Page 140 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

คู ่มือประกอบการเรี ยนการสอน
กระโน้ ปติงต็อง
๕
ยุคที่ ๑ เริ่ มแรกการประดิษฐ์การละเล่ นกระโน้ ปติงต็อง(พ.ศ. ๒๔๘๐ – ๒๕๐๖)
ในยุคนี้มีบุคคลสํ าคัญ ๓ คนที่เป็ นผู้ ก่อตั้ งและทําให้กระโน้ ปติงต็ อง คือ นายเต็ น ตระการดี
นายเหือน ตรงศู นย์ดี และครู ยันต์ ยี่สุ่ นศรี
ในช่วงนี้ เป็ นการพัฒนาท่าเต้นมาจากตั๊กแตนตําข้าวกําลังเกี้ ยวพาราสีกันและผสมพันธุ ์กัน การสื่ อ
ความหมายจากท่าการเต้น คือการงอมือและยกแขนให้ เหมือนตั๊กแตนตําข้าวมากที่สุ ด และมี การเต้นตามแต่
จินตนาการผู้ เต้นไม่มีรูปแบบตายตัว เน้นท่ าทางให้เกิดความตลกขบขันและความสนุกสนานเป็ นสําคัญ
ยุคที่ ๒ การเผยแพร่ โดยนายอําเภอเสนอ มู ลศาสตร์ (พ.ศ. ๒๕๐๖ – ๒๕๔๐)
ในยุคนี ้ มี นายเสนอ มูลศาสตร์ (นายอําเภอปราสาทในขณะนั้ น) ได้เข้ าไปส่ งเสริ มสนับสนุ น นํา
การแสดงกระโน้ ปติงต็อง จากตําบลไพล(ปัจจุบันคือ ต.เชื้อเพลิง) อําเภอปราสาท ไปสู่ การแสดงในระดับ
จังหวัดและระดับประเทศ ทําให้ กระโน้ปติงต็องเกิดการแพร่ หลายมาจนถึงปัจจุบัน
เมื่ อมีนักปกครองและหน่วยราชการได้เข้ามาร่ วมส่ งเสริ มและพัฒนา เช่น พัฒนาชุ มชนอําเภอ
ปราสาท ศึกษาธิการอําเภอปราสาท ฯลฯ จึงเกิ ดการพัฒนาเพื่อให้การแสดงมีความน่าสนใจมากขึ้ น และเมื่อ
มีการนําไปแสดงทั้ งในระดับจังหวัด ระดับชาติ โดยเฉพาะการนําไปแสดงต่อหน้าพระที่นั่ง จึงมีการปรับ
การแสดงให้เป็ นรู ปแบบมากขึ้ น โดยมีการกําหนดท่าเดินออก ท่ าเคารพผู ้ ชม มีการแปรเป็ นรู ปขบวนต่าง
ๆ แต่ย ังยึดการสื่ อความหมายคล้ายในยุคต้นพอจะแบ่งได้ดังนี้
๑ การแสดงการต้อนรับ
๒ การเคลื่ อนไหวโลดเต้นไปตามธรรมชาติของตั๊ กแตนตําข้าว
๓ การแสดงความเคารพ
๔ อาการร่ าเริงสนุ กสนาน และเกี้ ยวพาราสี
๕ การผสมพันธุ ์ระหว่างตัวผู ้ ตัวเมีย
๖ การประดิ ษฐ์ท่าทางให้เกิดความตลกขบขัน
ในระยะนี้ มีหลายหน่วยงานต่ างก็มีการฝึ กซ้อมและนําออกแสดง ตามความเข้าใจและการถ่ายทอด
จากการบอกเล่าการชมการแสดง เริ่ มมี การนําวิ ชาการเข้ามาประยุกต์ใช้บ้าง แต่ ย ังยึดถือแบบอย่างจากดั้งเดิ ม
การแต่งกายชัดเจนขึ้ น ทําให้ท่าทางการสื่ อความหมายง่ายขึ้ น แต่ส่ วนใหญ่ย ังยึดถือแบบอย่างการสื่ อ
ความหมายจากดั้ งเดิม
ยุคที่ ๓ ปฏิรูปการศึกษา(พ.ศ. ๒๕๔๐ - ปั จจุบัน)
ในยุคนี้เป็ นยุคปฏิรูปการศึ กษาสืบเนื่องมาจากรัฐธรรมนูญแห่ งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ๒๕๔๐
ได้ให้ ความสํ าคัญต่อการกระจายอํ านาจ การมีส่ วนร่วมของประชาชน และด้ านการศึ กษา ศาสนาและ
วัฒนธรรม