Page 37 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๓
ปั จจุบันเรื อนอันเร แต่ละหมู่บ้านแตกต่ างกันไปบ้าง แต่ได้มีการพัฒนาไปสู่แบบแผน และ
เนื่ องจากมีการส่ งเสริ มและฟื้ นฟูประเพณี คล้องช้างประจําปี การเล่ นเรื อมอันเร จึ งกลายเป็ น
ส่ วนประกอบสําคัญในงาน เพราะการนําเอาเรื อมอันเรมาแสดงในงานทุกปี และย ังใช้เป็ นชุดการแสดง
ต้อนรับแขกบ้านแขกเมืองอีกด้วย
เรื อมอายัย
เรื อมอาย ัย เป็ นการละเล่นพื้นบ้านของจังหวัดสุ รินทร์ อีกอย่างหนึ่ ง ซึ่ งมีมานานแล้ว คือ การ
เรื อมอาย ัย เป็ นการร้องโต้กลอน เกี้ ยวพาราสี ระหว่ างหนุ ่มสาว ซึ่ งนิยมเล่นกันในงานเทศกาลต่ าง ๆ
การแต่ งกายเรื อยอายัย แต่งตามสบายไม่มีแบบแผนแน่นอน ถ้าแต่งตามประเพณี พื้นบ้าน จะ
แต่ งกายเหมือนเรื อมอันเร คือ นุ่ งผ้าถุ งพื้นเมือง สวมเสื้ อแขนกระบอกมี ผ้าสไบคล้องคอทิ้งชายผ้ามา
ด้านหน้า ส่ วนชายจะนุ ่งโจงกระเบน สวมเสื้ อคอกลมแขนสั้ นมีผ้าไหมคาดเอว ผู ้ แสดงเรื อมอันเร
ประกอบด้วย ฝ่ ายชายและฝ่ ายหญิง ร้องโต้ตอบกันอาจจะมี ๔ – ๕ คู ่ หรื อมากกว่านี้ ขึ้นอยู่กับสถานที่
แสดง
เครื่ องดนตรีใช้ ประกอบเรือมอายั ย มี กลอง (สก็วล) ๑ คู่ ปี่ อ้อ ๑ เลา ซอด้วง ๑ คัน ฉิ ่ง ฉาบ
กรั บ ทํานองและจังหวะที่ นํามาใช้ประกอบเรื อมอาย ัยเป็ นทํานอง เร่ งเร้ า สนุ กสนาน เรี ยกว่ า
“อาย ัยลําแบ”
โอกาสที่ใช้ แสดงเรื อมอายัย แสดงในงานเทศกาลต่าง ๆ ที่เป็ นงานรื่ นเริ งสนุกสนาน
ท่ ารําเรื อมอายัย ไม่ มีแบบแผนตายตัว เป็ นการฟ้ อนรําให้เข้ากับจังหวะดนตรี และขึ้ นอยู่กับ
ความถนัดของผู ้ รํา ท่ารํ าส่วนใหญ่ เป็ นท่าจีบและแบมื อเลย เรียกว่า อาย ัยลําแบในท่าฟ้ อนเกี้ ยว ท่ารํ า
ของฝ่ ายหญิ งจะเป็ นท่าที่คอยปั ดหรื อท่าปกป้ อง ระวังการถูกเนื้ อต้องตัวของฝ่ ายชาย ในการตีบท บท
ตามเนื้ อหาของเพลง ซึ่ งสามารถสื่ อความหมายให้ผู ้ ชมทราบว่ าท่ารําเหล่านั้ นหมายถึงอะไร
วิธีการแสดง ผู ้ รําจะรําไหว้ครู พร้อมกัน หลังจากนั้ นจะเป็ นการออกมาโต้กลอนระหว่างชาย –
หญิง เป็ นคู่ ๆ และมีลูกคู่ร้ องรับ เมื่อฝ่ ายใดฝ่ ายหนึ่ งร้องจบแต่ละวรรค และมี ดนตรีบรรเลงรับ ผู ้ แสดง
ทั้ งหญิงชายจะรําเกี้ ยวกัน ลูกคู่ ทั้ งหลายจะคอยสนับสนุ นให้กําลังใจฝ่ ายของตน เมื่ อดนตรี จบจะ
เปลี่ ยนคู่ใหม่ออกมาร้องโต้กลอนกันใหม่ ในบทและท่ารํ าที่ตนเองถนัด รู ปแบบการแสดงจะปฎิบัติ
เช่นนี้ เรื่ อยไปจนจบครบทุกคู่ เมื่ อจบสุดท้ายจะบทลา แล้วผู ้ รําจะรําเข้าไปข้างใน
วงมโหรีพื้นบ้าน
วงมโหรี พื้นบ้าน คือ การนํ าเอาเครื่ องดนตรี ประเภทเครื่ องสายและเครื่ องดนตรีประเภทปี่
พาทย์บางชิ้นมาประสมกัน โดยมี ซอเป็ นเครื่ องดนตรี หลัก ใช้บรรเลงในงานมงคลต่ าง ๆ เช่น งาน
แต่งงาน งานขึ้ นบ้านใหม่ เป็ นต้น ซึ่ งมีแทบทุ กวัดในจังหวัดสุ ริ นทร์ อันแสดงว่าเป็ นท้องถิ ่นมี อารย
ธรรมและยิ ่งใหญ่ในอดีต