Page 43 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๒
กล่าวได้ว่าความหมายของการท่องเที่ ยวเชิงชาติพันธุ์และการท่องเที่ยววัฒนธรรมดังนี้
๑. การท่ องเที่ ยวเชิ งชาติ พันธุ์ (Ethnictourism) เป็ นการท่ องเที่ยวที่ประสงค์ที่จะ
สังเกตการแสดงออกทางวัฒนธรรม และแบบแผนการใช้ชีวิตของประชากรต่างเผ่าพันธุ ์ ซึ่งรวม
ไปถึงการไปเยือนบ้านเกิดเมืองนอน การเข้าร่วมพิธีกรรมรําฟ้อนและการเข้าร่วมพิธีทางศาสนา
ต่างๆ (ศิริ ฮามสุโพธิ ์ , ๒๕๔๓ : ๖๔–๖๖)
๒. การท่ องเที่ยวเชิ งวัฒนธรรม (Cultural Tourism) เป็นการท่องเที่ยวที่เกี่ยวข้องกับ
สถานที่ ประเพณีสํ าคัญ รูปแบบทางศิลปะ งานเฉลิมฉลอง ตลอดจนประสบการณ์ต่าง ๆ ของ
คนในชาติที่ ปะติดปะต่อร่วมกัน ส่ งผลให้กลายเป็ นวิธีการหนึ่งของการเผยแพร่ศิลปะ วัฒนธรรม
มรดก สิ่งแวดล้อมและประวัติศาสตร์ของท้องถิ่นอันสามารถสร้างความกลมเกลียวของคนใน
ท้องถิ่นตลอดจนสร้างความเป็ นอันหนึ่ งอันเดียวกันในชาติได้ (Position Bloomington for
Cultural Tourism Steering Committee . ๒๐๐๓ : website ; NASAA . ๒๐๐๓ : website)
อย่างไรก็ดี การท่องเที่ยวเชิงชาติพันธุ ์ และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมยังประกอบไปด้วย
กิจกรรมที่คล้ายคลึงกัน เช่น การนํ านักท่ องเที่ ยวไปเยี่ ยมเยือนบ้านและหมู่บ้านของคนพื้นเมือง
การชมงานเฉลิมฉลอง การเต้นรํา การจับจ่ายสินค้าหรือของแปลกๆ ของคนพื้ นเมือง ซึ่งทั ้ งสอง
ประเภทยังเสี่ยงต่อกรรมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมมีการปรุงแต่งวัฒนธรรมเพื่ อตอบสนอง
นักท่องเที่ยว (Valene L.Smith, ๑๙๘๙ : ๔-๕, ๓๑–๓๒) อันชี้ ให้เห็นว่าการท่ องเที่ยวเชิงชาติ
พันธุ ์และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมกลายเป็ นป ัญหาของการประดิษฐ์สร้างวัฒนธรรมเพื่อการ
ท่ องเที่ยวโดยปริยาย นอกจากนี้ วัฒนธรรมที่ถูกประดิษฐ์ขึ้นจากแรงบีบคั้ นเพื่อตอบสนอง
นักท่องเที่ยวยังอาจนําไปสู่ การทําลายวัฒนธรรมพื้นบ้าน รวมถึงอาจรบกวนความเป็นส่วนตัวใน
ชีวิตประจําวันของคนพื้นเมือง เช่น การเข้าไปมีส่ วนร่วมกับในประเพณีหรือพิธีกรรมโดยการมุง
ดูและส่งเสียงดัง ซึ่งในที่สุดกลับกลายเป็ นการสร้างป ัญหาต่างๆ อาทิ (นิธิ เอียวศรีวงศ์, ๒๕๓๘ :
๓๖–๔๙)
๑) การทําให้ความสัมพันธ์ระหว่างนักท่ องเที่ยวกับคนพื้นเมืองลดลง ขณะที่ความสัมพันธ์
ระหว่างคนพื้นเมืองด้วยกันอาจเป็ นไปในทางลบ เช่ น การแย่งลูกค้าการร ับนักท่องเที่ยวของ
บ้านหนึ่ งซึ่งเป็นผลเสียแก่หมู่บ้านโดยรวม การกระจายรายได้ไม่ทั ่ วถึง ฯลฯ อันเป็นการทําลาย
ระบบความสัมพันธ์ในชุมชน
๒) การเกิดความไม่เท่าเทียมกันระหว่างความรวยและความจน รวมถึงการที ่ นักท่องเที่ยว
จ่ายเงินหลายสิบเท่าเพื่อจ้างให้คนพื้นเมืองใช้ทร ัพยากรในท้องถิ่นของตนเพื่อตอบสนองความ
พึงพอใจของนักท่องเที่ยวและก่อให้เกิดการจ้างงานในระยะสั้ นตามฤดูกาลท่องเที่ยว
๓) คนพื้นเมืองซึ่ งเป็นเจ้าของวัฒนธรรมกลับกลายเป็ นเพียงจุดหมายของการท่ องเที่ ยวที ่
ถูกดึงจาก “เวทีส่ วนหน้า (Front Stage)” ของการดําเนินชีวิตปกติสู่กระบวนการทําวัฒนธรรมให้
กลายเป็นสินค้ามากขึ้น เช่นการนําวัฒนธรรมด้านอาหารและการแสดงรวมถึงการสร้างตํานาน
ลึกลับของชนเผ่ามานํ าเสนอขายแก่ นั กท่องเที่ยวเพื่อสร้ างความดึงดูดใจ โดยไม่คํานึ งถึง
ผลกระทบทางสังคมและวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ ์ (Li Yang, ๒๐๐๗ : ๒๐๑–๒๐๔)