Page 402 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

313
การหมั้ นชาวญ้อจะมี การดูฤกษ์ยามก่อนการไปสู่ ขอนักเรี ยนมีความเห็ นอย่างไร ?
“…เป็ นสิ ริมงคลให้แก่คู ่บ่าวสาว จะได้ทําให้ชี วิตคู่อยู่อย่างมีความสุข...”
(นักเรี ยนชาย หญิง ช่วงชั้ นที่ 4. 2552 : สนทนา)
จากการสัมภาษณ์ นายบ่ง ดวงดุงสันและคนอื่ น ๆ เช่น นางจันทจร เอกสวรรค์ นาย
บันดา นนเหล่าคน และนายไหว สนมศรี ทุ กคนให้ความเห็นสอดคล้องกันว่า การแต่งงานของ
ชาวญ้อนั้ นจะมีการจัดพิธีกรรมต่ าง ๆ ตามขั้ นตอนของการแต่งงานแบบชาวญ้อดั้ งเดิม จะมีการ
เปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อย ซึ่ งพิ ธีการแต่งงานในปัจจุ บัน
1. การสู่ ขวัญน้อยก่อน จะเป็ นพิธีการก่ อนเริ่ มสิ ่ งอื่นใดในพิ ธีการแต่งงาน โดยจะดู
ฤกษ์ยามดีว่าจะสู่ ขวัญน้อยเวลาใด การสู่ ขวัญน้อยนี้ จะสู่ ขวัญจะจัดที่ใดก็ได้เหมือนเช่ นเดี ยวกับการสู่
ขวัญน้อยแบบในอดีต โดยมีหมอสู่ขวัญหรื อพราหมณ์เป็ นผู ้ ทําพิธีสู่ ขวัญ
การแต่งกายของเจ้าบ่าวเจ้าสาวในพิธี สู่ ขวัญน้อย เจ้าบ่าวจะแต่ งกายสุภาพตามสมัย
นิ ยมมีผ้าพาดบ่าถักด้วยด้ายสี ขาว เจ้าสาวจะใส่ เสื้อตามสมัยนิ ยม โดยนุ่งผ้าถุงทอด้วยไหมมีผ้าพาดบ่า
ถักด้วยด้ายสี ขาวเช่นกันซึ่ งไม่แตกต่างจากรู ปแบบเดิ ม แต่จะมีบางรายที่ ไม่มีผ้าพาดบ่าซึ่ งก็แล้วแต่
ความสมัครใจของทั้ งเจ้าบ่าวและเจ้าสาวว่าจะใส่ แบบใด ซึ่ งต่างจากสมัยอดี ตซึ่ งการใส่ผ้าพาดบ่าจะ
ใส่ เพื่อคารวะเจ้าโคตรตามประเพณี
2. ขบวนแห่ ขันหมาก พิธีการแต่งงานของชาวญ้อจะมีขบวนแห่ขันหมากพร้อม
เจ้าบ่าว เพื่อไปกระทําพิธีสู่ ขวัญแต่งงานที่บ้านเจ้าสาว ขบวนแห่ขันหมากพร้อมเจ้าบ่าวจะมีพิธีการที่
เหมือนและต่างกับเมื่ ออดีต ดังนี้
2.1 ในอดี ตเจ้าบ่าวจะแต่งตัวนุ่งผ้าเข็ญ คลุมเบี่ ยงด้วยผ้าแพรสี ขาว แต่ใน
ปั จจุบันจะเป็ นชุดตามสมัยนิ ยม
2.2 ยอดกล้วย ยอดอ้อย มัดรวมกับเทียน 1 คู่ ให้เจ้าบ่าวถือมาในขบวนแห่
ส่ วนคู ่บ่าว 1 คน (เพื่อนเจ้าบ่าว) แต่งตัวเรี ยบร้อยเคยกางร่ มให้เจ้าบ่าวขณะเดินแห่ ไปบ้านเจ้าสาว ใน
ส่ วนของพิ ธีกรรมนี้ มีลักษณะเหมื อนเดิมทุกประการกับในเมื่อสมัยอดีต
2.3 ในอดี ตล่ามน้อยจะต้องทําการคัดข้อง (ข้องมัดใส่ เอว) ถือขวานผ่าฝื น
ในข้องมีผักสดเพื่อนําไปนึ่ งให้เจ้าโคตรกิ นก่อนทําพิธี สู่ ขวัญแต่งงานและในปั จจุบันก็ย ังคงเป็ น
เช่ นนั้ นอยู ่
2.4 ล่ามใหญ่ถือพาห่ อหมาก เดินนําหน้าเจ้าบ่าว ซึ่ งปั จจุบันก็ย ังคงเป็ น
เช่ นนั้ นอยู ่
3. พิธีการแต่งงานที่บ้านเจ้าสาว