Page 26 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

16
มากมาย ทั้ งที่เป็ นการถ่ายทอดโดยตรงในเรื่ องวัฒนธรรมพื้นฐานด้านความเป็ นอยู ่ ในชี วิตประจําวัน
จนถึ งวัฒนธรรมซับซ้อนอื่นๆ เช่น ศิ ลปกรรม วรรณกรรม ดนตรี ประเพณี ความเชื่อ เป็ นต้น
แม้จะมีวัฒนธรรมอื่นที่เข้ามาเกี่ยวข้องกับชุ มชนในแถบอี สานอีกอย่างคือ วัฒนธรรมเขมร ซึ่ งเข้ามา
เกี่ยวข้องกับชุมชนอีสานตั้งแต่สมัยโบราณ ดังจะเห็นได้จากโบราณสถาน โบราณวัตถุ ที่เป็ น
ศิ ลปกรรมเขมรอยู่ในดิ นแดนแถบนี้ เช่น ปราสาทหิ นพิมาย ปราสาทหิ นพนมรุ้ง เป็ นต้น ทั้ งย ังมี
การพบศิ ลาจารึกเขมรในแถบนี้ อนึ่งในพื้นที่ จังหวัดสุรินทร์ ศรี สะเกษ บุรี รัมย์ ย ังมีกลุ่มชนเชื้ อ
สายเขมรอยู ่ เป็ นจํานวนไม่ น้อย (กองโบราณคดี กรมศิลปากร. 2531 : 24) จึ งทําให้พื้นที่
ดังกล่าวมีวัฒนธรรมเขมรถ่ายทอดกันในกลุ ่ มชนนั้ น แต่อย่างไรก็ตามก็ย ังไม่ แพร่ หลายเท่า
วัฒนธรรมล้านช้าง ซึ่ งมีอิ ทธิพลอย่างมากในภูมิภาคนี้ ปัจจุ บันประชากรในภาคอีสานมีกลุ่มชนที่
พูดภาษาลาว (ภาษาอีสาน) มีจํานวนร้อยละ 95 ของประชากรทั้งหมดในภู มิภาคนี้
วัฒนธรรมท้องถิ ่นอีสาน อันเป็ นแบบแผนในการดําเนิ นชีวิต ที่ยึดเป็ น
ขนบธรรมเนี ยมประเพณีและความเชื่ อ ของชาวอีสาน ที่เกี่ยวข้องกับวิถี ความเป็ นอยู่ของชุมชนใน
หมู่ บ้านนั้ น ซึ่ งจะนําเสนอตามระบบและลักษณะทางสังคมและเศรษฐกิจดังต่ อไปนี้
1. วัฒนธรรมที่ เกี่ยวกับแบบแผนการดําเนิ นชีวิต
2. วัฒนธรรมการผลิต
3. วัฒนธรรมด้านภาษา การแต่งกาย การละเล่น และการบริ โภค
อาหาร
จากการศึ กษาเอกสารสามารถสรุปความเป็ นมาของวัฒนธรรมอีสานได้ว่า
วัฒนธรรมอีสานมีการบันทึ กเป็ นโบราณคดี เป็ นลายลักษณ์อักษรทําให้ทราบว่าวัฒนธรรมอีสานนั้ น
ได้รั บอิทธิ พลจากวัฒนธรรมล้านช้าง วัฒนธรรมจากเขมร และการอพยพของครอบครัวชาวลาวข้าม
แม่นํ้ าโขงมาย ังภาคตะวันออกเฉี ยงเหนือของไทย
คติ ความเชื่อและวิถีชี วิต
จากการศึกษาเอกสารต่าง ๆ พบว่ามีผู ้ กล่าวถึ งคติความเชื่ อดังนี้
สุ เทพ สุ นทรเภสัช (2511 : 140 - 180) ได้กล่าวถึ งความเชื่อของชาวอีสานว่า
ชาวอีสานจะเชื่ อในเรื่ องผี โดยเฉพาะผีปู่ ตา ซึ่ งเป็ นตัวแทนของบรรพบุรุษและเป็ นผีประจําหมู่บ้าน
เชื่ อในเรื่องเกี่ ยวกับ บุญ บาป ผลกรรม ตามหลักพุทธศาสนาเชื่อว่าทําดีย่อมได้ดี ทําชั ่วย่อมได้รับ
ผลชั ่ ว
ประสาท อิ ศรปรีดา และคณะ (2528 : 7) ได้กล่าวไว้ว่า ความเชื่อของมนุษย์
เป็ นการตอบสนองความต้องการ เมื่อบุ คคลมีความรู้สึ กตัวว่า ไม่มีความมั ่ นคง การแสดง