Page 63 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๒
ช่วงที่ ๓ ความสัมพันธ์ระหว่างชาวพวนกับพระเจ้าไชยองเว้
ความสัมพันธ์ที่ปรากฏในพงศาวดารเมืองหลวงพระบางกล่าวถึงความขัดแย้ง
ระหว่ างพระยานครนันทราชแห่งเมืองเวียงจันทน์ กับพระไชยองเว้แห่งเมืองหลวงพระบาง ซึ่ง
พระไชยองเว้ได้ขอกองทัพแกว (เวียดนาม) และเกณฑ์ราษฎรพวน สิบสองจุ ไท และหัวพันทั ้ ง
ห้าทั้ งหกไปตีเมืองเวี ยงจันทน์ ในที่สุ ดสามารถยึดครองเวียงจันทน์ ได้ (จารุวรรณ ธรรมวัตร,
๒๕๔๐ : ๓๓)
เมื่อเทียบศักราชกับพงศาวดารเมืองพวนทั ้ งสองฉบับแล้ ว พบว่าในพงศาวดาร
เมืองพวนสํานวนเจ้าคํ าหมั ้ น วงกตร ัตนะระบุ ถึงเหตุ การณ์นี้ว่าเกิดขึ้นเมื่อปี จ.ศ. ๑๑๑๓ ตรงกับ
ร ัชสมัยเจ้าองหล่อเป็นกษัตริย์เมืองเชียงขวาง โดยส่งเจ้าองบุ น อนุชาเป็ นเจ้าอุปราชทํ ากองทัพ
เมืองเชี ยงขวางไปช่วยพระเจ้าไชองเว้แห่งเมืองหลวงพระบางเพื่ อรบกับเวียงจันทน์ แต่ ผล
ปรากฏว่าไม่ชนะและเมืองเชียงขวางยังตั ้ งขึ้นตรงกับเมืองเวียงจันทน์ โดยเจ้าองหล่อต้องสละราช
สมบัติให้เจ้าองบุนแล้วหนีไปหัวพันทั ้ งห้าทั ้ งหก (คําหมั ้ น วงกตร ัตนะ, ๑๙๖๙ : ๙)
ส่วนพงศาวดารเมืองพวนสํ านวนของกระกระทรวงศึกษาธิการ ระบุแต่ เพียงว่า
เมื่อเข้าองฮ่อ (องหล่ อ) เป็นกษัตริ ย์เมืองเชียงขวาง ได้พบกับเวียงจันทน์และแพ้ ทําให้ต้องหนีไป
หัวพันทังห้าทั ้ งหก แล้วตั ้ งเจ้าองบุ นครองเมืองพวนแทน โดยที่เจ้าองบุนยอม “…ดีนํากันขึ้นส่วย
เวียงจันทน์ …” (จารุวรรณ ธรรมวัตร, ๒๕๓๗ : ๒๘)
จากพงศาวดารเมืองหลวงพระบางที่ปรากฏ อาจกล่ าวได้ว่าความสัมพันธ์ระหว่าง
ชาวพวนกับหลวงพระบางเป็นไปในฐานะมิตรภาพโดยตลอด ทั ้ งการช่วยเหลือยามตกทุ กข์ได้
ยาก และการสนับสนุนทางการเมืองซึ่งกันและกัน ขณะที่กลับกล่าวถึงเวียงจันทน์ในฐานะศัตรู
มากกว่า
๒.๓ พงศาวดารเมืองเวียงจันทน์
เช่นเดียวกับพงศาวดารเมื องหลวงพระบาง พงศาวดารเมืองเวียงจันทน์ เป็ น
เอกสารชั้นรองซึ่งเขียนขึ้นเป็ นสํานวนของกระทรวงศึกษาธิการ สาธารณร ัฐประชาธิปไตย
ประชาชนลาวในชุดพงศาวดารชาติลาวร่วมกับพงศาวดารเมืองพวน โดยเริ่มต้นเมื่อ จ.ศ. ๑๐๑๒
ซึ่งตรงกับร ัชสมัยของพระเจ้าไชยเสฏฐาครองเวียงจันทน์และถือว่ าเป็ นช่วงที่ “…เวียงจันทน์
ถาวรที ่ สุด…” (จารุวรรณ ธรรมวัตร, ๒๕๔๐ : ๓๓) อย่างไรก็ดีความสัมพันธ์ ระหว่างเมืองเชียง
ขวางกับเวียงจันทน์ ที่ปรากฏในพงศาวดารมีดังนี้
ช่วงที่ ๑ ความสัมพันธ์ของเมืองเชี ยงขวางในฐานะต้ นเหตุที่ เวี ยงจันทน์
ต้ องเป็ นเมืองขึ้นเวียดนาม
ความสัมพันธ์กับเมืองเชียงขวางซึ่งปรากฏในพงศาวดารเมืองเวียงจันทน์ที่เริ่มต้น
กล่าวถึงช่วง จ.ศ. ๑๐๑๒ ในพงศาวดารฉบับดังกล่ าวระบุว่าภายหลังร ัชสมัยของพระเจ้าไชย
เสฏฐา เวียงจันทน์ก็อ่อนแอลงเนื่องจากทั ้ งเวียงจันทน์กับพลวงพระบางแตกแยกกันเอง ขณะที่