Page 33 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

23
- ในการศึกษาและการวิเคราะห์สังคมต้องมองว่า สังคมทั้ งหมดเป็ นระบบหนึ่ งที่
แต่ ละส่ วนจะมีความสัมพันธ์ ระหว่างกัน
- ความสัมพันธ์คือสิ่ งที่สนับสนุ นซึ่ งกันและกันอย่างเป็ นเหตุเป็ นผล
- ระบบสังคมเป็ นการเคลื่อนไหวเข้าสู่ ความสมดุลการปรั บความสมดุลย์ของ
ระบบจะทําให้เกิดการเปลี่ยนแปลงภายในระบบตามไปด้วยความต่อเนื่องของกระบวนการของ
ข่ าวสารจากภายในและภายนอก นอกจากนี้ ทฤษฎีระบบย ังมองว่า ความขัดแย ้ง ความตึงเครี ยดและ
ความไม่สงบสุขภายในสังคมก็ เป็ นสาเหตุหนึ่ งของการเปลี่ยนแปลงทางสั งคม แต่อย่างไรก็ตามทฤษฎี
ระบบก็มีข้อจํากัดในการศึกษาการเปลี่ ยนแปลงทางสังคม เนื่ องจากในการวิเคราะห์ ตามทฤษฎีระบบ
เป็ นการศึกษาเฉพาะเรื่ อง จึงทําให้ไม่ สามารถศึกษาความสั มพันธ์กับระบบอื่นได้อย่างลึกซึ้ ง
4.ทฤษฎีจิตวิทยา-สังคม (Social-Psychological theory) จากแนวความคิดด้าน
จิตวิทยา-สังคม เสนอว่า การพัฒนาทางสังคมเกิดจากการทํางานของปั จจัยทางด้านจิตวิทยาที่เป็ นแรง
ขับให้ประชาชนมีการกระทํา มีความกระตื อรือร้น มีการประดิษฐ์ มีการค้นพบ มีการสร้างสรรค์ มีการ
แย่งชิง มี การก่อสร้าง และพัฒนาสิ ่งต่ างภายในสังคม นักสั งคมวิทยาที่ใช้ปั จจัยทางด้านจิตวิทยา
อธิ บายการเปลี่ยนแปลงทางสั งคม มีดังนี้
แมค เวเบอร์ (Max Weber) เป็ นนักสั งคมวิทยาคนแรกที่ใช้หลักจิ ตวิทยามาใช้ใน
การอธิ บายการเปลี่ยนแปลงทางสังคม และในผลงานที่ชื่อว่า The Protestant Ethic and the Spirit of
Capitalism เสนอว่า การพัฒนาของในสังคมอุตสาหกรรมสมัยใหม่ตามลัทธิทุ นนิยม มี สาเหตุมาจาก
ปัจจัยด้านจิตวิทยา ที่เกิดขึ้ นหลังสมัยศตวรรษที่ 16 เมื่อในยุ โรปตะวันตกมีการแพร่ กระจายคําสอน
ของศาสนาคริ สต์ ลัทธิโปรแตสแตน (Protestant ethic) ที่ สอนให้ศาสนิกชนเกิดจิตวิญญาณแบบทุ น
นิ ยม (Spirit of Capitalism) เป็ นนักแสวงหาสิ ่งใหม่ มุ ่งสู่ ความสําเร็ จเพื่อให้เกิดการยอมรั บ ทํางาน
หนักเพื่ อสะสมความรํ่ ารวย เก็บออมเพื่อนําไปใช้ในการลงทุน สร้ างกําไรอย่างต่อเนื่อง เวเบอร์ย ัง
เสนอว่า การพัฒนาของจิตวิญญาณแบบทุนนิ ยมทําให้เกิดลัทธิความมี เหตุผล (Rationalism) ซึ่ งภายใต้
สังคมที่ ใช้ความมีเหตุ ผลจะทําให้บุคคลมีความน่าเชื่ อถื อ ซื่อสัตย์ สุ จริ ต ยอมรับสิ่ งใหม่และสามารถ
เปลี่ยนแปลงเข้าสู่สภาวะแวดล้อมใหม่ ๆ เวเบอร์ เชื่อว่า อิทธิ พลของความคิด ความเชื่อ และบุ คลิกภาพ
ของคนในสังคมภายใต้สภาวะดังกล่าวมีผลทําให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสั งคมตามมา
อี วีเรทท์ อี เฮเกน (Everett E. Hagen) มี แนวความคิดสอดคล้องกับเวเบอร์ที่ว่า
การเปลี่ ยนแปลงทางสังคมมีการเริ่มต้นมาจากการพัฒนาทางด้านเศรษฐกิจ และเสนอว่า การเปลี่ยน
จากสังคมดั้งเดิม (Traditional) ไปสู ่สังคมสมัยใหม่ (Modern) จะมี ผลทําให้เกิดการเปลี่ยนแปลงใน
บุคลิ กภาพของบุคคล (Personality) โดยเสนอว่า บุ คลิกภาพของคนในสังคมดั้ งเดิมมีลักษณะตายตัวที่
ถูกกําหนดโดยกลุ่มสังคม เป็ นบุ คลิ กของคนที่ต้องมีการสั ่ งการด้วยบังคับบัญชา ไม่มีความคิดริ เริ่ ม
สร้ างสรรค์ และไม่ มีการประดิ ษฐ์คิดค้น เพราะคนเหล่านั้ นมองโลกยถากรรมมากกว่าที่จะมองโลก