Page 12 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

2
มาฯราชธน. 2525 : 122) ประเพณี การแต่งงานของชาวอีสานมีทั้ งความเหมือนและความแตกต่ างกัน
เพราะประชาชนในภาคอี สานประกอบไปด้วยประชาชนหลายกลุ่มชาติพันธุ ์ เช่น ไทยอีสานหรื อ
ไทยลาว มีประมาณร้อยละ 85 ของประชากรในภาค นอกจากนั้ นย ังมีชนกลุ ่มน้อย เช่น แสก
กะเลิง ญ้อ ผู ้ ไทย เป็ นต้น (ไพฑูรย์ มีสกุล. 2531 : 1) ด้วยเหตุที่ ภาคอีสานมีหลายกลุ่ มชาติพันธุ ์ จึง
ทําให้ประเพณี การแต่งงานมีความแตกต่ างกัน ด้วยกลุ่มชนชาติพันธุ์นับเป็ นกลุ ่มชนที่มีความสําคัญ
ในตนเองในฐานะที่ เป็ นองค์ประกอบหนึ่ งของสังคมและเป็ นกลุ่มชนที่มีวัฒนธรรมและวิถีประเพณี
อันเก่าแก่และสื บทอดกันมาเป็ นระยะเวลายาวนาน กลุ่มชนชาติพันธุ ์จึงได้สื บทอดประวัติศาสตร์ ของ
ท้องถิ ่นและมีเอกลักษณ์ของตนเอง
กลุ่ มชาติพันธุ ์เขมร เรียกประเพณี การแต่งงานว่า การ์แซน เป็ นประเพณี ค่อนข้างแตกต่าง
จากประเพณี ของชาวไทยในภูมิภาคอื่น ๆ ตั้ งแต่การสู่ขอ การหมั้ น และการแต่งงาน คือเป็ น
ประเพณี ที่ มีพิ ธีค่อนข้างมาก เช่น การสู่ ขอ ฝ่ ายชายต้องเสี ยเงินและเครื่ องเงินและเครื่ องบรรณาการ
ให้ ฝ่ ายหญิง เพื่อเป็ นการทาบทามหรื อภาษาท้องถิ่นเรี ยกว่า การเปิ ดปาก (เบิกเมือด) ฝ่ ายหญิง ใน
วันหมั้ นและวันแต่งงานฝ่ ายชายจะต้องจัดขันหมากไปให้ฝ่ ายหญิงตามกําหนด ซึ่ งขันหมากนี้
ประกอบด้วย หมู เหล้า ขนม ข้าวต้ม ผลไม้ เงินทอง ในขณะที่ฝ่ ายหญิงจะต้องจัดเตรี ยมสถานที่
สําหรั บประกอบพิธีให้พร้อม ก่ อนทําพิธีการแต่งงานเจ้าสาวจะลงมาเกี่ยวก้อยเจ้าบ่าวขึ้ นบ้านเพื่อ
ประกอบพิธีแต่ งงาน โดยก่อนขึ้ นบ้านฝ่ ายหญิงต้องล้างเท้าให้ฝ่ ายชาย มี การทําพิธีบายสี สู่ ขวัญ เมื่อ
ทําพิธีแต่งงานแล้วจะมีพิ ธีกินอาหารเสี่ ยงทายของบ่าวสาว พิธีไหว้ญาติของเจ้าบ่าว และพิธีการ
อาบนํ้ าให้แก่ญาติ เป็ นต้น ซึ่ งแต่ขั้นตอนจะต้องมีอุปกรณ์และพิธีการมาก (คณะกรรมการฝ่ าย
ประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ , 2544 : 31 - 34)
กลุ่มชาติพันธุ ์ส่ วย เป็ นชื่อกลุ่มชาติพันธุ ์กลุ่มหนึ่ ง ที่มีความเหนี ยวแน่ นในการรักษ
ขนบธรรมเนี ยมประเพณี วัฒนธรรม และมีบทบาทสําคัญในด้านวัฒนธรรมของภาค
ตะวันออกเฉี ยงเหนือ พี่น้องชาวส่วยมีกระจายอยู่หลายจังหวัดทางภาคอีสานตอนล่าง กลุ่มชาติพันธุ ์
กลุ่มนี้ เรี ยกตนเองว่า กูย กุย โกย หรื อกวย เนื่องจากชาวกูยตั้ งถิ่นฐานปะปนอยู่กับเขมรสูงและ
ลาว จึ งมีการติดต่อ แลกเปลี่ ยนความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิ จ สังคมและวัฒนธรรม จึงทําให้ชาวกูยถูก
กลื นเข้าเป็ นส่วนหนึ่ งของวัฒนธรรมเขมรสูงและวัฒนธรรมลาว จังหวัดศรี สะเกษเป็ นเมืองที่ มีชาว
กู ยอาศัยอยู่กันทั้งเมื องมีพวกลาวเวียง (กลุ่มชนที่อพยพมาจากเวียงจันทน์) ปะปนอยู่บ้างบางหมู่บ้าน
แต่ วัฒนธรรมของลาวได้เข้ามามี อิทธิพลในหมู่ ชาวกูย จึงทําให้มีการผสมผสานวัฒนธรรม ร่ องรอยที่
แสดงว่ าศรี สะเกษเป็ นชาวกูยกันทั้งเมื อง ก็คือตัวเลขสํามะโนครัวสมัยนั้ นและเรียกขานชาวศรี สะเกษ
ว่า ส่ วยศรี สะเกษ อยู่จนทุกวันนี้ (คณะกรรมการฝ่ ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ , 2544 : 2
35 - 236)