Page 23 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๙
ของพระนารายณ์ มีความประสงค์ที่ จะได้ดูการฟ้ อนรําของพระศิ วะ จึงได้บําเพ็ญตนตามคําแนะนํา
ของพระนารายณ์ จนกระทั ่งความทราบถึงพระศิวะ พระองค์จึงได้ฟ้ อนรําให้พญาอนันตนาคราชดู
กาลต่ อมาพระศิวะมีพระประสงค์ที่จะรวบรวมตําราการฟ้ อนรําให้มนุ ษย์โลก จึงได้มีพระบัญชาให้
ภรตฤาษี เป็ นผู้ รวบรวมตําราการฟ้ อนรํา
จะเห็ นได้ว่าพระศิวะทรงเป็ นผู ้ เชี่ยวชาญการฟ้ อนรําอย่างยากที่ จะหาผู้ใดเปรี ยบได้ ด้วยเหตุนี้
ชาวอิ นเดี ยทั้ งหลายจึงนับถือพระศิวะว่าทรงเป็ น นาฏราช คื อ พระราชาแห่งการฟ้ อนรํา โดยปั จจุ บัน
ท่าฟ้ อนรํ าดังกล่าวจะปรากฏอยู่ในเทวาลัยแห่งหนึ่ งในประเทศอินเดี ยชื่อจิทรัมพรั ม ซึ่ งมีภาพแกะสลัก
หิ นเป็ นรู ปตัวระบําผู้หญิง แสดงท่ารําต่าง ๆ ๑๐๘ ท่ า อันเป็ นที่มาของตํารานาฏยศาสตร์ ซึ่ งเป็ นแบบ
ฉบับท่ ารํานาฏศิลป์ ของอินเดียและได้เข้ามาเผยแพร่ ในสมัยกรุ งศรี อยุธยา เมื่อประมาณปี พ.ศ. ๑๘๐๐
ธนิ ต อยู่โพธิ์ (๒๕๓๑ : ๑) ศึกษาเรื่ องศิลปะละครรําหรื อคู่มือนาฏศิ ลป์ ไทย สรุปได้ว่า กําเนิ ด
นาฏศิ ลป์ ไทยว่าเรื่ องนาฏศิลป์ เป็ นศิลปะด้านหนึ่ งทีมีขอบเขตกว้างขวางโยงไปถึ งนาฏศิลป์ ของชาติ
ต่ าง ๆ ทั ่วโลก ในเบื้องต้นนี้ จะพยายามพูดถึ งนาฏศิลป์ ไทยและหนักไปในทางวิจารณ์ ประวัติ และ
กําเนิ ดนาฏศิลป์ คําว่า นาฏศิลป์ ถ้าแปลอย่างไม่ประหย ัดก็ ว่า “ความชํ่าชองในการละครฟ้ อนรํ า”
ซึ่ งเป็ นคําแปลของผู ้ เขียนเองเท่าที่เคยคลุกคลีกับงานประเภทนี้ มานานพอควร แต่ในพจนานุกรมฉบับ
ราชบัณฑิ ตยสถาน แปลไว้ว่า “นาฏศิ ลป์ น. ศิ ลปะในการละคร” ที่ผู ้ แปล “ศิลปะ” ว่า “ความชํ่ าชอง”
นั้ น ก็ด้วยมีความเห็นอยู่ว่า ผู้มีศิลปะที่เราเรี ยกว่า “ศิ ลปี ” หรือ “ศิ ลปิ น” ในบัดนี้ นั้ น จะต้องเป็ นคนมี
ฝี มือ ที่ มีความชํ่ าชองชํานิชํานาญในการปฏิบัติ ได้ดีจริ ง ๆ ด้วย มิใช่ สักแต่มีความรู ้บ้าง เต้นพอได้บ้าง
รําพอได้บ้าง ศิลปะแห่ งการละครฟ้ อนรํานั้ นมีมาแต่ ดึ กดําบรรพ์คู่ กับมนุ ษยชาติและมี อยู่ด้วยกันใน
ทุกชาติทุกภาษาจะแตกต่างกันก็แต่ แบบอย่างทางศิลปะและความละเอียดประณี ตตามความนิ ยมขิ งชน
ชาตินั้ น ๆ ถ้าท่านสังเกตจะเห็ นว่ าในชีวิตประจําวันของมนุษย์ ก็ มีอะไร ๆ เป็ นเรื่ องละครอยู่บ่อย ๆ
และอากัปกิริ ยาของาคนเราก็มีเป็ นอันมากที่เป็ นลีลาทางนาฏศิลป์ เบื้ องต้น
จาตุรงค์ มนตรี ศาสตร์ (๒๕๒๗ : ๑-๒) “ได้ศึ กษานาฏศิลป์ ศึกษา สรุ ปได้ว่าความเป็ นมาแห่ง
นาฏศิ ลป์ ไทยว่า นักปราชญ์ทางประวัติ ศาสตร์และโบราณคดีของไทยได้ค้นคว้าหาหลักฐานเป็ นกร
แน่ นอนแล้วว่า นาฏศิ ลป์ ไทยมีมานานแล้ว ตั้ งแต่ไทยย ังมีอาณาจักรเป็ นปึ กแผ่นอยู่ ในดินแดน ซึ่ งเป็ น
ประเทศจี นอยู่ในบัดนี้ แต่การที่ ชาติไทยถูกรบกวนอยู่เรื่ อย ๆ เป็ นระยะ ๆ ทําให้ศิ ลปะในด้านนี้ สู ญ
หายไป เมื่อตั้งตัวได้ใหม่ และบ้านเมืองอยู่ในความสงบก็ ฟื้ นฟูกันใหม่ ไทยเป็ นชาติ ทีปรับปรุ งตังเอง
ให้เข้ากับสภาพการณ์ ต่าง ๆ ได้ นับว่าเป็ นลักษณะพิเศษของไทยอีกส่ วนหนึ่ ง เมื่ อได้สมาคมกับชาติ
ต่ าง ๆ ก็รู้ จักเลือกเฟ้ นศิลปวัฒนธรรมที่ ดี ของชาติที่เคยสมาคมด้ วย และเมื่อได้มาตั้งถิ ่นฐานอยู่ ใน
สุ วรรณภูมิ ซึ่ งเดิ มมีชาติ ต่าง ๆ อาศัยอยู่ก่ อนและผลัดกันมี อํานาจอยู่แล้ว เช่ น มอญ พม่า ขอม และ
ละว้า ชาติต่ าง ๆ เหล่ านี้ นิ ยมอารยธรรมของอินเดี ยกันโดยมาก ชาติไทยจึ งได้รั บอิ ทธิ พลทาง
ศิ ลปวัฒนธรรมจากอินเดียหลายด้าน รวมทั้ งนาฏศิลป์ ด้วย แต่ ทั้ งนี้ มิได้หมายความว่ าชาติไทยแต่
โบราณจะไม่รู ้จักนาฏศิลป์ รามีการแสดงประเภทระบํารําเต้นกันมานานแล้ว อย่างน้อยที่สุ ดก็ในสมัย