Page 38 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

28
ปฏิสัมพันธ์ ระหว่างมนุ ษย์กับสิ ่งแวดล้อม สิ ่ งแวดล้อมแต่ละแห่ งแตกต่างกัน วัฒนธรรมในท้องถิ่ น
ต่ างๆ จึงแตกต่างกันวัฒนธรรมเป็ นรากฐานของสั งคมแต่ละสังคม
กิตติรั ช พงษ์สิ ทธิศักดิ์ (2540 : บทคัดย่อ) ได้ศึกษาการปรับเปลี่ ยนทางวัฒนธรรม
ในบุ ญยอธาตุของไทยโย ้ยบ้านเดื่อ ศรี คันไชย อําเภอวานรนิ วาส จังหวัดสกลนคร ผลของ
การศึ กษาว่าการปรั บเปลี่ยนทางวัฒนธรรมในบุญยอธาตุเกิดจากสาเหตุการทํานุบํารุ งส่งเสริ ม
วัฒนธรรม การเปลี่ยนแปลงตามความต้องการของมนุษย์ การเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมทาง
สังคม การหยิบยืมวัฒนธรรมและการเปลี่ยนแปลงเกิดจากได้รั บความรู้ และเทคโนโลยีใหม่ๆ
จากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องสามารถสรุปเกี่ ยวกับการเปลี่ยนแปลงของสังคมและ
วัฒนธรรมได้ว่า สังคมและวัฒนธรรมมีการเปลี่ ยนแปลงตลอดเวลา เนื่องจากสังคมมนุษย์อยู่กัน
เป็ นกลุ ่ม จึงเกิดจากการแลกเปลี่ยนความคิ ด ภูมิปัญญาและทําให้ได้รั บความรู้ และเทคโนโลยีใหม่ ๆ
หรื อ วิวัฒนาการที่มีการพัฒนาให้ดี ยิ่งขึ้น
สาเหตุของการเปลี่ ยนแปลงทางสั งคม
นักสั งคมวิทยาและนักมนุษยวิ ทยา ต่างมีความเห็ นพร้องกันถึงสาเหตุ ของการเปลี่ยนแปลง
ทางสังคมว่ามี 5 สาเหตุดังนี้ (Popenoe 1993 : 542-544)
1. สิ ่งแวดล้อมทางกายภาพและประชากร (The physical environment and population)
ปรากฏการณ์ ทางธรรมชาติ เช่น แผ่ นดินไหว นํ้าท่วม ความแห้งแล้ง เป็ นสาเหตุหนึ่ งที่ ทําให้สังคมเกิด
การเสียระเบี ยบของสังคม (Disorganization) และความสั มพันธ์ของคนในสังคมที่มีต่อกันถูก
เปลี่ยนไป เช่ น สมาชิ กในครอบครัวต้องแยกจากกัน เพราะการเสี ยชีวิต และการพลัดพรากจากกัน
เป็ นต้น
2. เทคโนโลยี (Technology) เมื่อมีสิ ่ งใหม่ที่ทันสมัยเกิ ดขึ้ นในสังคมไม่ ว่าจะเป็ นการ
คิ ดค้นได้เองหรื อการรับเอามาใช้ สังคมย่อมได้รั บผลกระทบและมีการเปลี่ ยนแปลง ซึ่ งอาจเป็ นระดับ
กลุ่มหรื อระดับโครงสร้างสังคมขึ้ นอยู่กับว่าคนในสังคมได้รับผลประโยชน์จากเทคโนโลยีนั้นมาก
หรื อน้อย เพราะเทคโนโลยีทําให้มนุษย์ต้องเปลี่ยนพฤติกรรมในการกระทําต่อกิจกรรมที่นําเอา
เทคโนโลยี มาใช้ บางสิ ่ งต้องสร้างระเบียบในการทํางานใหม่ เพื่อให้สอดคล้องกับการทํางานของ
เทคโนโลยี แต่ เทคโนโลยีบางอย่างอาจทําให้มนุษย์ต้องทํางานมากขึ้ นและเร็ วขึ้ นจนต้องทําให้
ความสั มพันธ์ที่มีต่ อครอบครัวและคนอื่น ๆ ในชีวิตประจําวันมีการเปลี่ ยนแปลงไปแต่ ขณะเดียวกัน
เมื่ อมีการนําเอาเทคโนโลยีมาใช้อาจทําให้เกิดความล้าทางวัฒนธรรม (Cultural lag) ซึ่ งเป็ นช่องว่าง