Page 18 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๔
๑.๔ นิยามคําศั พท์ เฉพาะ
๑) กระโน้ ปติงต็อง หมายถึ ง การแสดงศิลปะการแสดงพื้ นบ้านของจังหวัดสุรินทร์ เกิ ดจากจินตนาการ
ของศิลปิ น โดยการลอกเรี ยนแบบของท่าทางการเคลื่อนไหวเกี้ ยวพาราสีกันของตั ๊กแตนตําข้าว ซึ่ งเป็ น
ภูมิปั ญญาของนายเต็น ตระการดี และนายเหื อน ตรงศูนย์ดี ที่ อําเภอปราสาท
๒) ความเป็ นมา หมายถึง ประวัติความเป็ นมาจากอดีตจนถึงปั จจุบัน ที่ สามารถจําแนกแยกแยะ
พัฒนาการ สิ่ งที่เกี่ยวข้อง รวมถึ งการจัดแบ่งจําแนกแยกแยะออกเป็ นช่วงเวลาหรื อยุคต่าง ๆ
๓) การสื่ อความหมาย หมายถึง การสื่อสารโดยสิ ่ งใดสิ่งหนึ่ งหรื อการแสดงออกอย่างใดอย่างหนึ่ ง
ซึ่ ง สามารถที่ จะอธิบายให้เข้าใจในการกระทําหรือการแสดงออกในเรื่ องนั้ น ๆได้
๔) การเต้ น ดนตรี เพลง และการแต่ งกาย หมายถึง องค์ประกอบของการแสดงกระโน้ปติงต็อง
อันประกอบด้วยลักษณะของการเต้น ดนตรี และเนื ้อร้องหรือเพลง และการแต่งกาย เพื่อใช้ประกอบการ
แสดงกระโน้ปติงต็อง ซึ่ งเป็ นเอกลักษณ์เฉพาะของท้องถิ่นจังหวัดสุริ นทร์
๕) การพัฒนารูปแบบการแสดง หมายถึ ง การปรับปรุ ง เปลี่ยนแปลง เพื่อทําให้รูปแบบของการแสดง
กระโน้ปติงต็อง ให้มีความสวยงาม ความทันสมัย และมีคุณค่าสู งขึ้น โดยพัฒนาจากภูมิปัญญาดั้งเดิ ม
ด้วยกระบวนการวิจัยและศึกษา รวมถึงการมีส่ วนร่วมของบุ คคลในท้องถิ ่นและผู้ ที่ เกี่ยวข้อง
๖) เอกสารประกอบการเรียนหลักสู ตรท้องถิ่น หมายถึง หนังสือ สื่อการเรี ยนการสอน เพื่อให้ผู ้สอน
และผู้ เรี ยนสามารถนําไปใช้ในการเรี ยนรู้ ประวัติความเป็ นมา พัฒนาการ และการแสดงกระโน้ปติงต็อง
เพื่อใช้เป็ นส่วนหนึ่ งของหลักสู ตรท้องถิ่ นของสถานศึกษา
๗) จีบกดนิ ้ ว(ตะเปื อนได) หมายถึง จี บแบบหักข้อนิ ้วชี้ เข้าหาข้อศอก นิ ้วที่เหลื อกรี ดเหยียดตรง
๘) โหย่งขา หมายถึง การทรงตัวด้วยการเขย่งเท้า โดยใช้จมู กเท้าในการรับนํ้ าหนักตัว ย่อเข่าทั้ง ๒
ต่างระดับกัน เข่าข้างหนึ่ งจะรับนํ้ าหนักตัวอีกข้างหนึ่ งจะคํ้าย ันให้การทรงตัวอยู่ได้ ยุบ-ยืดตัวเร็ วและ
ขณะเดียวกันมือจะต้องยกสูงขึ้ นเพื่อเป็ นการช่วยยกนํ้ าหนักให้ลอยขึ้ นจากพื้นด้วย
๙) กันตรึม หมายถึง ดนตรีพื ้นเมืองชนิดหนึ่ งที่ชาวบ้านในเขตอีสานใต้ จังหวัดสุริ นทร์
บุรี รัมย์ ศรี สะเกษ นิ ยมเล่นในโอกาสต่าง ๆ เนื้ อร้องโดยทั่วไปเป็ นภาษาเขมร เครื่ องดนตรี โดยทั่วไป
ประกอบด้วย ตรัว สกวล ปี่ อ้อ ฉิ่ง ฉาบ
๑๐) สกวล หมายถึ ง กลอง เป็ นเครื่องดนตรี ชนิ ดหนึ่ งของชาวอีสานใต้ บางทีเรี ยกว่ากลองกันตรึ ม
โทนกันตรึ ม โทน หรื อโทนสกวลก็เรี ยก ใช้ตีเป็ นเครื่ องกํากับจังหวะในวงกันตรึ ม
๑๑) ตรัว หมายถึง ซอเขมร
๑๒) ผ้าตรู ยแสน๊ ก หมายถึง ผ้าไหมมัดหมี่ชนิ ดหนึ่ งซึ่ งเป็ นผ้าพื้นเมืองของจังหวัดสุริ นทร์ มีลักษณะ
เป็ นลายตารางเล็ก ๆ ทั่ วทั้งผืน ผ้าตรูยแสน๊ก จะมีสี เขียวเท่านั้ น
๑๓) ตรูยแสน๊ ก หมายถึ ง เป็ นภาษาเขมร แปลว่ายอดถั่ ว