Page 96 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๘๕
๒.. คร ั ้ งที่ สอง วันขึ้น ๘ คํ่าเดือน ๓กระทั ่ งถึงวันขึ้น ๑๐ คํ่า เดือน ๓ เป็ นการ
กําครึ่งวัน โดยนับตั้งแต่กลางคืนของวันขึ้น ๘ คํ่ า จะมีการละเล่นแบบเดียวกับคืนวันขึ้น ๓ คํ่ า
พร้อมกับหยุดทํางานในเวลาเช้าของวันขึ้น ๑๐ คํ่าเดือน ๓
๓. คร ั ้ งที่สาม วันขึ้น ๑๔ คํ่ า เดือน ๓ และวันขึ้ น ๑๕ คํ่าเดือน ๓ เป็นการกํา
เต็มวันโดยจะกําถึงช่วงพระอาทิตย์ตกของวันขึ้ น ๑๕ คํ่า ภายหลังถวายภัตตาหารเช้าแด่พระสงฆ์
ซึ่งเรียกว่า “ม้ม” หรือ “จังหัน” แล้วจึงสิ้นสุดประเพณีกําฟ้า
การกํ าทั้ งสามคร ั ้ งดังกล่ าว จะมีคําพูดที่ชาวพวนบ้านหาดเสี้ยวพูดติดปากว่า
“กําเกี ยงกําคืนหน้า กําฟ้ ากําคืนหลัง” (สาธร โสร ัจประสพสันติ, ๒๕๕๐: สัมภาษณ์) ซึ่งหมายถึง
การนับกลางคืนของวันที่ยังไม่มาถึงว่า “คืนมื้ อหน้า” และเรียกกลางคืนของวันที่ล่วงมาแล้ วว่า “คืน
มื้อหลัง” (วิเชียร วงศ์วิเศษ, ๒๕๒๕ : ๑๑๔–๑๑๕)
๑.๒) กิ จกรรมและการละเล่นที่ สําคัญในประเพณี บุญกําฟ้ า
ในป ัจจุ บันประเพณี บุ ญกําฟ้ าบ้านหาดเสี ้ยวมีกิจกรรมและการละเล่นต่ างๆ
ได้แก่
๑.๒.๑) การทําขนมข้าวโค้ง (ขนมกง)
ขนมข้าวโค้งหรือขนมกงเป็นขนมที่ชาวพวนบ้านหาดเสี้ยวนิยมทําใน
ประเพณีบุญกําฟ้ า ขนมข้าวโค้งจะทําจากข้าวเหนียวตํ าใส่กล้วยนํ้าว้าสุก ใส่นํ้ าตาลหรือนํ้าหวานให้
ออกรสหวานและผัดใส่มะพร้าวกับงา (แจ่มจันทร์ โพธิ ์ บัว, ๒๕๕๐: สัมภาษณ์ ) แล้วนําไปทอดซึ่งใน
อดีตจะทอดกับนํ ้ามันปลาซึ่งทําจากหัวปลาต้ม ป ัจจุบันทอดกับนํ้ามันพืชหรือนํ้ ามันหมูแทน (สาธร
โสร ัจประสพสันติ, ๒๕๕๐: สัมภาษณ์)
๑.๒.๒) การทําข้าวจี่
ในประเพณีบุญกําฟ้ าของชาวพวนบ้านหาดเสี้ยวยังมีการทําข้าวจี่อีก
ด้วย โดยข้าวจี่จะเริ่มทําในวันขึ้น ๒ คํ่าเดือน ๓ ซึ่งข้าวจี่จะทําจากข้าวเหนียวมาป ั ้ นเป็ นก้อนกลม
คล้ายไข่ เจาะรูตรงกลางเพื่อนํ าไม้ไผ่ที่เหลาเสียบจนทะลุ พร้อมกับปิ้งข้าวเหนียวบนเตาจนข้าวสุกดี
ในขั ้ นตอนนี้สามารถนํ าไข่ที่ตี แล้วทาไปบนข้าวจี่ แล้วโรยเกลือก็ได้ เมื่อข้าวสุกจึ งถอดไม้ไผ่ออก
พร้อมกับใส่ไส้ข้าวจี่ที่ทําจากกะทิ นํ้ าตาลทรายแดงและงาให้เข้ากันลงไปแทน (แจ่มจันทร์ โพธิ ์ บัว,
๒๕๕๐: สัมภาษณ์)
๑.๒.๓) การทําข้าวหลาม
ชาวพวนบ้านหาดเสี้ ยวยังได้มีการทําข้าวหลามในช่วงประเพณีบุ ญกํา
ฟ้ า กล่ าวคือข้าวหลามมักจะนิยมเผาในช่ วงวันขึ ้ น ๑๔ คํ่า เดือน ๓ เพื่อนํ าข้าวหลามไปถวายพระ
ตอนม้มในวันรุ่งขึ ้ น การทําข้าวหลามจะเริ่มตั ้ งแต่การตัดไม้ไผ่อ่ อนเป็นท่อนๆ ตามขนาดของปล้อง
โดยให้ ด้านหนึ่ งติดปล้ องไว้เพื่ อไม่ให้ ร ั ่ ว หลังจากนั ้นนํ าข้าวเหนียวที่ แช่ ไว้ล่ วงหน้ามากรอกลง