Page 23 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

13
สังคม เพราะวัฒนธรรมรวบรวมทั้งความศรัทธา ความเชื่อ ค่านิยม บรรทัดฐาน ประเพณี
ศีลธรรม คุ ณธรรม ฯลฯ ตลอดจนผลตอบแทนในการปฏิบัติตามและบทลงโทษเมื่อฝ่ าฝื น
3. การวิเคราะห์วัฒนธรรม
แม้ว่า มโนทัศน์ “วัฒนธรรม” จะครอบคลุมกิจกรรมทุกสิ่ งทุกอย่างที่มนุษย์
ได้สร้ างสรรค์ ดัดแปลง และรับมรดกทอดมาถึงก็ตาม แต่ ในการวิเคราะห์วัฒนธรรมโดยทั่ วไปแล้ว
นักมานุษยวิทยาจะให้ความสําคัญกับการจัดระเบียบของกิ จกรรมบางประเภทเป็ นหลัก ซึ่ งเรี ยกว่า
“สถาบัน” บ้าง “ระบบ” บ้าง สถาบันหรือระบบที่ เป็ นตัวหลักในการวิเคราะห์ วัฒนธรรมก็คือ
- สถาบันสังคม
- สถาบันเศรษฐกิจ
- สถาบันการเมืองการปกครอง
- สถาบันการศึกษา
- สถาบันศาสนา
- สถาบันนันทนาการ (ผ่องพรรณ มณี รัตน์. 2535 : 20)
จากความหมายดังกล่าวข้างต้น สรุปได้ว่า วัฒนธรรมจะต้องมีลักษณะเป็ นมรดกสังคม
เป็ นวิถีชี วิตเป็ นความเจริญที่ มนุษย์ได้คิดและสร้างขึ้ น ไม่ใช่สิ ่ งที่เกิดจากสัญชาติญาณ จะต้องมีการ
สื บทอดกันมา จะเห็นว่าวัฒนธรรมเป็ นสิ่งที่ไม่ หยุดนิ ่ง มีลักษณะเป็ นพลวัตร (Dynamic)
ความหมายและลักษณะวัฒนธรรมท้ องถิ่น
1. ความหมายของวัฒนธรรมท้องถิ่น
วัฒนธรรมท้องถิ่นและประวัติ ศาสตร์ ท้องถิ่น เป็ นองค์ประกอบสําคัญใน
การศึ กษาวัฒนธรรมในแนวคิ ดการแพร่กระจายทางวัฒนธรรม องค์ประกอบในการศึกษาวัฒนธรรม
แบบนี้ คือ การศึ กษาพิธีกรรมและความเชื่ อ ทางศาสนา การศึกษาตํานาน นิทาน นิ ยาย การศึกษา
การละเล่ นท้องถิ ่น ภาษาท้องถิ่น ประวัติศาสตร์ บอกเล่า ศิลปะพื้นบ้าน การแสดงพื้นบ้าน ค่านิยม
และโลกทัศน์ท้องถิ่น เป็ นต้น (อมรา พงศาพิ ชญ์. 2523 : 126) คําว่า วัฒนธรรมท้องถิ่น บาง
ท่านใช้คําว่าวัฒนธรรมพื้นบ้าน วัฒนธรรมพื้ นเมือง คติ ชาวบ้าน หรื อคติชนวิทยา เป็ นคําที่บัญญัติ
ขึ้ นจากความหมายคําในภาษาอังกฤษว่ า Folk Lore แปลตามรูปศัพท์ คือความรู ้ ของปวงชน ใน
ประเทศไทยมี ผู ้ ให้นิ ยามของวัฒนธรรมท้องถิ่นดังนี้
กุหลาบ มัลลิกะมาส (2509 : 5) ได้ให้ความหมายว่ าคือ แนวการดําเนิ น
ชี วิตประจําวันของชาวบ้าน เป็ นพื้นเพดั้ งเดิม และกระทํากันอยู ่ ทั ่วไปสืบกันมาหลายชั ่วอายุคน