Page 83 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๗๒
นอกจากนี้ยังมีสํ านวนที่ใช้ควบคู่ กันได้ แก่ “หมากขามป้อม ก็ต่าวหวาน” ซึ่ง
หมายถึงฤกษ์ดีดังกล่าวแม้กระทั ่ งมะขามป้ อมที่เปรี้ยวก็กลับหวาน ดังนั ้ นชาวพวนจึงต้ องจัด
ประเพณีบุญกําฟ้าขึ้นนั ่ นเอง (สถาพร พันธุ ์มณี, ๒๕๔๒ : ๒๔๖๐)
อย่างไรก็ดี ความเชื่อดังกล่าวสําหร ับชาวพวนในบางพื้นที่อาจเรียกได้อีกแบบหนึ่ง
ว่า “กบบ่มีปาก ดากบ่มีฮูขี้ ” ซึ่ งเชื่อว่าในช่วงประเพณีบุญกําฟ้ าแม้กระทั ่ งกบก็ยังไม่ส่งเสียงร้อง
หรือแม้กระทั ่ งดาก ซึ่งแปลว่าทวารหนักก็ไม่มีการขับถ่าย (วีระพงศ์ มีสถาน, ๒๕๓๙ :
๒๖)
๓. ความเชื่ อเรื่อง “ฟ้ าไขประตูนํ้า” ซึ่ งชาวพวนเชื่อว่าถ้ าปีใดมีเสียงฟ้ าร้อง
ในช่วงการจัดประเพณีบุ ญกําฟ้า ปี นั ้ นฝนจะตกต้องตามฤดูกาล ส่งผลให้การทําเกษตรกรรม
ได้ผลผลิตดีและมีความอุดมสมบู รณ์ (วีระพงศ์ มีสถาน, ๒๕๓๙ : ๒๖) หรือหากมีเสียงฟ้ าร้องที ่
แตกต่างกันก็จะมีคําทํานายที ่ต่างกันไปด้วย ขณะเดียวกันช่วงฤดูกาลที ่ฟ้าจะไขประตู นํ้ าส่งผล
ให้การกําฟ้ายังมีนัยะของการหยุดพักผ่อนจากการเตรียมเรือกสวนไร่นาเพื่อรอฝนที่จะตกลงมา
อีกด้วย (วิเชียร วงศ์วิเศษ, ๒๕๒๕ : ๑๑๔)
ในการฟ ังเสี ยงฟ้ าร้องดังกล่ าว ผู้อาวุ โสหรือผู้มี ครอบคร ัวแล้วจะคอยสังเกต
ระยะเวลาที่ฟ้ าร้อง ซึ่งส่วนใหญ่มักจะเกิดขึ้นในราว ๕.๐๐ น. ของช่วงประเพณีบุญกําฟ้า เมื่อมี
ฟ้ าร้องจะถื่อว่ าฟ้าเริ่มไขประตูนํ้าเพื่อให้ชาวนาสามารถเตรียมตัวทํานา และเตรียมการล่วงหน้า
ว่ากับผลการทํานายเสียงฟ้ าร้อง ได้แก่ (พหลยุทธ รุณภัย, ๒๕๑๕ : ๔๕–๔๖)
ฟ้ าร้องทางทิศเหนื อหรือทิ ศตะวันออกเฉี ยงเหนื อ ทํานายว่า ฝนจะดี ทํานาข้าว
ได้ข้าวปลาบริบูรณ์ ทําให้มั ่ งมีศรีสุ ข
ฟ้ าร้องทางทิ ศใต้ ทํานายว่า นํ้าท่าไม่บริบูรณ์ การทํานาจะเสียหาย
ฟ้ าร้องทางทิ ศตะวันออก ทํานายว่าฝนจะตกปานกลาง นาในบริเวณที่ลุ่มดี นาใน
ที่ ดินมักเสียหาย
ฟ้ าร้องทางทิ ศตะวันตก ทํานายว่า จะเกิดแห้งแล้ง ฝนตกไม่แน่นอน จะเกิดข้าว
ยากหมากแพง ทํานาในปีนั ้นไม่ได้ มีแต่เรื่องร้าย และมีภัยคุกคามตลอดปี
อย่างไรก็ดี หากยังไม่มีเสียงฟ้ าร้องในช่วงประเพณีบุญกําฟ้ า อาจจะต้องคอยฟ ัง
เสียง1ฟ้ า1 ร้องต่อไปประมาณ ๔-๕ วันจนกว่าฟ้ าจะร้อง
นอกจากการทํานายเสียงฟ้ าร้ องข้างต้ นแล้ว ยังมีการทํานายเสียงฟ้ าร้องและ
ทํานายก้อนเมฆบังดวงตะวัน (ดวงตาเง็น) ในอีกแบบหนึ่งด้วย ได้แก่ (ธวัช ปุณโณทก, ๒๕๔๒
: ๒๓๒)
เสียงฟ้ าร้องหนทิ ศใต้ ทํานายว่ า ปีนั ้ นชาวบ้านจะอดเกลือ
เสียงฟ้ ารองหนทิ ศตะวันออก ทํานายว่า ปีนั ้ นชาวบ้านจะอดข้าว
เสียงฟ้ าร้องหนทิศตะวันตก ทํานายว่ า ปีนั ้ นชาวบ้านจะเอาจา (จอบ) มาทําหอก
หมายถึงการเกิดศึกศัตรู ต้องเอาเหล็กจอบมีตีหอกตีดาบ