดเป็ นองค์กรขนาดใหญ่ที่มีการจัดการ
ที่เป็ นทางการ
รู ปแบบการเปลี่ยนแปลงทางสั งคม
การเปลี่ยนแปลงทางสั งคมที่เกิดขึ้ นนั้ นมีสาเหตุที่สําคัญมาจากการเปลี่ยนแปลงที่เป็ นไป
ตามธรรมชาติประการหนึ่ ง กับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้ นจากมนุษย์เป็ นผู ้ กระทําอีกประการหนึ่ ง แต่
ในกระบวนการของการเปลี่ ยนแปลงสามารถทําให้เกิดรู ปแบบของการเปลี่ยนแปลง 2 แบบ ดังนี้
1. การเปลี่ ยนแปลงแบบเส้นตรง เป็ นการเปลี่ยนแปลงทางสังคมที่ กล่าวว่า ทุ กสังคมจะ
มีวิวัฒนาการแบบเดียวกันตลอด โดยเปลี่ยนแปลงจากสังคมที่มีความเจริ ญของอารยธรรมขั้นตํ่าไปสู่
สังคมที่ มีความเจริ ญของอารยธรรมระดับสูงขั้นต่อไป นักวิชาการที่ เสนอรู ปแบบของการเปลี่ยนแปลง
ทางสังคมแบบเส้นตรงได้แก่ ออกุสต์ กองต์ เลวิส เฮนรี่ มอร์แกน และคาร์ ล มาร์ คซ์ เป็ นต้น