Page 48 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๔
ด้วยเหตุ ผลดังกล่าว ผู ้ เขี ยนจึงเห็ นความจําเป็ นที่จะต้องหันมาทําความเข้าใจและวิเคราะห์ ดู
องค์ประกอบละลักษณะต่าง ๆ เอหาทางแยกแยะและจัดระเบียบความคิดให้เข้าเป็ นหมวดหมู่ เพื่อจะ
ช่ วยให้ศาสตร์ ทางการสอนมีความเป็ นระเบียบ เข้ าใจได้ชัดเจนยิ ่งขึ้ นซึ่ งจะส่ งผลต่อการนําไปใช้
ประโยชน์ได้อย่างถูกต้องเหมาสมและกว้างขวางขึ้น...
ผู ้เขียนได้ใช้นิยามอันเป็ นผลจากการคิดวิ เคราะห์และเปรี ยบเทียบกับสิ ่งที่ เห็นได้ชัดเจนกว่า
ดังกล่าว มาใช้ในการวิเคราะห์ หามโนทัศน์ (concept)ของวิธีสอนแต่ละวิธี เพื่อช่วยให้ผู ้ ศึ กษาจับหลัก
ได้ว่าเป็ นส่ วนแก่ นอะไรเป็ นส่ วนเสริ ม ความเข้าใจนี้ จะช่ วยให้ ผู ้ สอนใช้วิธี สอนได้อย่ างถูกต้อง
มีประสิทธิ ภาพและมั่ นใจขึ้ น เนื่องจากผู้เขียนพบว่าผู้ สอนทั้ งครู และนิสิ ต นักศึ กษาจํานวนมาก มักจะ
สอนโดยมุ ่ งเน้นที่ เทคนิคของวิ ธีสอนมากกว่าแก่นสําคัญของวิธีสอน เนื่ องจากเทคนิคต่าง ๆ นั้ น เห็ น
เด่ นชัดมากกว่ าแก่นซึ่ งมักจะซ่ อนอยู่ ภายใน เช่นวิ ธีสอนโดยใช้บทบาทสมมุ ติ ผู ้ สอนจะหาบทบาท
สมมุ ติมาให้ผู ้เรี ยนแสดง แต่ครู ไม่ สามารถนําการอภิ ปรายให้ไปสู่ วัตถุประสงค์ได้ วิธี สอนโดยใช้
เกมหรื อสถานการณ์ จําลองผู้สอนมี เกมหรื อสถานการณ์ จําลองมาให้ผู ้เรียนเล่ นแล้วก็จบไม่ มีการ
อภิปรายที่นําไปสู ่การเรี ยนรู ้หรื อวิธีสอนโดยการไปทัศนศึกษา ผู ้ สอนพาผู้เรี ยนไปทัศนศึกษา แต่ ขาด
การจัดการเกี่ ยวกับการสังเกตและบันทึกข้อมู ล เพื่อนํามาใช้ในการอภิปรายเพื่อการเรี ยนรู ้ เป็ นต้น
การสอนขาดประสิ ทธิภาพ เนื่ องจากผู ้ สอนไม่ทราบหรื อเข้าใจถึงแก่นคือองค์ประกอบและขั้นตอนที่
ขาดไม่ได้ของวิธีนั้ น
ด้วยเหตุผลต่าง ๆ ดังกล่าวข้างต้น ผู ้ เขียนจึ งได้วิเคราะห์ วิธี สอนต่าง ๆ ซึ่ งเป็ นวิ ธีที่มีโอกาสใช้
มากในการสอนสาระต่าง ๆ และจะนําเสนอผลการวิเคราะห์ในกรอบดังนี้
๑. ความหมายของวิธีสอนนั้ น
คํานิยามเป็ นความคิดรวบยอดของวิธีสอนนั้ นซึ่ งประกอบไปด้วยองค์ประกอบและ
ขั้ นตอนสําคัญอันเป็ นลักษณะเด่นที่ ขาดไม่ได้ของวิธีนั้น
๒. วัตถุประสงค์ของวิธีสอนนั้น
วิธีสอนแต่ละวิธี จะมีลักษณะเด่นที่มุ ่งช่วยให้การสอนบางจุดหรื อบางด้านบรรลุผล
ได้ดี เป็ นพิเศษ เมื่ อผู ้ อ่ านศึกษาความหมายของวิ ธีการสอนและวัตถุ ประสงค์ของวิธี สอนนั้ นแล้ ว
จะสามารถตัดสินใจได้ว่า วิธีนั้ นเป็ นวิธีที่ มีส่ วนสอดคล้องกับความต้องการของตนหรื อไม่
๓. องค์ประกอบสําคัญ (ที่ขาดไม่ได้)ของวิธีสอนนั้ น
ส่ วนนี้ เป็ นการระบุให้เห็ นชัดเจนว่า สิ ่งสํ าคัญซึ่ งวิธีนั้ นจะขาดไม่ได้มีอะไรบ้าง เป็ น
องค์ประกอบที่เป็ นแก่นของวิธีนั้ น
๔. ขั้ นตอนสําคัญ (ที่ขาดไม่ได้)ของการสอนตามวิธีนั้ น
เป็ นการระบุให้เห็นชัดเจนว่ าขั้ นตอนหลัก ๆ ในการดําเนิ นการที่จะขาดไม่ได้มีของ
วิธีนั้ นมีอะไรบ้าง เป็ นขั้นตอนที่เป็ นแก่นของวิธีนั้ น