Page 203 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

จะส่ งไก่ต้ม 1 ตัว สุรา 1 ขวด วางให้เถ้าแก่ฝ่ ายหญิง และล่ามจะพูดต่อเป็ นภาษาญ้อว่า “ขอเบิก
บานทานสุ ข อยากฮู้ค่าสิ นสอด ลักนางว่าค่าราคาชํ่าเลอะ” (ค่าสินสอดทองหมั้นเท่ าไร)
ในช่ วงนี้ เถ้าแก่ฝ่ ายหญิงจะพูดว่ า “ไก่ต้มเหล้านี้ ขอได้หรื อไม่หรื อไม่ ได้ก็จะไม่ส่ งคืน”(เป็ น
คําขอเพื่อต้องการอาหารนี้ ไว้กิ นร่วมกัน) และจะพูดต่อไปอีกว่า “นักเฮอหาบยาบเฮอดึงเว้าเอานาง
ถางเอาเภ้อ”(หนักเอาเบาสู่ การพูดจาเอาลูกสะใภ้)
เถ้าแก่ฝ่ ายหญิงจะบอกพ่อล่ามเกี่ ยวกับสินสอด คือจํานวนเงิ นและสิ่งของอื่นๆอี กตาม
ข้อตกลงเช่น สร้ อยคอ หรือแหวนทองคําตามสมควร และจะพูดต่อว่า “ชุมเจ้าจะเอาอยู่หะ”(จะตกลง
เอาไหม) ค่ าสินสอนถ้าเป็ นชาวบ้านในปั จจุบันนี้ จะเป็ นเงินประมาณ 2-3 หมื่ นบาท จําพวกทองรู ป
ประพรรณนั้ นแล้วแต่จะเรียกร้ องกันเองตามเห็ นสมควรกับฐานะ ถ้าเป็ นข้าราชการหรื อผู้ มีตําแหน่ ง
หน้าที่การงานจะเป็ นประมาณ 3-5 หมื่นบาท ส่ วนทองรู ปประพรรณแล้วแต่ จะเรียกร้องกันเอง
สมควรกับฐานะเช่นกัน เงินค่าสินสอดนี้ เมื่อเสร็ จจากพิธีแต่ งงานแล้วพ่อแม่ของเจ้าสาวจะให้ลูกสาว
ลู กเขยไปเป็ นสินสมรส แต่ บางคนจะเก็บไว้ เพื่ อสังเกตความประพฤติของลูกเขย ถ้าเห็นว่าลูกเขย
ปฏิบัติ ตัวดีจึงจะคืนให้ในภายหลังและจะสมทบให้อี กตามสมควร
ล่ามฝ่ ายชายตอบว่า “ตกลงเอา” จะเป็ นการเสร็ จพิธีสู ่ขอสาวชาวญ้อตามประเพณี
เมื่อเสร็ จสิ้นพิธีเรี ยกร้ องค่าสิ นสอดแล้ว เถ้าแก่ฝ่ ายหญิงก็จะได้รั บเงิน “ค่าไขคําปาก” เงิน
ไขคําปากนี้ เมื่อได้รั บแล้วจะนําไปซื้ อสิ ่งของมาแจก เถ้าแก่ฝ่ ายชายและเถ้าแก่ฝ่ ายหญิงที่ มาเป็ นสักขี
พยานในวันนั้ นทันที เช่น จะนําไปซื้ อบุ หรี่หรื อไม้ขีดไฟ เป็ นต้น ต่อจากนั้ นก็จะพูดจากันเรื่ องการ
เตรี ยมการในวันแต่งงานทั้งสองฝ่ าย
ปัจจุบัน การสู่ของของชาวญ้อจะมีการเตรี ยมพิธีและอุปกรณ์ ต่าง ๆ ตามแบบฉบับเดิม
เพียงแค่ค่ าสินสอดนั้ นจะเพิ ่มขึ้ นตามฐานะของเจ้าสาว หรื อฐานะของเจ้าบ่าวเป็ นหลักการสู่ขอของ
ชาวญ้อ
การหมั้ น
ในอดีต การหมั้นก็คือสัญญาว่าจะแต่ งงานกันไม่ว่าจะเป็ นชาติภาษาใด การหมั้ นจึงเป็ น
สัญลักษณ์ของการเป็ นเจ้าของซึ่ งกันและกัน เมื่อหมั้ นกันแล้วเป็ นคู่หมั้นกันยอมใกล้ชิดสนิ ทสนมกัน
ศึกษานิ สัยใจคอซึ่ งกันและกันโดยไม่ถือว่าเสียหาย เมื่อถึ งวันฤกษ์ดี ที่ได้กําหนดตกลงกันแล้ว ฝ่ าย
ชายจัดขันหมากหมั้ น มีหมากดิ บทั้งลู ก 8 ผล พลู 4 เรี ยง บรรจุลงในขันใบหนึ่ ง อี กขันใบหนึ่ งมี
ขนาดเล็กกว่าบรรจุ ทองหมั้นหรื อเงินหมั้นของหมั้ นแล้วแต่จะได้ตกลงกันบางรายแยกขันหมากเป็ นคู่
บางรายไม่ แยกแต่เพิ่มขันใบเงิ นใบทอง ถุงข้าวเปลื อก ถั่วงาเป็ นอีกขันหนึ่ งไม่ปนอยู่ในขันทองหมั้ น
เครื่ องขันหมากนอกนั้นจัดขนมและผลไม้ใส่ ถาดจะเป็ นจํานวนมากน้อยหรือกี่ ถาดหรื อจะไม่มีก็สุ ดแต่