Page 401 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

312
5. เถ้าแก่ฝ่ ายชาย (ชาย-หญิง) เพื่อจะมาเป็ นสักขีพยานในการสู่ขอ ถ้าไม่มีขันขอ
และเงินไขคําปากมา เถ้าแก่ฝ่ ายหญิงจะไม่เจรจาด้วย เพราะถื อว่าไม่ถู กต้องตามประเพณี
เมื่ อไปถึงบ้านฝ่ ายหญิงแล้ว จะมีเถ้าแก่ฝ่ ายหญิงนั ่งคอยอยู่ ฝ่ ายชายจะให้ล่ามใหญ่เป็ นผู ้ ถือ
ขันขอไปวางตรงหน้าเถ้าแก่ฝ่ ายหญิง ล่ามใหญ่จะพูดว่ า “วันนี้ เป็ นวันดีวันปลอดจะมาขอ นางสาว
.........(บอกชื่ อจริ งและนามสกุลจริ ง) ให้แก่นาย.......(บอกชื่ อจริ งและนามสกุลจริง) เถ้าแก่ฝ่ ายหญิง
จะรับขันขอ แล้วจะหยิบดอกไม้และเทียนไว้ แล้วส่ งจานคืนให้ฝ่ ายชายและจะพูดกับล่ ามว่า ขอถาม
ฝ่ ายหญิงก่ อนโดยพูดว่า “ปลูกเรื อนตามใจผู ้ อยู ่ผูกอู่ตามใจผู้ นอน” จะถามพ่ อถามแม่และถามตัว
เจ้าสาว เมื่อถามแล้วทุกคนตอบรั บว่า “เอา” จึงดําเนินขั้นตอนต่อไป
เถ้าแก่ฝ่ ายหญิงจะถามล่ ามว่า “อยากได้ไวอยู่หะ”(อยากแต่งงานเร็วหรื อไม่) ล่ ามฝ่ ายชาย
ตอบว่า “ไวทอเลอแห่งดี๋”(เร็ วเท่าไร่ ยิ ่งดี ) ต่อจากนั้ นจะพูดต่อเรื่ องสินสอดทองหมั้ น โดยล่ามใหญ่
จะส่ งไก่ต้ม 1 ตัว สุรา 1 ขวด วางให้เถ้าแก่ฝ่ ายหญิง และล่ามจะพูดต่อเป็ นภาษาญ้อว่า “ขอเบิก
บานทานสุ ข อยากฮู้ค่าสิ นสอด ลักนางว่าค่าราคาชํ่าเลอะ” (ค่าสินสอดทองหมั้นเท่ าไร)
ในช่ วงนี้ เถ้าแก่ฝ่ ายหญิงจะพูดว่า “ไก่ต้มเหล้านี้ ขอได้หรื อไม่ หรื อไม่ได้ก็ จะไม่ส่ งคื น”(เป็ น
คําขอเพื่อต้องการอาหารนี้ ไว้กิ นร่วมกัน) และจะพูดต่อไปอีกว่า “นักเฮอหาบยาบเฮอดึงเว้าเอานาง
ถางเอาเภ้อ”(หนักเอาเบาสู่ การพูดจาเอาลูกสะใภ้)
เถ้าแก่ฝ่ ายหญิงจะบอกพ่อล่ ามเกี่ยวกับสินสอด คือจํานวนเงิ นและสิ่ งของอื่นๆอีกตาม
ข้อตกลงเช่น สร้ อยคอ หรือแหวนทองคําตามสมควร เงิ นค่าสิ นสอดนี้ เมื่ อเสร็จจากพิธีแต่งงานแล้ว
พ่อแม่ของเจ้าสาวจะให้ลู กสาวลูกเขยไปเป็ นสินสมรส แต่ บางคนจะเก็บไว้ เพื่ อสังเกตความประพฤติ
ของลูกเขย ถ้าเห็ นว่าลูกเขยปฏิบัติ ตัวดีจึงจะคืนให้ในภายหลังและจะสมทบให้อี กตามสมควร
เมื่ อเสร็จสิ้ นพิธีเรี ยกร้องค่าสินสอดแล้ว เถ้าแก่ฝ่ ายหญิงก็จะได้รับเงิน “ค่าไขคําปาก” เงิ นไข
คําปากนี้ เมื่อได้รั บแล้วจะนําไปซื้ อสิ ่งของมาแจก เถ้าแก่ฝ่ ายชายและเถ้าแก่ฝ่ ายหญิงที่มาเป็ นสักขี
พยานในวันนั้ นทันที เช่น จะนําไปซื้ อบุหรี่ หรื อไม้ขีดไฟ เป็ นต้น ต่ อจากนั้ นก็จะพูดจากันเรื่ องการ
เตรี ยมการในวันแต่งงานทั้งสองฝ่ าย เพียงแค่ค่ าสินสอดนั้ นจะเพิ ่มขึ้ นตามฐานะของเจ้าสาวหรือฐานะ
ของเจ้าบ่าวเป็ นหลัก
จากการสัมภาษณ์ นายบ่ง ดวงดุงสันและคนอื่ น ๆ เช่น นางหนู ปัง ไพราดสู ง นางจะ มะสุ
ใส และนายไหว สนมศรี ทุกคนให้ความเห็นสอดคล้องกันว่า การหมั้ นของชาวญ้อก็มีลักษณะคล้าย
เดิมแต่ ไม่ได้มีการกําหนดว่าต้องแต่งภายใน 3 เดื อนเหมือนในอดี ต คือแล้วแต่จะตกลงกันระหว่าง
ผู ้ ใหญ่ของทั้ง 2 ฝ่ าย
การการฤกษ์ยามของชาวญ้อนั้ นย ังคงถือเอาตามแบบดั้ งเดิมโดยจะถือฤกษ์ยามดีในการกระทํา
พิ ธีมงคล ถ้าหากมีฤกษ์ไม่ดี ก็จะมีการผลัดไปเป็ นฤกษ์อื่ นที่เหมาะสมกว่า