Page 76 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๖๕
๗.๑) กลุ่มชาวพวนในจังหวัดสุโขทัย
๑. อําเภอศรีสัชนาลัย
มีอยู่ด้วยกัน 4 หมู่บ้าน คือ บ้านหาดเสี้ยว บ้านหาดสูง บ้านใหม่ บ้านแม่ราก
การตั ้ งรกรากสืบความได้จากคําบอกเล่าของผู ้ อาวุโสของหมู่บ้านว่า เริ่มมาตั ้ งแต่สมัยร ัชกาลที่
๓ แห่งกรุงร ัตนโกสินทร์ (ก่อนปี พ.ศ. ๒๓๘๗) โดยในการอพยพนั้ นเกิดจากความสมัครใจ
เนื่ องจากได้ร ับคํ าบอกเล่าและการชักชวนพวกพ้องพวนที่มาอาศัยก่อนหน้าว่ าไทยมีความอุดม
สมบูรณ์ เมื่ออพยพและสร้างบ้ านเรือนแล้วบางคนก็กลับไปเยี่ยมญาติที่เมืองพวน โดยเดิน
ทางผ่านจังหวัดน่ าน (ข้ามแม่นํ้ าโขงเข้าสู่ลาว) บางส่วนก็เดินทางผ่านบ้านทุ่งโฮ้ง จังหวัดแพร่
๒. อําเภอสวรรคโลก
มีจํานวน ๑ หมู่บ้านคือ บ้านคลองมะพลับ พวนกลุ่ มนี้ อพยพมาจากอําเภอบ้าน
หมี่ จังหวัดลพบุรี พวนกลุ่มนี้ยึดอาชี พทํานา ทําไร่ ทําสวน และการเลี้ยงสัตว์ เวลาว่างจากหน้า
นา หญิงจะทอผ้า ชายจะตีเหล็ก และเป็นช่างเงินช่างทอง โดยเฉพาะการทอผ้านั ้ น “ผ้าไหมหาด
เสี้ยว” เป็นเอกลักษณ์ที่ขึ้ นชื่อของกลุ่ม (วิเชียร วงศ์วิเศษ, ๒๕๒๕ : ๑๐-๑๑)
๗.๒) กลุ่มชาวพวนในจังหวัดลพบุรี
เป็ นพวนที่อพยพมาจากเชียงขวาง และตั ้ งถิ่นฐานในอําเภอบ้านหมี่ เดิมอําเภอบ้าน
หมี่ ชื่อว่า “บ้านเซ่า” หรือ “บ้านซ่าว” เป็นภาษาพวน หมายถึงการตามหา การติดตาม อันมีที่มา
จากการที่ชาวพวนรุ ่นหลังมาตามหาญาติพี่น้ องของตนที่อพยพมาก่ อนหน้า กลุ่มชาวพวนมี
ด้วยกันหลายหมู่บ้าน อาทิ บ้านคลองเสียบไม้ บ้านเชียงงา บ้านโพนทอง บ้านหินป ัก บ้านหลุม
ข้าว เป็ นต้น โดยกลุ่มแรกที่ อพยพมาอยู ่คือกลุ่มหมู่ บ้านเชียงงาโดยมีหลักฐาน “ศาลเจ้าพ่อบ้าน
ต้น” อันหมายถึงหมู่บ้านแรกเป็ นสิ่งยืนยัน ชาวไทพวนในหมู่บ้านนี้ มีภาษาเป็นของตนเอง
เรียกว่า “ภาษาพวน” และใช้ภาษาในการสื่อสารคือภาษาไทยกลาง ภาษาพวน และภาษาอีสาน
มีสัญลักษณ์ ที่เด่นชัดคือ “ซิ่ นหมี่” หรือเส้นไหมสลับสีที่นํามาทอผ้า อันเป็ นผ้าทอที่แสดงถึง
สัญลักษณ์ของพวน (พหลยุทธ ชุณภัย, ๒๕๑๕ : ๑๑)
พวนบ้ านหมี่ ส่ วนใหญ่ประกอบอาชีพทํ านา นับถือผี และศาสนาพุ ทธ มีสถาบัน
ครอบคร ัวเป็ นสถาบันสําคัญของหมู่บ้าน ลักษณะครอบคร ัวเป็นครอบคร ัวขยาย การดํารงอยู่
ของสัญญาประชาคมท้องถิ่น มีประเพณีในรอบชีวิต ตั้ งแต่แรกเกิด คือ
๑.การอยู่กรรม หญิงที่คลอดบุตร ห้ามร ับประทานอาหารบางประเภท
๒. เจริญวัย ชายต้องบวชและหญิงต้องทอผ้า
๓. ยามเฮือน เมื่อแต่งงานแล้ว ฝ ่ายหญิงเอาผ้าไปไหว้ญาติผู้ใหญ่ของฝ ่ายชาย
๔. ง ันเฮือนดี เพื่อนบ้านมาอยู่เป็ นเพื่อนญาติผู ้ ตายในงานศพ
ชาวพวนที่อพยพมาในยุคแรก จะมีพิธี การทําบุญเข้ากรรม หรือ บุญเดือนอ้ าย เป็น
วันที่ ชาวบ้ านจะร่วมกันบําเพ็ญกุศลถวายภัตตาหารพระภิกษุ