Page 204 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

จะเรี ยกร้องตกลงกันก่อนโดยมากเป็ นจํานวนคู ่ พิธีหมั้นก็เท่ากับไปวางมัดจํา เพื่อความแน่นอนไม่
กลับถ้อยคื นคํา ถ้าฝ่ ายชายผิดสัญญาไม่ได้ทําพิธีแต่ งงานด้วย ฝ่ ายชายจะเรี ยกขันหมากคืนไม่ได้ต้อง
เสี ยเปล่า เพราะหญิงเป็ นหม้ายขันหมากถือว่าเสียหาย ถ้าฝ่ ายหญิงผิ ดสัญญา จะด้วยอย่างไรก็ตามที
ต้องคืนขันหมากแก่ฝ่ ายชายจนครบ เป็ นเรื่องชดเชยค่ าเสียหาย ส่วนมากการเรี ยกร้องนี้ จะดูตามความ
เหมาะสมของฐานะฝ่ ายชายด้วย บางรายก็ไม่มีการหมั้นเมื่อสู่ขอเมื่ อตกลงกันเป็ นที่เรี ยบร้อยแล้วก็นัด
วันแต่งงานทีเดียว เพื่อไม่เป็ นการยุ่งยาก และเสี ยเวลา ถ้าสู่ ขอแล้วไม่ต้องการแต่งงานเร็ว ก็ จะขอ
หมั้นไว้ก่อนในวันสู่ขอ ในสมัยโบราณใช้ขันคายหมั้ นในขันคายมีเงิน 2 บาท ดอกไม้ 1 คู่ เทียน 1
คู ่ แต่ในปั จจุบันนี้ นิยมใช้ทองคํารู ปพรรณต่างๆ เช่นสายสร้อยหรื อแหวนเพิ่มตามสมัยนิ ยม การหมั้น
นี้ จะหมั้นนานไม่เกิน 3 เดือน ถ้าหมั้นกันนานถือว่าขะลําคือต้องห้าม เชื่ อกันว่าจะมีมารทําให้ไม่ ได้
แต่ งงานกัน และตามประเพณี ถ้าฝ่ ายชายผิดสัญญานั้ น ของหมั้นฝ่ ายหญิงจะไม่คืนให้กับฝ่ ายชาย”
การหมั้ นนั้ นนอกจากจะแสดงฐานะความมั่ นคงสมบูรณ์ของฝ่ ายชายแล้ว ย ังเป็ นการทําเพื่อป้ องกันมิ
ให้ ฝ่ ายหนึ่ งฝ่ ายใดเปลี่ ยนใจและผิดสัญญาเลิกล้มการแต่งงานได้ อีกทั้งย ังทําให้คู่หมั้ นหมายมีกําลังใจ
ในการจัดเตรี ยมงานแต่งงาน การหมั้นจึงเป็ นข้อผูกมัดและเป็ นข้อผูกพันที่ดี ให้กับหนุ ่มสาวที่ เป็ น
คู ่หมั้ นกันอีกด้วย
ปัจจุบัน การหมั้นของชาวญ้อก็มีลักษณะคล้ายเดิมแต่ไม่ได้มีการกําหนดว่าต้องแต่งภายใน
3 เดือนเหมื อนในอดี ต คือแล้วแต่จะตกลงกันระหว่างผู ้ ใหญ่ของทั้ง 2 ฝ่ าย
ฤกษ์ และวันเดือนเกี่ยวกับการแต่ งงาน
ในอดีต ชาวไทยญ้อนิ ยมแต่งงานในเดื อนคู่ เชื่อว่าเดื อนคู่เป็ นเดือนสิ ริมงคลของคู ่บ่าวสาว
จะแต่งงานในเดื อน 2, 4, 6, 9และ12 เดือนคู่ที่ไม่นิ ยมแต่งงานคื อ เดือน 8 เพราะเป็ นเดือนแหงการ
เข้าพรรษา ส่ วนเดือน 9 เป็ นเดื อนดีหมายถึงความก้าวหน้า เมื่อกําหนดจะแต่งงานในเดื อนใดย ัง
จะต้องเลื อกวันดีภายในเดือนนั้ นว่าจะตรงกับวัน เวลาใด ตามความเชื่อถื อว่าแต่งงานเดือนดี วันดี
เวลาดี จะทําให้เป็ นสิริ มงคลตลอดชีวิต
หนุ ่ มสาวชาวไทยญ้อก่ อนจะแต่งงานจะต้องมาตรวจดู “ยามประจําวัน” เพื่อต้องการให้พิ ธี
การแต่งงานได้ฤกษ์ที่เป็ นสิริ มงคล ยามประจําวันนี้ จะดูทั้งวัน และเวลาที่เป็ นฤกษ์ดี และไม่ดี
ปัจจุบัน การการฤกษ์ยามของชาวญ้อนั้นย ังคงถือเอาตามแบบดั้งเดิ มโดยจะถือฤกษ์ยามดี ใน
การกระทําพิธีมงคล ถ้าหากมีฤกษ์ไม่ดีก็ จะมีการผลัดไปเป็ นฤกษ์อื่นที่ เหมาะสมกว่า
พิธีการแต่ งงาน