Page 45 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๑
เศรษฐกิจสังคม วัฒนธรรมในท้องถิ่น ตลอดจนสามารถพัฒนาชีวิต พัฒนาอาชีพ พัฒนาเศรษฐกิจและ
สังคมของตนเอง คอบครัวและท้องถิ ่นของตนได้
วีรนุ ช ปิ ณฑวณิ ช (๒๕๔๓ ) ได้กล่าวถึงหลักสู ตรท้องถิ่นไว้ว่าเป็ นหลักสูตรที่กําหนดให้
ผู ้เรียนในระดั บการศึกษาขั้ นพื้ นฐานได้เรี ยนรู ้เนื้ อหาที่เกี่ยวข้องกับท้องถิ ่นที่ตนเองอาศัยอยู่ในด้าน
เศรษฐกิ จ สังคม สิ ่ งแวดล้อม ประเพณี วัฒนธรรมตลอดจนอาชี พ และภูมิปัญญาท้องถิ่นทั้ งในทาง
ทฤษฎี และปฏิ บัติในห้ องเรี ยนและนอกห้องเรี ยนผู้ร่วมสร้ างหลัก สูตรประกอบด้วยโรงเรี ยนชุมชน
และองค์กรปกครองส่ วนท้องถิ ่น โดยทุกฝ่ ายจะช่วยกันกําหนดและพัฒนาหลักสูตรขึ้ นตามความ
เหมาะสมและความต้องการของตน ผ่านการบริหารงานในรู ปแบบคณะกรรมการโรงเรี ยนมีสถาบัน
ราชภัฎในท้องถิ ่นเป็ นผู ้ ช่ วยในด้านการรวบรวมองค์ความรู ้ในท้องถิ่ น หลักสูตรท้องถิ่นมี จุดมุ ่งหมาย
เพื่อให้ผู ้เรี ยนเกิดความรู้ สึ กผูกพันกับถิ ่นที่ อยู่ สามารถใช้ชี วิต ประกอบอาชีพและพัฒนาอาชีพทีมีอยู่
ในชุ มชนท้องถิ่นของตนได้ส่ วน
วิชัยวงศ์ใหญ่ (๒๕๓๓ ) กล่ าวว่า การพัฒนาหลักสู ตรระดับท้องถิ่น หมายถึง การนําเอา
หลักสู ตรกลางมาพิจารณา ศึ กษา วิเคราะห์ เพื่ อปรับเปลี่ยนเนื้ อหาสาระบางอย่ างให้สัมพันธ์
สอดคล้องกับท้องถิ ่น ซึ่ งในประเด็ นของคําว่ าหลักสู ตรท้องถิ่นนั้ นกรมวิชาการ ได้กล่าวถึ งหลักสูตร
กับท้องถิ ่นไว้ตอนหนึ่ งว่าหลักสู ตรฉบับปรับปรุ ง พ.ศ. ๒๕๓๓ ทั้ งระดับประถมศึกษา มัธยมศึกษา
ตอนต้นและมัธยมศึ กษาตอนปลาย เป็ นหลักสู ตรที่มุ่ งหวังให้ความสําคัญของการจัดการศึกษาที่
สอดคล้องกับสภาพและความต้องการของท้องถิ่นด้านต่ าง ๆ ทั้ งนี้ เพราะว่า การจัดการศึ กษาที่จะเป็ น
ประโยชน์ต่อผู ้ เรี ยนอย่างแท้จริ งนั้ น ต้องเป็ นการศึกษาที่ สอดคล้องเกื้ อกูลต่อชีวิตจริ ง สามารถพัฒนา
คุ ณภาพชีวิต เศรษฐกิ จและสังคมแต่ละท้องถิ่น ดังนั้ นจุดเน้นของหลักสูตรฉบับปรั บปรุ งทั้ ง ๓ ระดับ
จึงได้กําหนดไว้ประการหนึ่ ง คือ การตอบสนองความต้องการของท้องถิ่นทั้ งนี้ เพราะการจัดการเรี ยน
การสอนที่ ทําให้ผู ้เรี ยนได้รู้ จัก เข้าใจท้องถิ่นของตนเอง ย่อมจะทําให้ผู ้เรี ยนเกิดความรั กความผูกพัน
ความหวงแหน และความภาคภู มิใจในท้องถิ่นของตน ตลอดจนการมี ส่ วนร่ วมในการอนุ รักษ์และ
พัฒนาท้องถิ ่นของตนต่อไปหลักสู ตรฉบับปรั บปรุง พ.ศ. ๒๕๓๓ มี ข้อกําหนด ซึ่ งเป็ นแนว
ดําเนิ นการที่เกี่ ยวกับท้องถิ่นอย่างชัดเจนว่ า ให้สถานศึกษาจัดการศึ กษาให้สอดคล้องกับสภาพและ
ความต้องการของท้องถิ ่น รวมทั้งเปิ ดโอกาสให้ท้องถิ่ นมีส่ วนร่วมในการพัฒนาหลักสูตรด้วย
กรมวิ ชาการ (๒๕๓๙) กล่าวถึ งหลักสูตรท้องถิ่นว่ าคําว่า “ท้องถิ ่น” ที่กล่าวถึ งในหลักสู ตรจะ
มีความหมายอยู่ ๒ ประการ คือประการที่ ๑ “ท้องถิ ่น” หมายถึงชุ มชนที่สถานศึกษาหรื อหน่วยงานที่
เกี่ยวข้องกับการศึ กษาตั้ งอยู่ อาจจะเป็ นชุมชนในระดับหมู่บ้าน ตําบล อําเภอ จังหวัด หรื อภาค
ภูมิศาสตร์ก็ ได้ทุ กสิ่งทุ กอย่างที่มีอยู่และที่เป็ นอยู่ของชุ มชนไม่ว่าจะเป็ นเรื่ องราวของประวัติ ศาสตร์
ความเป็ นมาของชนชาติ ชุมชน ที่ ตั้ง สภาพภูมิประเทศ ภูมิอากาศ เศรษฐกิจ สิ ่ งแวดล้อม วิถีชี วิต
ความเป็ นอยู่ศิลปะ วัฒนธรรม ภูมิปั ญญาท้องถิ่น รวมทั้ งแนวโน้มของการเปลี่ยนของชุ มชนที่จะ
เกิดขึ้ นในอนาคต เป็ นสิ่ งที่ผู ้ เรี ยนจะได้เรี ยนรู ้หรื อนํามาใช้ในการจัดกิจกรรมเพื่อให้เกิดการเรี ยนรู้ได้