Page 31 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๗
เส้นสังเวย มี ผู ้ ติดต่อกับเทพหรือวิญญาณต่ าง ๆ มีการขับร้ องฟ้ อนรําถวายเพื่อเป็ นการบวงสรวงดนตรี
และการละเล่ นพื้ นบ้ านสุ ริ นทร์ ที่ เกิ ดขึ้ นจากความเชื่ อเช่ น เรื อมมม็วต เรื อมตรต (ตรุ ษ)
มองก็ วลจองได เป็ นต้น
๒. การทํางานร่ วมกันเป็ นหมู ่คณะ ในสังคมเกษตรกรรมชาวบ้ านจะทํางานช่ วยเหลื อกันเป็ น
หมู ่คณะ ซึ่ งเรี ยกว่ าการลงแขกเป็ นการแสดงนํ้ าใจเอื้ อเฟื้ อต่อเพื่ อนบ้านปลูกฝังความสามั คคี เช่น
ลงแขกเกี่ ยวข้าว ลงแขกดํานา เป็ นต้น การที่ชาวบ้านมารวมกลุ่มร่ วมมือกันย่อมมี การแสวงหาความ
บันเทิ งใจหรื อต้องการผ่อนคลายอารมณ์ จึงมีการคิ ดการแสดงและการละเล่นต่าง ๆ ขึ้ น เช่ น เกิดการ
ร้ องเพลง เกี่ยวข้าว เกิดรําเต้นกํารําเคียว เป็ นต้น เสถียร โกเศศ ได้กล่าวถึ งการร้องเพลงเกี่ยวข้าว และ
เต้นกํารําเคี ยวว่า การเกี่ยวข้าวถ้ามี การลงแขก ลงแรงกัน ก็มีชายหนุ่ มหญิงสาวยินดีมาร่ วมเกี่ ยวข้าว
ด้วยเพราะจะได้มีโอกาสมาชุมนุมรื่ นเริงอย่ างเป็ นการเป็ นงานไปในตัว เกี่ยวข้าวพลางร้ องพลางเกี้ ยว
พาราสี ย ั่ วเย ้ากัน เวลาเย็นเลิกเกี่ ยวข้าวจะเล่นเพลงเกี่ ยวข้าวที่ เรียกว่ า เต้นกํารําเคียว (เสถี ยร โกเศศ
๒๕๒๘:๑๗๐) การฟ้ อนรํ าของจังหวัดสุ ริ นทร์ที่ เกิดขึ้ นในลักษณะดังกล่าว เช่ น เรื อมอันเร (รํ าสาก)
เป็ นการเล่นเพื่อความสนุกสนาน หลังจากว่างเว้นจากการทํานา
๓. การเลียนแบบธรรมชาติ ธรรมชาติมีอิ ทธิพลต่ อวิถี ชีวิตของมนุษย์เป็ นแรงบันดาลใจที่ ทําให้
มนุ ษย์คิ ดสร้างสรรค์สิ่ งต่าง ๆ ขึ้ น การฟ้ อนรํ าที่คิดประดิษฐ์ ท่ารํามาจากการลอกเลี ยนแบบกิริ ยาของ
สั ตว์ เช่น เรื อมกระโน้ปติ งต็องเป็ นการเลี ยนแบบลี ลา ท่าทางของตั๊กแตนซึ่ งกําลังเกี้ ยวพาราสีกัน
นอกจากนี้ ย ังมีท่ ารําที่ดัดแปลงมาจากธรรมชาติ เช่ น ท่ามะโลบโดง (ร่มมะพร้าว) ในรําเรื อมอันเร
ซึ่ งนําเอาลีลาของใบมะพร้าว ต้นมะพร้าว เวลาโดนลมพัดโอนเอนไปมา แล้วใช้ภาษาท่ าทางนาฎศิ ลป์
เข้าประกอบเพื่อความสวยงาม เป็ นต้น
๔. เกิ ดขึ้ นจากความต้องการความสนุ กสนานและประโคม ในงานเทศกาลบุญประเพณี ของ
หมู่บ้าน ชาวบ้านจะคิดการแสดงที่จะทําให้ เกิดความสนุ กสนานหรื อเป็ นการประโคมจึ งมีการละเล่น
หรื อการแสดงประจําท้องถิ ่นขึ้ น เช่น การเล่นกันตรึ ม เรื อมอาย ัย มองก็วลจองได ระบํารํากรับ เป็ นต้น
๕. การฟ้ อนรําที่เกิ ดจากอาชีพในท้องถิ่น เป็ นการฟ้ อนรําที่คิดประดิ ษฐ์ขึ้ นจากการประกอบอาชีพ
ต่ าง ๆ มาประดิษฐ์เป็ นท่ ารําโดยเสริ มแต่งลีลาทางนาฎศิลป์ เข้าไป เกิ ดเป็ นระบําศรี ผไทสมั นต์ขึ้ น
นอกจากนี้ ก็มีระบําปั้ นหม้อ จากอาชี พการปั้ นหม้อดิ นโดยนําขั้ นตอนจากการปั้ นหม้อดินมาประดิษฐ์
เป็ นท่ าฟ้ อนรําให้สวยงามขึ้ น เป็ นต้น
๖. เกิดจากการรับวัฒนธรรมการฟ้ อนรําของกลุ่มอื่นเข้ามาปรับใช้ เช่ น จากประเทศเขมรซึ่ งมีเขมร
อพยพมาอยู่ในเขตจังหวัดสุริ นทร์ เมื่อมีคนไปชมก็ได้นํารู ปแบบของการฟ้ อนรําเขมรเข้ามาถ่ ายทอด
สื บต่อกันมา เช่ น ระบําสุ่ ม ระบํากะลา และระบําร่ ม เป็ นต้น