Page 84 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๗๓
เสียงฟ้ าร้องหนทิ ศตะวันออก ทํานายว่า ปี นั ้ นชาวบ้านจะนํ าหอกมาทําจา (จอบ)
หมายถึงบ้านเมืองจะอยู่เย็นเป็นสุข ไม่ ต้องใช้หอกใช้ดาบดังนั ้ นจึงเอาหอกมาตีเป็ นจอบทําไร่นา
แทน
ในส่วนการทํานายก้อนเมฆบังดวงตะวัน (ดวงตาเง็น) ซึ่งชาวพวนจะเฝ้ าสังเกต
ก้อนเมฆบังดวงอาทิตย์ตอนเช้าตรู่ของวันขึ้น ๓ คํ่ าเดือน ๓ เพื่อทํานายฝนฟ้ า ดังนี้
หากพระอาทิ ตย์ขึ้นจากขอบฟ้ ามีก้อนเมฆบดบังมาก ทํานายว่าในปีนั ้ นนํ้ าฝน
บริบูรณ์ ข้าวปลาอุดมสมบูรณ์ผลิตข้าวได้มาก
หากมีก้อนเมฆบังพระอาทิ ตย์เล็กน้ อย ทํานายว่ าปีนั ้นฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาล
นํ้าจะน้อยต้องทําเหมืองฝาย ทํ านบกั้ นไว้
หากไม่มีก้ อนเมฆบดบังดวงอาทิ ตย์เลย ทํานายว่ า ปีนั ้ นฝนจะตกหลังฤดู ต้นปี
นํ้าน้ อย ปลายปี นํ้ ามาก นํ้ าจะท่วมข้าวกล้า นาจะล่ม นาดอนดี นาลุ่มจะเสีย
หากมีก่อนเมฆบดบังดวงอาทิตย์หนาทึ บ อากาศมืดครึ้มแต่ เช้า ทํานายว่า
ฝนฟ้ าต้นปีจะดีมากแต่ปลายปี นํ้าฝนขาดแคลน
๔. ความเชื่อในฮีตคอง ดังที่กล่าวมาแล้วว่าประพณีบุญกํ้าฟ้ าส่วนหนึ่งมีที่มาจาก
ฮีตของชาวพวน แม้ว่าชาวพวนจะถูกอธิบายถึ งความแตกต่างด้านภาษา ความเป็นอยู ่ สังคม
และวัฒนธรรมที่แตกต่างจากกลุ ่มชาติ พันธุ์ไทย-ลาวอื่นๆ แต่ ชาวพวนไม่ว่าจะอพยพมาจาก
แขวงเชียงขวาง สาธารณประชาธิปไตยประชาชนลาวหรือที่อยู่ในประเทศไทยต่างมีวัฒนธรรม
คล้ายคลึงกั นกับกลุ่มชาติพันธุ ์ไทย-ลาว โดยเฉพาะการนับถือฮีตสิบสองซึ่งยังคงมีบ้างเดือนที่
คล้ายกับกลุ่มชาติพันธุ ์ ไทย-ลาว อยู ่ อย่างไรก็ดี ฮีตสิบสองของชาวพวนมีดังนี้ (วาสนา บุญสม,
๒๕๔๓ : ๕๗ และ เปรมทิพย์ พงษ์นิล, ๒๕๔๗ : ๒-๓)
เดือนอ้าย ทําบุ ญข้าวจี่ บุญเข้ากรรม
เดือนยี่ ทําบุ ญคูณลาน บุญข้าวหลาม
เดือนสาม ทําบุ ญกําฟ้า
เดือนสี่ บุญบวชนาค แต่ งงาน ขึ้นบ้านใหม่
เดือนห้า ทําบุ ญสังขานต์ (สงกรานต์) สรงนํ ้าพระ
เดือนหก ทําบุ ญบั ้ งไฟและบุญล้อมบ้าน บุญวิสาขบูชา
เดือนเจ็ด ทําบุ ญแฮกนาและการเลี้ยงมเหศักดิ ์ หลักเมือง บุญกลางบ้าน
(บุญโนนลาน)
เดือนแปด ทําบุ ญอาสาฬหบูชาและบุญเข้าพรรษา
เดือนเก้า ทําบุ ญห่อข้าว (สารทพวน) ร ับขวัญแม่โพสพ
เดือนสิบ ทําบุ ญเข้าสะ (ข้าวสาก)
เดือนสิบเอ็ด ทําบุ ญพระเวสส์ในเทศกาลออกพรรษา ส่วงเฮือ
เดือนสิบสอง ทําบุ ญกฐิน