Page 358 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

267
แล้วจึงให้ญาติ ทั้ งสองฝ้ ายเข้ามาผูกข้อมือกล่าวคําอวยพรให้คู ่บ่าวสาว เมื่อผูกข้อมือเรี ยบร้อยแล้วคู่
บ่าวสาว นําเทียนคณะ คือ เที ยนแจกเถ้าแก่ทั้ งสองฝ่ ายมาวางต่อหน้าเถ้าแก่ เมื่ อเถ้าแก่รับเทียนคณะ
แล้วจะสอนจารีตประเพณี แก่เขยให้ถือปฏิบัติเรี ยกว่า “สอนเขย” จะกล่าวเป็ นภาษาญ้อ
เสร็ จจากพิธี การสอนเขยคู่บ่าวสาวจะสมมาญาติสามีด้วยผ้าห่ม หมอน
ที่ นอน ผ้าขาวม้า แล้วแต่ความเหมาะสมของญาติผู ้ใหญ่ ๆ จะรับและตอบแทนด้วยเงินจํานวน
สมควร เมื่อสมมาเสร็ จแล้วทางฝ่ ายชายจะแห่เจ้าสาวกลับบ้านของตน เมื่อถึ งบ้านของสามีแล้ว
จะต้องสมมาพ่อแม่สามีเป็ นการเสร็ จ แต่ ในปัจจุบันพิธีส่ วนที่ เปลี่ยนแปลงไปจากอดีตคือ การเตรี ยม
เครื่ องสมมาจะเป็ นเครื่องสมมาที่ ซื้ อมามิได้เป็ นของที่เจ้าสาวจัดทําขึ้ นมาเอง แต่มิได้เป็ นการผิดแต่
อย่างใด
ลักษณะของพิธีแต่งงานของชาวญ้อในปั จจุบันนี้ ย ังคงลักษณะเช่นเดิ มไว้ได้
ค่ อนข้างมาก มีเพียงขั้ นตอนของการเลือกคู่ครองเท่ านั้นที่ เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม จากการที่พ่อแม่
ของหนุ ่มสาวจะเป็ นผู ้ พิจารณาเลือกคู่ครองให้ มาเป็ นการที่หนุ ่ มสาวพิจารณาเลือกคู่ครองด้วยตนเอง
แต่ ถึงอย่างนั้ นก็ตามพ่อแม่ของหนุ ่มสาวก็ ย ังถือว่ามี บทบาทสําคัญอยู่ในขั้ นตอนนี้ โดยจะเป็ นผู ้
กลั ่นกรองและให้คําแนะนําในการพิจารณาเลือกคู่ครอง ถ้าพิจารณาถึ งสาเหตุของการรักษา
ขนบธรรมเนี ยมประเพณีการแต่งงานของชาวญ้อให้คงอยู่ได้นั้ น จากการพิจารณาถึงลักษณะของ
การดําเนิ นชีวิตแล้วจะพบว่า ชาวญ้อมีวิถีดําเนินชีวิตที่ค่ อนข้างเรียบง่ายและเป็ นสั งคมค่อนข้างปิ ด
ชาวญ้อจะไม่ค่ อยมีการติดต่อสื่อสารกับบุคคลในสั งคมภายนอกมากนัก ดังนั้ นการแลกเปลี่ยนและรั บ
เอาวัฒนธรรมจากสังคมภายนอกเข้ามาจึ งเกิดขึ้ นน้อย ขนบธรรมเนียมประเพณีต่ าง ๆ ที่เคยปฏิ บัติมา
ตั้ งแต่สมัยบรรพบุรุ ษจึงย ังคงมีสะท้อนให้เห็นอยู ่ ในปั จจุบัน สอดคล้องกับผลการวิจัยของ สมิทร์
สระอุ บล (2531 : 76) ซึ่ งได้ศึกษาวัฒนธรรมชาวไทยญ้อในภาคตะวันออกเฉี ยงเหนือ ศึกษากรณีบ้าน
โพนสิ ม อําเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสิ นธุ์ และได้สรุ ปว่า ประชาชนชาวไทยญ้อย ังคงยึดมั ่นในแบบ
แผนประเพณี อย่างมั่ นคง เช่น ประเพณี เกี่ยวกับการแต่งงาน ซึ่ งจะย ังคงยึดถือแนวปฏิ บัติที่ เคยปฏิบัติ
สื บต่อกันมาอย่างเคร่ งครัด
เมื่อพิจารณาถึงในส่วนของขนบธรรมเนียมประเพณี ที่มีการเปลี่ยนแปลงไปจาก
เดิมนั้ น เป็ นการเปลี่ยนแปลงที่ เกิดขึ้นจากการ้ องการความสะดวกสบาย และความรวดเร็ ว โดยให้
คงไว้ซึ่ งขั้นตอนและแนวปฏิ บัติ ให้ครบขั้นตอนดังเดิม เช่น การเตรี ยมเครื่ องสมมาของฝ่ ายหญิงสาว
ที่ เคยลงมือทําเอง แต่ในปัจจุ บันจะจัดซื้ อ ลักษณะของการปฏิบัติดังกล่าวสะท้อนให้เห็ นว่า การ
เปลี่ ยนแปลงต่าง ๆ จําเป็ นที่จะต้องเกิดขึ้ นในทุก ๆ สังคม แต่การรักษาขนบธรรมเนี ยมประเพณีอัน
ดี งามของแต่ละสังคมไว้ก็มีความจําเป็ นที่ จะต้องกระทําควบคู่กัน เพราะถ้าวัฒนธรรมประเพณี เดิมถูก
ลบหายไปจนหมดสิ้ น ผลกระทบต่อการดําเนิ นชีวิตอาจก่ อให้เกิดความเสี ยหายตามมาอย่างมากมาย
ดังนั้ นลักษณะของประเพณีการแต่งงานของชาวญ้อและชาวผู้ ไทยจึงมีลักษณะที่คล้ายกัน คือต้องการ