Page 145 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๓๔
๕.๒ พลวัตด้ านเศรษฐกิ จ
การจัดงานประเพณีบุ ญกําฟ้าในพื้นที่วิจัยทั้ ง ๓ แห่ง งบประมาณที่ชมรมไทยพวนได้ร ับจะ
แบ่งออกเป็ น ๒ ส่วน กล่าวคือในพื้นที่ซึ่งประเพณีบุ ญกําฟ้ าถู กพัฒนาเป็นกิ จกรรมการท่องเที่ยว
ของจังหวัด ได้ แก่ประเพณี บุญกํ าฟ้ าอําเภอพรหมบุรี งบประมาณที่ สนับสนุนส่ วนใหญ่จะมาจาก
หน่ วยงานราชการได้แก่องค์การบริ หารจังหวัดสิงห์บุ รี เทศบาลตําบลบางนํ้ าเชี่ยว รวมไปถึงองค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่น (สุธรรม ยิ้มละไม, ๒๕๕๑) ขณะที่บ้านหาดเสี้ยวซึ่งในปี พ.ศ. ๒๕๕๐ ยังมีการ
แบ่งแยกกันจัดงานระหว่ างบ้านหาดเสี้ยวกับเทศบาลตํ าบลหาดเสี้ยวและยังไม่ได้ร ับการยกระดับให้
เป็ นกิจกรรมทางการท่ องเที่ยวย่างสมบูรณ์นั ้ น หน่ วยงานราชการจะให้ความสนั บสนุนงบประมาณ
จํานวนเพียงสามหมื่นบาทโดยต้องแบ่งกับหมู่บ้านอื่น เนื่องจากเหตุผลที่ชาวพวนหาดเสี้ ยวอธิ บาย
ว่าที่เทศบาลทํ าอย่างนี้ “…เพราะไม่ ใช่คนพวน…” ขณะที่ ตําบลบ้ านผือแม้จะไม่ มีการจัดงาน
ประเพณีบุญกําฟ้ า แต่งบประมาณที่จะได้ร ับเพื่อจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมของชาวพวน เช่น งาน
บุ ญกฐิน จะมาจากความสัมพันธ์ส่ วนตัวกับเทศบาล ดั งนั้น “…เลยต้องให้เทศบาลมาร่วม บาง
หมู่บ้านนี ่ ให้ตังค์ไปสองหมื ่ นให้เอาไปทําบุ ญ ไปเที่ ยว ให้ทํากิจกรรม…” (บุญถม เจริญชนม์, ๒๕๕๐
: สัมภาษณ์ ) ซึ่งบางคร ั้ งเป็ นการสัญญาปากเปล่ าเพื่ อต่อรองทางการเมือง ดังนั้นบางคร ั้ งคนใน
ท้องถิ่นจึง “…สงสัยนายกจะลืมไปแล้วล่ ะ ไม่สนใจ พอได้แล้วก็ลืม…” ก็ได้
อย่างไรก็ดี หากพิจารณาพลวัตทางเศรษฐกิ จในบริบทการจัดงานประเพณีบุญกําฟ้าเพื่อการ
ท่องเที่ยวแล้ว สิ่งที่ต้องตระหนักก็คือแนวโน้มของการแย่งชิงกันหารายได้ (นิ ธิ เอียวศรีวงศ์, ๒๕๓๘
: ๓๖–๔๙) เนื่ องจากมีความพยายามสร้างกิจกรรมที่โดดเด่นในแต่ละพื้ นที่เพื่อดึงดูดให้นักท่ องเที่ ยว
เดินทางมาเที่ยวชมทั ้ งที่คิดขึ้นใหม่และคล้ ายคลึงกันซึ่งส่วนใหญ่ มักเป็ นข้อเสนอของหน่ วยงาน
ราชการ เช่น การเพิ่มกิจกรรมพาแลง ประกวดธิดากําฟ้ า การประดิษฐ์ท่ารํา การจัดซุ ้ มอาหารเลี้ยง
ผู้มาเที่ ยวชมงาน ฯลฯ แม้ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นจะยังไม่มีความชัดเจนมากนักแต่ก็เป็ นสิ่งที่ต้องจับ
ตาดูต่อไป
ขณะเดี ยวกัน ประเด็นทางเศรษฐกิจไม่เพียงแต่จะมีความเกี่ยวพันกับการนําวัฒนธรรมชาว
พวนมาเป็ นสินค้ าเท่านั ้ น หากแต่ ยังสะท้ อนให้เห็นว่าวิธีคิดในเชิงมู ลค่ าเช่นกํ าไรจากการจัดงาน
ประเพณีบุญกําฟ้ า หรือการกระจายรายได้ การจ้างงาน ยังไม่ได้ร ับการกล่าวถึงมากนัก ขณะที่วิธี
คิดในเชิงคุณค่ า เช่น ความภูมิใจในการแสดงอัตลักษณ์ ของความเป็นพวนผ่านประเพณีบุ ญกําฟ้ า
การใช้ประเพณีบุ ญกําฟ้าสร้างสํานึ กร้อยร ัดความเป็ นปึกแผ่น (Sense of Solidarity) ของชาวพวน
(นิธิ เอียวศรีวงศ์, ๒๕๔๕ : เว็บไซต์) ตลอดจนการเป็ นส่วนหนึ ่งในการอนุร ักษ์วัฒนธรรมพวนกลับมี
มากกว่า โดยนัยนี้ความคุ้มค่าจากการจัดงานประเพณี บุญกําฟ้ าในพื้นที่วิจัยจึงอาจจัดอยู่ในความ
คุ้มค่าเชิงคุณค่ามากกว่ามูลค่า
โดยนั ยนี้ แนวคิดที่ว่าด้วยการใช้วัฒนธรรมเพื่อเป็นสินค้าทางการท่องเที ่ยวสําหร ับประเพณี
บุ ญกําฟ้ าจึงยังไม่สามารถใช้อธิบายได้อย่ างเต็มที่ เหตุผลหนึ ่งเนื่ องมาจากชาวพวนในพื้นที่วิจัย