Page 49 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๕
๕. เทคนิ คและข้อเสนอแนะต่ าง ๆ ในการใช้วิธีสอนนั้นให้มีคุณภาพสูงสุ ด
ส่ วนนี้ เป็ นข้อมูลเสริ มเกี่ยวกับเทคนิ คและข้อเสนอแนะต่าง ๆ ที่จะช่ วยให้แต่ละวิธี
ได้ผลสูงสุด เพราะเพี ยงมีองค์ประกอบสําคัญและดําเนินการตามขั้นตอนสําคัญที่ขาดไม่ได้เท่านั้ น
อาจไม่ได้ผลสู งสุด เพราะเป็ นองค์ ประกอบและขั้ นตอนในระดับที่ตํ่าสุ ดหรือจําเป็ นสูงสุดต่ อการที่จะ
ทําให้วิธีนั้ นเป็ นวิธีนั้นเท่ านั้ น การใช้เทคนิ คเสริ ม จะช่วยให้ได้ผลเพิ่มขึ้ น แต่ ในขณะเดียวกัน ถ้ามุ่งใช้
เทคนิ คเสริ ม โดยขาดขั้ นตอนหรื อองค์ประกอบที่เป็ นแก่ นสําคัญ ก็เท่ ากับว่ าไม่ได้ใช้วิธีนั้ นอย่าง
สมบู รณ์ เพราะขาดแก่ นสําคัญของวิ ธีนั้ น ซึ่ งจะมีผลทําให้วิธีนั้ นไม่เกิดผลสมบูรณ์ตามวัตถุประสงค์
ของวิ ธีนั้ น
๖. ข้อดีและข้อจํากัดของวิธีสอนนั้ น
ส่ วนนี้ เป็ นส่ วนที่ วิ เคราะห์ ให้เห็ นถึ งข้อดี ข้อด้อยของวิ ธี สอนนั้ น ๆ ซึ่ งจะเป็ น
ประโยชน์ ต่ อผู้ สอนในการตัดสิ นใจใช้วิธีสอนนั้ น ๆ ให้เหมาะสมกับวัตถุประสงค์และสถานการณ์
ของตน
...หากวิธีสอนคือขั้นตอนที่ผู ้สอนดําเนินการให้ผู ้ เรี ยนเกิ ดการเรี ยนรู ้ตามวัตถุประสงค์ด้วย
วิธีการต่ าง ๆ ที่แตกต่างกันไปตามองค์ ประกอบและขั้นตอนสําคัญอันเป็ นลักษณะเด่นหรื อลักษณะ
เฉพาะที่ขาดไม่ได้ของวิธีการนั้ น ๆ ดังนั้ นวิธีสอนโดยการบรรยายก็คือขั้นตอนที่ผู ้ สอนดําเนิ นการให้
ผู ้ เรี ยนเกิดการเรี ยนรู้ตามวัตถุประสงค์ โดยใช้วิธีบรรยาย ซึ่ งประกอบด้วยองค์ประกอบสําคัญของการ
บรรยายและขั้นตอนสําคัญที่ขาดไม่ได้ของการบรรยาย
องค์ประกอบสํ าคัญที่ ขาดไม่ ได้ของการบรรยายก็คื อ การบรรยาย และเนื้ อหาสาระที่ จะ
บรรยาย ขั้ นตอนที่จะขาดไม่ได้ ของการบรรยายก็คือ การพู ดบรรยาย แต่เนื่องจากคํานิยามที่ ใช้ในที่นี้
มิใช่ “การบรรยาย” แต่เป็ น “การสอนโดยการบรรยาย” ดังนั้ น จึงจําเป็ นต้องมีองค์ประกอบสําคัญของ
การสอนเข้ามาด้วย ซึ่งได้ แก่ “ผู ้ สอน ผู้เรี ยน และผลการเรียนรู ้” ดังนั้นองค์ประกอบสําคัญของวิธีการ
สอนโดยใช้การบรรยาย ก็จะมีองค์ประกอบสําคัญคื อ (๑) ผู ้ สอนและผู ้ เรี ยน (๒) เนื้ อหาสาระที่จะ
บรรยาย (๓) การบรรยาย (๔) ผลการเรี ยนรู้ ของผู ้ เรี ยนจากการบรรยายตามวัตถุประสงค์ และขั้ นตอน
สําคัญในการดําเนิ นการสอนคือ (๑) การเตรี ยมสาระที่ จะบรรยาย (๒) การบรรยายเนื้อหาสาระให้ กับ
ผู ้เรี ยนรับรู ้ และ (๓) การประเมินผลการเรี ยนรู ้ ของผู ้ เรี ยน ดังนั้ นจึ งสรุ ปได้ว่า วิธีสอนโดยใช้การ
บรรยายคือกระบวนการหรื อขั้นตอนที่ผู ้ สอนใช้ในการช่ วยให้ผู ้ เรี ยนเกิดการเรี ยนรู้ตามวัตถุประสงค์ที
กําหนด โดยการเตรี ยมเนื้ อหาสาระแล้วพูด บอก เล่า อธิ บายเนื้ อหาสาระหรื อสิ่ งที่ต้องการสอนแก่
ผู ้ เรี ยน และประเมินผลการเรียนรู ้ของผู ้ เรี ยนด้วยวิธีใดวิธีหนึ่ ง
ด้วยเหตุ ผลข้างต้น วิ ธีสอนต่ าง ๆ ที่จะนํ าเสนอต่อไปทุ กวิธี จึ งมี องค์ ประกอบสําคัญที่
เหมือนกันอยู ่ ๒ ประเด็นคือ องค์ประกอบเกี่ยวกับผู้ สอนและผู ้ เรี ยน และองค์ประกอบเกี่ยวกับผลการ
เรี ยนรู้ของผู ้เรี ยน และมีขั้ นตอนสําคัญที่เป็ นขั้ นตอนร่ วมของวิธีสอนทุ กวิธี ก็คื อ การประเมินผลการ
เรี ยนรู ้ของผู้เรี ยน