Page 150 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๓๙
๑๙ จังหวัดจะดูกลมเกลียวกั น หากแต่ก็มีการช่ วงชิงพื้นที่ (Space) ความเป็ นพวนแฝงอยู่ด้วย
เช่นกัน
ไม่เพียงแต่ การสร้างความเป็ นอื่นด้วยการอธิบายว่าสังคมพวนแตกต่างจาก
สังคมอื่นอย่างไร ตลอดจนประเพณีบุ ญกําฟ้ าแตกต่างจากที่อื่นอย่างไรแล้ว ข้อมู ลจากการสัมภาษณ์
ยังพบว่ามีคําอธิบายสาเหตุ ที่เทศบาลไม่ มีการสนับสนุ นประเพณีบุ ญกําฟ้ าในพื้นที่หนึ่ งว่า “...เขา
ไม่ได้เป็ นพวนไง เขาก็ไม่ได้มาอะไรกับเรา...” อันเป็นประเด็นความเป็นอื่นด้านเชื้ อชาติ อีกด้วย
กล่ าวได้ว่างานประเพณี บุ ญกําฟ้ าในพื้นที่ วิจัยจึ งเป็ นภาพแทนที่ซ้ อนทับ
ระหว่างการอนุร ักษ์ และสร้างความเป็นปึกแผ่นของอัตลักษณ์ชาวพวนด้วยนํ าเสนอผ่านงานประเพณี
บุญกําฟ้าไม่ว่าจะอยู่ในบริบทการท่ องเที่ยวหรือไม่ก็ตาม
๕.๔ พลวัตด้านความหมายของประเพณี บุญกําฟ้ า
การนํ าเสนอความหมายของประเพณี บุ ญกําฟ้ าในพื้นที่ วิจัยทั ้ ง ๓ แห่ง ถูกอธิ บายให้คน
ภายนอกโยเฉพาะนักท่องเที่ยวเห็นว่าเป็ นกิจกรรมเพื่อการหยุ ดพักผ่อนและการสร้างความบันเทิง
จากการละเล่นหรือกิจกรรมประกอบต่างๆ เช่น นางกวัก ลิเก พาแลง ฯลฯ อันจัดเป็ นการนําเสนอ
“เวทีส่ วนหน้ า (Front Stage)” ให้กับคนภายนอก (Yang, ๒๐๐๗ : ๒๐๑–๒๐๔) ทั ้ งนี้หากพิจารณา
แล้วจะพบว่าประเพณีบุ ญกําฟ้ ามิใช่ แค่วั นหยุดเพื่ อพักผ่อนและความบันเทิงเท่านั ้น หากแต่ยังมี
ความหมายที่ แฝงเร้นอยู่ด้วยได้แก่
๕.๔.๑ ความหมายด้ านความอุดมสมบู รณ์ ซึ่ งมีความสัมพันธ์กั บธรรมชาติและระบบ
นิเวศ นับตั ้ งแต่การเคารพเทวดาที่จะบันดาลฝน การฟ ังเสียงฟ้ าเพื่อทํานายผลผลิตข้าว รวมถึ งการ
ใส่ปุ๋ ยและหว่านเมล็ดพันธุ ์พืชในนา ซึ่งป ัจจุบันความหมายนี้เป็ นเพียงคําบอกเล่าว่ามีเพียง “คนเฒ่า
คนแก่” เท่านั้ นที่ยังคงประพฤติอยู่
๕.๔.๒ ความหมายในการพักผ่อน ซึ่งพบว่าแม้ประเพณีบุ ญกําฟ้ าจะเน้นยํ้ าความหมายว่ า
เป็ นไปเพื่ อการพักผ่อนของชาวพวนในรอบปี ดังนั ้ นจึงห้ามทํางานใด หากแต่ ในประเพณีบุญกําฟ้ า
บางแห่งยังมีข้อยกเว้นให้ผู ้ หญิงสามารถทอผ้าในเวลากลางคืนได้ อันเป็นการเปิ ดโอกาสให้ผู้ชาย
สามารถ “จกสาว” หรือเกี้ยวพาราสีได้อีกด้วย โดยนัยนี้ความหมายของการพักผ่อนจึงถูกแฝงด้วย
การปลดปล่อยสถานภาพที่เคร่งคร ัดของสังคม (นิธิ เอียวศรีวงศ์, ๒๕๔๕ : เว็บไซต์ ) ซึ่งไม่สามารถ
เปิ ดโอกาสให้เกี้ยวพาราสีได้ในที่สาธารณะในยามปกติ ขณะเดียวกันการพักผ่อนยังถู กอธิบาย
เพิ่มเติมจากบ้านหาดเสี้ยวอีกว่าเพื่อมิให้สตรีที่ทอผ้าเพื่อเตรียมนําไปขายในงานพระแท่นศิลาอาสน์
ต้องทอผ้าหักโหมไป จึงใช้ประเพณี บุญกํ าฟ้ าเป็ นส่ วนหนึ่ งให้พักผ่ อน อันเป็ นนัยยะของการให้
ความสําคัญต่อสถานภาพทางเพศอีกทางหนึ่ง ซึ่งในป ัจจุบันความหมายดังกล่าวถูกอธิบายแต่ เพียง
ว่าห้ามทํางานและมีการจัดแสดงการละเล่นรวมถึงกิจกรรมบันเทิงเพื่อให้คนมาเที่ ยวชมงานเท่านั้น