Page 108 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๙๔
ยุคที่ ๑ เริ่ มแรกการประดิษฐ์การละเล่ นกระโน้ ปติงต็อง (พ.ศ. ๒๔๘๐ - ๒๕๐๖)
เมื่ อประมาณปี พ.ศ. ๒๔๘๐ นายเต็น ตระการดี ได้เดินทางเข้าไปในประเทศกัมพู ชา โดยขบวน
เกวียนสิ นค้า (เกลือ) ไปค้าขาย แลกเปลี่ยนปราเฮ๊าะ (ปลาร้ า) จากประเทศกัมพูชา (เขมร)และในขณะที่ หยุด
พักเหนื่อยนายเต็นได้มองเห็นตั ๊ กแตนตําข้าวกําลังเกี้ ยวพาราสี กันและผสมพันธุ์กันอยู่ นายเต็นเฝ้ าดูลีลาของ
ตักแตนคู ่นั้นด้วยความประทับใจ เมื่อนายเต็นเดินทางมาถึ งบ้าน จึงเกิ ดความคิดว่าถ้านํ าเอาลีลาการเต้นของ
ตั ๊กแตนตําข้าวมาดัดแปลงและเต้นให้คนดู ก็ ดี จึงนําแนวคิดนี้ มาเล่ าให้ นายเหื อน ตรงศูนย์ดี หัวหน้าคณะ
กันตรึ มที่ เล่ นอยู่ในหมู่บ้านรําเบอะ ทั้ งสองจึ งได้ร่ วมกันแสดงต่ อเนื่องกันมา ต่ อมานายย ันต์ ยี่สุ่ นศรี
ครู ใหญ่ โรงเรี ยนบ้านโพธิ์ กอง(ในขณะนั้ น) ได้เห็ นความสําคัญและมี ความชื่ นชอบการแสดง
กระโน้ปติงต็อง จึงได้เข้ามาร่ วมแสดงเป็ น ๓ คน โดยมีนายเต็ น และนายย ันต์ เป็ นผู้แสดงเข้าคู่กัน และ
นายเหื อนจะเป็ นผู้ เป่ าปี่ สลัย มีการด้นกลอนสดเป็ นเนื้ อร้อง การแต่งกายไม่มีรู ปแบบพิเศษ
ยุคที่ ๒ การเผยแพร่ โดยนายอําเภอเสนอ มู ลศาสตร์ (พ.ศ. ๒๕๐๖ - ๒๕๔๐)
ในยุคนี้ มีนายเสนอ มูลศาสตร์ (นายอําเภอปราสาทในขณะนั้ น)ได้เข้าไปส่งเสริ ม สนับสนุ น นํา
การแสดงกระโน้ปติงต็ อง จากตําบลไพล อําเภอปราสาท ไปสู ่ การแสดงในระดับจังหวัดและ
ระดับประเทศ ทําให้ กระโน้ปติ งต็อง เกิ ดการแพร่ หลายมาจนถึงปั จจุ บัน มีการปรับการแสดงให้ เป็ น
รู ปแบบมากขึ้ น โดยมี การกําหนดท่าเดิ นออก ท่ าเคารพผู้ชม การแปรขบวนต่าง ๆ และมี การออกแบบ
เสื้ อผ้าสําหรับการแสดงกระโน้ปติงต็อง เพื่อให้การแสดงมีความน่ าสนใจมากขึ้น
ยุคที่ ๓ ปฏิรูปการศึกษา(พ.ศ. ๒๕๔๐ - ปั จจุบัน)
ในยุคนี้ เป็ นยุคปฏิ รูปการศึกษาสื บเนื่องมาจากรัฐธรรมนู ญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ๒๕๔๐
ได้ให้ความสํ าคัญต่อการกระจายอํานาจ การมี ส่ วนร่ วมของประชาชน และด้านการศึกษา ศาสนาและ
วัฒนธรรม พระราชบัญญัติการศึ กษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ให้สถานศึกษาขั้ นพื้นฐานมี หน้าที่จัดทําสาระ
ของหลักสู ตรมีการจัดการศึกษาในเรื่ องของหลักสู ตรท้องถิ่น ในส่ วนที่ เกี่ยวกับสภาพปัญหาในชุ มชนและ
สังคมภูมิปั ญญาท้องถิ่ น โดยมีกลุ่มสาระการเรียนรู้ ศิลปะ ประกอบด้ วย ๓ สาระ ทัศนศิ ลป์ ดนตรี และ
นาฏศิ ลป์ มีการวิ จัยในชั้ นเรี ยนที่เป็ นบทบาทและภารกิจที่ครู ผู ้ สอนต้องจัดทําหลักสู ตรท้องถิ่น รวมทั้ งการ
ทําผลงานเพื่อเพิ ่มวิทยฐานะ ก่อให้เกิดกระแสการศึ กษาค้นคว้า วิจัย ภูมิปั ญญาท้องถิ่น ซึ่ ง “กระโน้ ปติงต็อง
” เป็ นการละเล่นและการแสดงหนึ่ งที่ ได้รับความสนใจและมีการฟื้ นฟูอย่างจริ งจังในยุคนี้