17
พฤติ
กรรมตามความเชื่
อจะเกิ
ดขึ
้
นในขณะที่
มนุ
ษย์
มี
ความรู
้
เกี่
ยวกั
บสิ ่
งนั
้
น หรื
อเหตุ
การณ์
นั
้
น เป็
น
เหตุ
ให้
เกิ
ดความไม่
เข้
าใจ ตลอดจนไม่
สามารถฟั
นฝ่
าอุ
ปสรรคนั
้
นได้
เพราะฉะนั
้
นในการที่
มนุ
ษย์
เกิ
ดความรู
้
สึ
กไม่
มั ่
นคงและปลอดภั
ย จึ
งจํ
าเป็
นอยู
่
ที่
มนุ
ษย์
จะต้
องหาเครื่
องยึ
ดเหนี่
ยว อาจจะเป็
นทาง
เวทย์
มนต์
คาถา หรื
อการเซ่
นสรวงสิ
่
งศั
กดิ
์
สิ
ทธิ
์
เพื่
อเป็
นกํ
าลั
งใจที่
จะเอาชนะสิ ่
งต่
าง ๆ เมื่
อได้
ทํ
า
เช่
นนี
้
แล้
ว จะทํ
าให้
เกิ
ดผลสํ
าเร็
จ จึ
งเชื่
อต่
อว่
า สิ
่
งที่
มี
อํ
านาจสามารถบั
นดาลให้
พบกั
บความสํ
าเร็
จ
แต่
ถ้
ามนุ
ษย์
ขั
ดแย ้
งกั
บสิ ่
งเหล่
านี
้
ก็
อาจจะประสบเคราะห์
กรรมได้
มารยาท กิ
จสุ
วรรณ (2526 : 14 - 20) ได้
กล่
าวไว้
ว่
าความเชื่
อดั
้
งเดิ
มของคนไทย
จะเป็
นความเชื่
อในสิ
่
งเหนื
อธรรมชาติ
แบ่
งออกได้
เป็
น 9 ประการ คื
อ
1. ความเชื่
อเรื่
องผี
สาง
2. ความเชื่
อเรื่
องเครื่
องรางของขลั
ง
3. ความเชื่
อเรื่
องคาถาอาคม
4. ความเชื่
อเรื่
องฤกษ์
ยามและลางสั
งหรณ์
5. ความเชื่
อเรื่
องความฝั
น
6. ความเชื่
อเรื่
องขวั
ญ
7. ความเชื่
อในสิ
่
งแวดล้
อมและปรากฏการณ์
ธรรมชาติ
8. ความเชื่
อเรื่
องยากลางบ้
าน
9. ความเชื่
อเรื่
องลั
กษณะบุ
คคล
สั
ญญา สั
ญญาวิ
วั
ฒน์
(2527 : 14 - 19) ได้
กล่
าวไว้
ว่
า ความเชื่
อได้
แก่
ความคิ
ดเรื่
องตนและเรื่
องต่
าง ๆ ของชาวอี
สาน ได้
กลายมาเป็
นพื
้
นฐานแห่
งอารยธรรมอี
สาน ไม่
ว่
าจะ
เป็
นด้
านศาสนา ปรั
ชญาการปกครอง การดํ
ารงชี
วิ
ต การประกอบอาชี
พ การก่
อสร้
างที่
อยู
่
อาศั
ย
จารี
ตประเพณี
ศิ
ลปะดนตรี
วั
ฒนธรรมด้
านอื่
น ๆ ย่
อมมี
พื
้
นมาจากหลั
กแห่
งความเชื่
อดั
้
งเดิ
มทั
้
งสิ
้
น
พระอริ
ยานุ
วั
ตร เขมจารี
เถระ (2530 : 1 - 65) ได้
กล่
าวถึ
งความเชื่
อของชาวอี
สาน
ไว้
ว่
า ความเชื่
อของชาวอี
สานได้
รั
บการสื
บทอดมาจากบรรพบุ
รุ
ษ จะเชื่
อในการครองเรื
อน การทํ
า
มาหากิ
นเลี
้
ยงชี
พในทางสั
มมาอาชี
พ สิ
่
งใดเป็
นโทษทํ
าแล้
วจะนํ
าความเดื
อดร้
อนมาให้
ย่
อมละเว้
นสิ
่
ง
นั
้
น เชื่
อในฤกษ์
ยาม เชื่
อเทวดา ผี
สางผี
วิ
ญญาณบรรพบุ
รุ
ษ เชื่
อลางสั
งหรณ์
เชื่
อไก่
ป่
า - อี
แร้
งจั
บ
หลั
งเรื
อน งู
เห่
า งู
สิ
ง เชื่
อบาปเคราะห์
นึ
่
งข้
าว – นึ
่
งข้
าวแดง เชื่
อผี
ฟ้
า ผี
แถน เชื่
อประเพณี
คํ
้
าโพธิ
์
คํ
้
า
ไทร เชื่
อพิ
ธี
กรรมตั
ดกรรมตั
ดเวร เชื่
อการแต่
งบู
ชาพระเคราะห์
ปี
จิ
ตร เสนะ (2534 : 113 - 114) ได้
ศึ
กษาการเปลี่
ยนแปลงการประกอบอาชี
พ ทอ
เสื่
อที่
บ้
านแพง อํ
าเภอโกสุ
มพิ
สั
ย จั
งหวั
ดมหาสารคาม ผลการศึ
กษาพบว่
า การผลิ
ตเสื่
อทอบ้
าน
แพงในอดี
ต ชาวบ้
านจะทอเสื่
อเพื่
อใช้
สอยเป็
นสํ
าคั
ญ การผลิ
ตจะใช้
เวลาว่
างจากการทํ
าอาชี
พหลั
ก
การผลิ
ตเริ ่
มจากการตั
ดต้
นผื
อมาจั
กเป็
นเส้
น แล้
วตากแดดย ้
อมสี
จนกระทั
่
งทอเป็
นเสื่
อผื
อ โดยใช้