Page 356 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

265
ลดเวลาในการทําพิธีสู ตรขวัญ เป็ นต้น สิ่ งต่าง ๆ เหล่ านี้ ล้วนสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงทาง
สังคมที่ มีความจําเป็ นจะต้องเกิดขึ้ นจากสภาวะของโลกที่ ต้องมีการเปลี่ ยนแปลงอยู่ตลอดเวลานั่นเอง
1.5 ชาติพันธุ์ญ้อ ประเพณี การแต่งงานของชาติพันธุ ์ญ้อ ประกอบด้วย การเลือก
คู ่ครอง การทาบทาม การสู่ ขอ การหมั้น การเลือกฤกษ์และวันเดื อนเกี่ยวกับการแต่งงาน พิธีการ
แต่ งงาน โดยมีแนวปฏิบัติ ในอดีตและปัจจุ บันของแต่ละขั้ นตอน มีรู ปแบบดังต่อไปนี้
การเลือกคู่ครอง
ชาวไทยญ้อนั้น แต่ เดิมพ่อแม่จะเป็ นคนเลือกให้โดยจะเลือกคนดีมีฐานะ
เพราะต้องการให้ลูกตนได้รับความสุ ขสบาย แต่ปั จจุบันนี้ มีเพียงบางคู่เท่านั้ นที่ พ่อแม่เลือกให้บ้างแต่
ก็ น้อยมาก ส่ วนมากหนุ ่มสาวจะเป็ นผู้ เลือกคู่ครองด้วยตนเองตามความพอใจ แต่การเลือกคู่ครองนี้
พ่อแม่ผู ้ ใหญ่จะเป็ นผู ้ อบรม และแนะนําว่าควรจะเลื อกคู่อย่างไรจึงจะทําให้ชีวิตครอบครัวมี ความสุข
กันไปตลอดรอดฝั่ งหลังจากแต่งงานกันแล้ว
การทาบทาม
เมื่อหนุ่มสาวชาวไทยญ้อพึงพอใจซึ่งกันและกันและมีความประสงค์จะ
แต่ งงานกันแล้วฝ่ ายชายจะไปปรึ กษาหารือพ่อแม่หรื อญาติ ผู ้ ใหญ่ของตนก่อน เมื่อพ่อแม่และญาติ
ผู ้ใหญ่พิ จารณาเห็นสมควรว่าฝ่ ายหญิงเหมาะสมที่จะเป็ นลูกเภ้อ (ลู กสะใภ้) ก็ จะแต่งตั้ งผู้ หญิงปลอด
คื อไม่เป็ นม่าย มี ครอบครัวที่สมบูรณ์พูนสุขทุกประการเป็ นผู้ไปติดต่อครั้ งแรกซึ่ งชาวไทยญ้อ เรี ยกว่า
“ไปอ่วมสาว” หมายถึง ไปขอสาว
การสู่ ขอ
ก่อนที่ชายจะไปสู่ขอหญิ ง ฝ่ ายชายต้องจัดขันหมากไปด้วย ในขันหมาก
ประกอบด้วย หมาก พลู บุหรี่ สุ รา 1 ขวด เงิน 2 บาท 4 บาทตามฐานะ และมี ผ้าขาวปิ ดปากขัน
ตามภาษาญ้อ เรี ยกว่า “เหล้าไขตู พลูไขปาก หมากไขคอ” เมื่ อฝ่ ายชายพูดสู่ ขอฝ่ ายหญิงตกลง
ยินยอมแล้วก็เปิ ดเอาของในขัน แล้วกําหนดสิ นสอดทองหมั้ น ตามภาษาญ้อ เรี ยกว่า “คาดค่านาง
วางค่าเท้า” การสู ่ขอนี้ ส่ วนมากจะจะต้องดูฤกษ์ยามก่อน ในการสู่ขอนี้ เถ้าแก่จะต้องเป็ นคนรั บรอง
ความประพฤติของฝ่ ายชายด้วย เพื่อที่ผู ้ ปกครองของฝ่ ายหญิงจะได้มีความมั ่นใจและสบายใจในการที่
ตนยอมยกบุ ตรสาวให้
การหมั้น
เมื่อถึ งวันฤกษ์ดี ที่ได้กําหนดตกลงกันแล้ว ฝ่ ายชายจัดขันหมากหมั้น มีหมาก
ดิ บทั้งลู ก 8 ผล พลู 4 เรียง บรรจุลงในขันใบหนึ่ ง อี กขันใบหนึ่ งมีขนาดเล็กกว่ าบรรจุทองหมั้ น
หรื อเงินหมั้ นของหมั้นแล้วแต่จะได้ตกลงกันบางรายแยกขันหมากเป็ นคู่ บางรายไม่ แยกแต่เพิ่มขัน