Page 38 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๔
เครื่ องดนตรี ที่ ใช้ ประกอบในวงมโหรี พื ้นบ้านสุ ริ นทร์ ประกอบด้ วย ซอกลางลักษณะ
เหื อนซออู้ แต่เสี ยงสู งกว่าซออู้เล็กน้ อย หรื อเรี ยกว่า ซออู้เสี ยงกลาง ปี่ ใน (ซลัย) ซออู ้ ซอด้วง กลอง
สองหน้า ฉิ่ ง ฉาบ
เพลงที่ใช้ประกอบในวงมโหรี จะเป็ นเพลงขับร้องและเพลงบรรเลง ประเภทของเพลงขับ
ร้ องจะบทร้องโดยไม่มีท่ารําประกอบ เช่น บทเพลงกันตบ เนื้ อร้องจะเป็ นบทสอนหญิง บทเพลงเขมร
เป่ าใบไม้ บทเพลงก็อทครู ฯลฯ ส่ วนบทเพลงที่มีท่ารํ าประกอบ เช่น เพลงอมตูก (พายเรือ) เพลงมลป
โดง (ร่ มมะพร้าว) เพลงอาย ัยโบราณ และเพลงซองซาร (หมายถึงที่ รัก) บทเพลงดังกล่าวจะมีการฟ้ อน
รําประกอบโดยเฉพาะอาย ัยโบราณ และเพลงซองซาร ในการร้องโต้ ตอบระหว่าง หญิง – ชาย
เป็ นการเกี้ ยวพาราสี กัน เนื้อร้องจะเป็ นภาษาเขมร ซึ่ งสะท้อนให้เห็ นถึงวิถีชี วิตของชาวบ้าน และวง
มโหรี พื้ นบ้าน ย ังมี บทบาทต่อชาวบ้านในด้านต่าง ๆ เช่น เป็ นเครื่ องนันทนาการของสังคมชาวบ้าน
เป็ นสื่อประสานสัมพันธ์ ทางสังคม ให้ชาวบ้านได้มีโอกาสได้พบปะกัน เกิดความใกล้ชิด สามัคคีกลม
เกลี ยวนํ าไปสู่ เอกลักษณ์ และการรวมกลุ่ม ส่ งผลต่ อการพัฒนาท้องถิ่ น พัฒนาความสําคัญของ
ประชาชนและพัฒนาประเทศ
2.3 ประวัติ การแสดงกระโน้ปติงต็อง
เรื อมกระโน้ปติงต็อง (ระบําตั๊กแตนตําข้าว)
กระโน้ปติ งตอง เป็ นภาษาพื ้นเมื องของชาวอีสานแปลว่ าตั ๊กแตนตําข้าว เป็ นการละเล่นที่
ได้ รับความนิ ยมอยู่ในปั จจุบันนี้ แหล่ งกําเนิดของการเล่นนี้ มาจากจังหวัดสุ รินทร์ (พิธีเปิ ดห้องสมุด
ประชาชน ที่ ระลึกเฉลิ มราชกุมารี อําเภอศีขรภูมิ และ อําเภอกาบเชิง จังหวัดสุ ริ นทร์ .๒๕๓๖. :
๑๑๔-๑๑๕)
ประวัติความเป็ นมา
เมื่ อประมาณปี พ.ศ. ๒๔๘๐ นายเต็น ตระการดี ได้เดินทางเข้าไปในประเทศกัมพูชา โดย
ขบวนเกวี ยนสินค้า (เกลือ) ไปค้าขาย แลกเปลี่ยนปราเฮ๊าะ (ปลาร้า) จากประเทศกัมพูชา (เขมร)และ
ในขณะที่หยุดพักเหนื่อยนายเต็น ตระการดี ได้มองเห็ นตั ๊กแตนตําข้าวกําลังเกี้ ยวพาราสีกันและผสม
พันธุ์กันอยู่ นายเต็ นเฝ้ าดูลีลาของตักแตนคู ่นั้ นด้วยความประทับใจ เมื่อนายเต็นเดิ นทางมาถึงบ้าน จึง
เกิดความคิดว่าถ้านําเอาลี ลาการเต้นของตั๊ กแตนตําข้าวมาดัดแปลงและเต้นให้คนดูก็ดี จึงนําแนวคิดนี้
มาเล่ าให้ นายเหือน ตรงศูนย์ดี หัวหน้าคณะกันตรึ มที่เล่นอยู่ในหมู่ บ้านรําเบอะ ทั้ งสองจึงได้ร่วมกัน
แสดงต่อเนื่ องกันมา ต่อมานายย ันต์ ยี่ สุ ่ นศรี ครู ใหญ่โรงเรี ยนบ้านโพธิ์ กอง(ในขณะนั้ น) ได้เห็น
ความสําคัญและมีความชื่นชอบการแสดงกระโน้ปติงต็อง จึงได้เข้ามาร่ วมแสดงเป็ น ๓ คน โดยมี
นายเต็น และนายย ันต์ เป็ นผู ้ แสดงเข้าคู่กัน และนายเหือนจะเป็ นผู ้ เป่ าปี่ สไล (ปี่ ไฉน) มีการด้นกลอน
สดเป็ นเนื้อร้อง การแต่งกายไม่มีรูปแบบพิเศษ ผู ้ แสดงจะนุ ่ งโสร่ งไหมกับเสื้ อเท่านั้ น ส่วนการแสดง
เป็ นการแสดงสั้ น ๆ สลับกับการแสดงกันตรึ มในงานบุญงานประเพณี งานรื่ นเริงต่ าง ๆ ภายใน