Page 32 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

22
3. ทฤษฎีโครงสร้าง-หน้าที่ (Structural-Functional theory) แนวความคิ ดในการ
พัฒนาทฤษฎีโครงสร้าง-หน้าที่เป็ นผลมาจากการนําเอาแนวความคิดทางด้านชีววิทยามาใช้ โดยอุปมา
ว่า โครงสร้างของสังคมเป็ นเสมือนร่ างกายที่ประกอบไปด้วยเซลล์ต่ าง ๆ และมองว่า หน้าที่ของสังคม
ก็ คือ การทําหน้าที่ของอวัยวะส่ วนต่ าง ๆ ของร่างกาย โดยแต่ ละส่ วนจะช่วยเหลือและเกื้อกูลซึ่ งกัน
และกันเพื่อให้ระบบทั้ งระบบมีชีวิตดํารงอยู่ได้
โรเบิร์ ต เค. เมอร์ตัน (Robert K. Merton) ได้จําแนกหน้าที่ทางสังคมเป็ น 2 ประเภท
คื อ หน้าที่หลัก (Manifest) หน้าที่รอง (Latent) หน้าที่ที่ไม่พึงปรารถนา (Dysfunctional) หน้าที่ของ
บางโครงสร้ างของสังคมอาจมี ประโยชน์ต่อคนส่ วนใหญ่ แต่ขณะเดียวกันคนบางส่วนอาจได้รับ
ประโยชน์ เพียงน้อยนิดหรื ออาจไม่ได้รั บประโยชน์เลย ซึ่ งรวมไปถึงอาจจะมีคนบางกลุ่มหรือบางส่ วน
ของสังคมได้รั บผลเสียจากทํางานของโครงสร้างของสั งคมนั้ นก็ได้
อี มีล เดอร์ ไคม์ (Emile Durkheim) มีแนวความคิดว่า หน้าที่ของสังคมคือ ส่ วนที่
สนับสนุนให้สังคมสามารถดํารงอยู่ได้ ซึ่ งสอดคล้องกับ เอ.อาร์ แรดคลิ ฟฟ์ บราวน์ (A.R. Radcliffe-
Brown) กับ โบรนิสลอว์ มาลิโนว์สกี้ (Bronislaw Malinowski) ที่มองว่า หน้าที่ทางสังคม เป็ นส่ วน
สนับสนุนให้โครงสร้างสังคมคงอยู่อย่างต่อเนื่อง เพราะสังคมมีกระบวนการทางสังคมที่ทําให้สังคม
เกิดความเป็ นอันหนึ่ งอันเดี ยวกัน เช่น บรรทัดฐาน ค่านิยม ความเชื่อ วัฒนธรรม และประเพณี เป็ นต้น
ทาลคอทท์ พาร์สั น (Talcott Parsons) มีแนวความคิดว่า สังคมเป็ นระบบหนึ่ งที่มีส่ วน
ต่ าง ๆ (Part) มีความสัมพันธ์ และสนับสนุ นซึ่ งกันและกัน ความสั มพันธ์ที่คงที่ ของแต่ละส่ วนจะเป็ น
ปั จจัยทําให้ระบบสังคมเกิดความสมดุลย์ (Equilibrium) ส่วนในด้านการเปลี่ยนแปลงทางสั งคม พาร์
สันเสนอว่ า เกิดจากความสมดุ ลย์ถู กทําลายลง เพราะองค์ประกอบของสังคมคือ บุคลิ กภาพ
(Personality) อิ นทรี ย์ (Organism) และวัฒนธรรม (Culture) เกิ ดความแตกร้าว โดยมีสาเหตุ มาจากทั้ ง
สาเหตุ ภายนอกระบบสังคม เช่น การเกิดสงคราม การแพร่ กระจายของวัฒนธรรม เป็ นต้น และสาเหตุ
จากภายในระบบสั งคม ที่เกิ ดจากความตึงเครี ยด (Strain) เพราะความสัมพันธ์ของโครงสร้ างบาง
หน่ วย (Unit) หรื อหลาย ๆ หน่วย ทํางานไม่ประสานกัน เช่น การเปลี่ ยนแปลงทางประชากร การ
เปลี่ ยนแปลงทางเทคโนโลยี เมื่อส่ วนใดส่วนหนึ่ งมีการเปลี่ยนแปลงจะเป็ นสาเหตุทําให้ส่ วนอื่น ๆ มี
การเปลี่ ยนแปลงตามไปด้วย การเปลี่ ยนแปลงที่เกิดขึ้ นอาจเกิดขึ้ นเฉพาะส่วนใดหนึ่ งหนึ่ งหรื ออาจ
เกิดขึ้ นทั้ งระบบก็ได้ พาร์ สันเน้นความสําคัญของวัฒนธรรม ซึ่ งรวมถึง ความเชื่อ บรรทัดฐาน และ
ค่ านิยมของสังคม คือ ตัวยึดเหนี่ยวให้สังคมมีการรวมตัวเข้าด้วยกันและเป็ นตัวต้านทานต่อการ
เปลี่ ยนแปลงในสังคม
โดยสรุ ปแล้ว แนวความคิดการเปลี่ยนแปลงทางสังคมของกลุ ่มทฤษฎีโครงสร้าง-
หน้าที่ มีลักษณะดังนี้