Page 157 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๔๖
ขณะที่ “ฟ้า” มีความหมายซึ่งสอดคล้องกับความเชื่อเกี่ยวกับพระยาแถน ดังนั ้ นคําว่ า “กํ าฟ้า” จึง
หมายถึงข้อกําหนดจากฟ้ า หรือข้อพึงละเว้นเพื่อแสดงการนับถื อฟ้าหรือนับถือเทวดาผู้เป็ นใหญ่
เช่น การไม่ด่าทอหรือทะเลาะวิวาทในช่วงประเพณีบุญกําฟ้ า การไม่ส่ งเสียงอึกทึกครึกโครม การไม่
มีเพศสัมพันธ์กันแม้จะระหว่างสามีภรรยา ตลอดจนการไม่ตีฆ้องกลอง เป็ นต้น
ขณะเดียวกันประเพณีบุญกําฟ้าของชาวพวนในประเทศไทยมีจํานวน ๓ วัน ซึ่งส่วนใหญ่เริ่ม
จัดงานวันแรกในวันขึ ้ น ๓ คํ่ าเดือน ๓ เป็ นวันแรกของการเริ่มพิธีกําฟ้ า ส่วนวันต่อมานั ้ นแตกต่าง
กันตามพื้นที่ซึ่งมีกลุ่มชาติพันธุ ์พวนอาศัยอยู่ เช่น ชาวพวนที่ อาศัยอยู่ในจังหวัดสุ โขทัยจะจัดพิธีกํา
ฟ้ าระหว่างวันขึ้น ๓ คํ่ า ขึ้น ๑๐ คํ่ า และขึ้ น ๑๕ คํ่า เดือน ๓ เป็ นหลัก ขณะที่บางพื้นที่อาจจัดพิธี
กําฟ้าในวันขึ้น ๓ คํ่ า จนถึง ขึ้ น ๕ คํ่าเดือน ๓ หรือตั ้ งแต่ วันขึ้น ๒ คํ่า เดือน ๓ จนถึ งวันขึ้ น ๔ คํ่ า
เดือน ๓ ก็ได้ ทั ้ งนี้พบว่ายังมีการจัดประเพณีบุญกําฟ้าควบคู ่กับประเพณี อื่นๆ ของกลุ่มชาติพันธุ์
พวนอีกด้วย ได้ แก่ ประเพณีกําเกียง หรือกํ ายี่ หรือกําเจียง ประเพณีกําเมื่อมีคนเกิด (อยู่ไฟ)
ประเพณีกําเมื่อมีคนตาย ประเพณีกําสงกรานต์ ประเพณีบุ ญข้าวหลาม และประเพณีบุญเบิกฟ้ า
ประเพณีบุญกําฟ้ าในป ัจจุบันในบางพื้นที่คงเหลือระยะเวลาการจัดงานเพียงวันเดียว และ
ปร ับเปลี่ยนรูปแบบงานโดยมีนักการเมืองท้องถิ่นเข้ามาร่วมงาน นอกจากนี้ในงานราตรีกําฟ้ าพาแลง
ยังมีการแสดงต่างๆ เช่ น การบรรเลงดนตรีไทยของนักเรียนโรงเรียนวัดหลุ มข้าว การร้องเพลง
พื้นบ้านประกอบการรําวง และการแสดงของบุตรหลานชาวพวนประกอบเพลง เป็ นต้น
อย่างไรก็ดี ประเพณีบุญกําฟ้าในพื้ นที่วิจัยพบว่า
๑. บุญกําฟ้ าบ้านหาดเสี ้ยว ตําบลหาดเสี ้ยว อําเภอศรี สัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย ชาว
พวนบ้านหาดเสี้ยวได้บอกเล่าถึงการเดินทางของกลุ่มชาติ พันธุ์พวนโดยอ้างถึงถึ งศิลาจารึกบริเวณ
ผนังอุโบสถวัดหาดเสี้ยวที่ระบุ ว่าการอพยพของชาวพวนจากเมืองเชียงขวาง ประเทศสาธารณร ัฐ
ประชาธิปไตยประชาชนลาวในร ัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั ่ งเกล้าเจ้าอยู ่ หัว ซึ่งการรวมตัวของชาว
พวนทั ่ วประเทศ ก่อให้เกิดการกําหนดกฎเกณฑ์เกี่ยวกับอัตลักษณ์ ชาวพวนหลายประการ เช่น การ
พูด การทํ าบุญ การแห่ช้าง ฯลฯ ด้วยเหตุนี้ ประเพณีบุญกํ าฟ้ าที่เกิดขึ้ น ณ บ้ านหาดเสี้ยวจึงอาจ
เป็ นส่วนหนึ ่งด้วยเช่นกัน
ชาวพวนบ้านหาดเสี้ยวได้มีการนิ ยามความหมายประเพณีบุ ญกําฟ้าไว้ ๒ ส่วนด้วยกัน ได้แก่
การอธิบายว่า “กํ า” หมายถึง การยึดถือว่ าคือในวันนั ้ นจะไม่ตําข้าว จะไม่ผ่าฟืน จะไม่ มีการทําเสียง
ดัง โดยมีการอธิบายเพิ่มเติมว่าเป็นกลอุบายของบรรพบุรุ ษเพื่อให้มีวัดหยุด และการอธิบายว่าเป็ น
การช่ วยให้สตรีชาวพวนพักผ่อนจากการทอผ้าเพื่ อจะนําไปจําหน่ ายในงานพระแท่นศิลาอาสน์
จังหวัดอุตรดิตถ์ ทั ้ งนี้การจัดงานประเพณีบุญกําฟ้ายังคงจํ านวน ๓ วัน กล่าวคือคร ั ้ งที่หนึ่ ง ระหว่าง
วันขึ้น ๒ คํ่า เดือน ๓ จนถึงวันขึ้น ๓ คํ่า เดือน ๓ คร ั ้ งที่สอง วันขึ ้ น ๘ คํ่าเดือน ๓กระทั ่ งถึงวันขึ้น
๑๐ คํ่า เดือน ๓ และคร ั ้ งที่สาม วันขึ้ น ๑๔ คํ่า เดือน ๓ และวันขึ้น ๑๕ คํ่ าเดือน ๓