Page 71 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๖๐
ในเวลาต่อมาพระบาทสมเด็จพระนั ่ งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชดําริให้กองทัพไทยไป
ตีเอาเมืองเชียงขวางกลับมาเป็นของไทยตามเดิม ดังนั ้ นเมื่อถึงปี พ.ศ.๒๓๗๖ โปรดฯ ให้ พระ
ราชรินทร์ยกทัพจากกรุงเทพฯ ขึ้ นไปเวียงจันทน์เพื่อสบทบกับกองทัพฝ ่ายเหนือแล้วยกไปตี
เมืองพวน ดังปรากฏในสําเนาจดหมายเจ้าพระยาธรรมาธิบดีถึงเจ้าเมืองหัวพันห้าทั ้ ง ๖ ความว่า
“...เมืองพวน ซึ่ งขึ้นกับเมืองเวียงจันทน์อันเป็นข้าอบเขตขัณฑเสมา
กรุงเทพพระมหานครมาแต่ เดิม บัดนี้หัวเมืองลาวฟากข้างตวันออกที ่ เคยขึ้นกับเมือง
เวียงจันทน์ มาแต่ก่อนก็จัดแจงบ้านเมืองไปขึ้นเสียกับอ้ายญวน ... พระบาทสมเด็จ
พระพุ ทธเจ้าอยู ่หัวจึงโปรดเกล้าฯ ให้ทะแกล้วทหารยกเป็นกระบวนทัพสัปไปด้วย
เครื ่ องสาตราวุธ ขึ้นไปเป็นหลายทาง เพื ่ อปราบปรามบ้านเมืองลาวที ่ ขัดแขงให้ราบ
คาบ ...”
(ปรารถนา แซ่อึ๊ ง, ๒๕๔๓ : ๓๒)
คร ั้ นถึงปี พ.ศ. ๒๓๙๓ ชาวพวนซึ่งอยู่ที่คลองมหาวงศ์ เมืองสมุทรปราการ ถวาย
บังคมขอไปอยู่กับชาวพวนที่เมืองพระรถ จึงทรงโปรดให้ตัดเอาแขวงเมืองชลบุรี เมือง
ฉะเชิงเทรา มาตั ้ งใหม่เป็ นชื่อเมืองพนัสนิ คม (โพธิ ์ แซมลําเจียก, ๒๕๓๗ : ๑๑๔-๑๑๕).
ปี พ.ศ.๒๓๗๘ กองทัพไทยสามารถขับไล่เวียดนามออกจากเมืองเชียงขวางได้ สําเร็จ
พระบาทสมเด็จพระนั ่ งเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงทรงมอบหมายให้เมืองหลวงพระบางควบคุมดูแลเมือง
เชียงขวาง พร้อมกับทรงร ับสั ่ งให้กวาดต้อนชาวพวนเข้ามาในไทย ดังร่างสารตราถึงข้าหลวง
เมืองหนองคาย เรื่องเกลี้ยกล่อมคร ัวเมืองพวนความว่า
“... (ความขาด) ไม่ให้เมืองพวนมีผู้คนครอบคร ัวอยู่ได้จึงจะดี ถ้าในปี
มะเมีย ฉศกนี้ เห็นว่าจะเกลี้ยกล่อมเอาลาวพวนไม่สิ้นจะตกค้างอยู่บ้างก็ให้กําชับเจ้า
เมือง ท้าวเพี้ยเมืองหนองคาย หนองหาญ เมืองไชยบุรีให้แต่งผู้คนร ักษาด่านทาง
สืบสวนฟ ังข้อราชการจงกวดขัน ให้ระวังระไวอย่ าให้ลาวพวนซึ่ งกวาดมาแล้วหนี
กลับไปบ้านเมืองได้ เข้าฤดูแล้งก็ให้คิดเกลี้ยกล่อมเอาลาวพวนซึ ่ งตกค้างอยู่นั ้ นต่อไป
...”
(ปรารถนา แซ่อึ๊ ง, ๒๕๔๓ : ๓๒)
พระบาทสมเด็จพระนั ่ งเกล้าเจ้าอยู ่หัวทรงเห็นความสํ าคัญของเมืองพวน จึงหันมาใช้
นโยบายกวาดต้อนและเกลี้ ยกล่อมชาวพวนเข้ามาในอาณาจักรไทย ด้วยเหตุ นี้จึงมีชาวพวนที่ถูก
กวาดต้อนในคร ั ้ งนั ้ นถึง ๖,๐๐๐ คน (ปรารถนา แซ่อึ๊ ง, ๒๕๔๓ : ๓๓) โดยถูกส่งให้เข้าไปตั้ งถิ่น
ฐานในกรุงเทพฯ และเมืองที่มีชาวพวนอพยพมาก่อนหน้านั ้ นแล้ว เช่น เมืองสุพรรณบุรี เมือง
ลพบุรี เมืองนครนายก เมืองฉะเชิงเทรา และเมืองเพชรบุรี เป็ นต้น