Page 61 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๔๗
๔.๒ การวิเคราะห์ข้อมู ลขั้ นที่ ๒
เป็ นการวิเคราะห์ ข้อมูลเพื่อพัฒนารู ปแบบการเต้น ดนตรี เพลง และการแต่งกายในการแสดง
กระโน้ปติงต็อง จากการศึกษาธรรมชาติของตั๊ กแตนตําข้าว ประกอบความเป็ นมาของการแสดง
กระโน้ปติงต็อง และนํามาสู่ การพัฒนารูปแบบการเต้น ดนตรี เพลง และการแต่งกาย ในการแสดง
กระโน้ปติงต็อง และผ่านการประชุมระดมสมองของคณะผู ้ วิจัยตรวจสอบรู ปแบบการเต้น ดนตรี เพลง และ
การแต่งกาย ในการแสดงกระโน้ปติงต็อง
๔.๒.๑ ความเป็ นมาของการแสดงกระโน้ ปติงต็อง
จังหวัดสุริ นทร์มีอารยธรรมที่สื บต่อและพัฒนามาเป็ นเวลายาวนาน มีขนบธรรมเนี ยมประเพณี เพลง
และการละเล่นพื้นบ้าน หลากหลายภาษาทั้งภาษาไทย เขมร ส่ วย และลาว ในกลุ่มชาติ พันธุ ์เขมรมีการละเล่ น
หลากหลาย ประกอบด้วย
๑. เพลงกันตรึม จะใช้ภาษาเขมร ไม่นิยมร้ องเป็ นเรื่ องราวแต่ จะคิดคํากลอนให้เหมาะกับงานที่เล่ น
หรื อใช้ บทร้ องเก่ าๆ ที่จดจํากันมา การเล่ นกันตรึ มจะมีผู ้เล่นหญิ ง - ชายร้องโต้ตอบกัน มี การ
ฟ้ อนรํ าประกอบ
๒. เจรียง เป็ นการขับหรื อออกเสียงทํานองเสนาะ ใช้กลอนสดเป็ นส่วนใหญ่ในการขับขานนิทานชาดก
และเกี่ยวกับพุทธศาสนา ตลอดจนบรรยายเหตุ การณ์ในอดีตและปั จจุบัน
๓. เจรียงเบริ น เป็ นการร้องโต้ตอบระหว่ างชาย-หญิงเป็ นทํานองลําโดยมีแคนเป็ นเครื่ องดนตรี ประกอบ
๔. เจรียงซั นตู จ เป็ นการละเล่ นเกี้ ยวพาราสี ในงานเทศกาลหรื องานมงคลต่างๆฝ่ ายชายจะใช้เบ็ ด
ที่มีขนมเป็ นเหยื่อล่ อหลอกหยอกล้อฝ่ ายสาว
๕. เรื อมอันเร (ลูดอันเร) จะเล่นกั นในวันหยุดสงกรานต์ อุปกรณ์ ประกอบการเล่ นประกอบด้วย
สาก ๒ อัน ยาวประมาณ ๒-๓ เมตร ทําจากไม้เนื้ อแข็ง ไม้หมอนรอง วางรองหัว - ท้าย สากสู ง
ประมาณ ๓-๔ นิ้ ว
๖. เรื อมอายัย เป็ นการละเล่ นพื้ นบ้านที่ ร้องโต้กลอนสดเกี้ ยวพาราสีระหว่างหนุ ่ มสาวเมื่อร้ องจบ
แต่ ละวรรค จะมี ลู กคู่ ร้ องรั บและมี เ ครื่ องดนตรี บรร เ ลงรั บ ท่ ารํ าไม่ มี แบบแผน นิ ยม เ ล่ นใน
งานเทศกาลต่างๆ
๗. เรือมตรษ (ตรุ ษ) เป็ นการเล่นในเทศกาลสงกรานต์ คณะที่ เล่นมีทั้ งมีผู ้ รําและผู ้ ร้องผ่านมาตามบ้าน
ต่างๆ ในหมู่บ้าน
๘. ซาปดาน เป็ นการรํ าประกอบเพลงกันตรึ มซึ่ ง มี ความหมายว่าเลิกหรื อหยุด
๙. กระโน้ปติงต็อง เป็ นการละเล่นที่เลี ยนแบบลีลาท่าทางการเคลื่อนไหวของตั๊กแตนตําข้าว เป็ นการเต้น
เพื่อความสนุกสนานในวงมโหรี
ในเพลงและการละเล่นพื้ นบ้านของสุ ริ นทร์ ทั้ งหมด มีการละเล่นที่ พัฒนามาจากสั ตว์ มีการ
เลี ยนแบบลีลาท่าทางการเคลื่ อนไหว และการเกี้ ยวพาราสี ที่ สนุ กสนานร่ าเริ ง ของตั ๊กแตนตํ าข้าว