Page 137 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๒๖
พวนเรามาจากไหน เมื ่ อไหร่ และก็มีประเพณีที ่ เรายังใช้อยู่…” (สง่ า เกิดใหญ่, ๒๕๕๐: สัมภาษณ์ )
ตลอดจน “…แล้วก็จะมี การสัมมนาโดยการนํ าผ้าป ่าสามัคคีไปทอด เมื ่ อก่อนก็ ทอดปี ๒-๓ คร ั ้ ง
ต่อมาก็ลดลงมาเหลือปีละคร ั ้ ง ไปสัมมนาก็พบเจอกัน ฟื้ นฟูภาษาพวน … (พระครูเมตตานุ ศาสน์(บุญ
ช่วย จิตฺตป�ฺโย), ๒๕๕๑ : สัมภาษณ์)”
องค์ความรู้ชุดเดียวกันกับชมรมไทยพวนในจังหวัดอื่นๆ นี้ เอง จึงเป็ นองค์ความรู้ที่
ชมรมไทยพวนพยายามอธิบายว่ าตนเองแตกต่างจากวัฒนธรรมหรือกลุ่มชาติพันธุ ์อื่ นๆ ทั ้ งด้าน
ภาษาและวัฒนธรรมอย่ างไร โดยบุญกํ าฟ้ าก็เป็นประเพณี หนึ่ งที่แตกต่ างจากกลุ่มชาติ พันธุ์อื่ น
“…ฮีตสิบสองนี ่ ทําบุ ญออกพรรษา บุญเดือนสี ่ ก็ทําบุญเดือนสี ่ ฮีตบ้านครองเมืองคือการทําบุญบ้าน
… ฮีตยี ่ ครองเพียรคือเดือนสามเดือนสี ่ และก็ ทําบุญเดือนสี ่ บุ ญผ้าเวส บุ ญกําฟ้านี ่ ออกใหม่ … กํ า
ฟ้ าก็คือการเอาเมล็ดพันธุ์ไปหว่านไร่นา … ทุกอย่างที ่ กล่าวมาคือชาวพวนที ่ สืบทอดกันมา…” (เฮือง
มีลา, ๒๕๕๐ : สัมภาษณ์) ดังนั้นจึงชี้ให้เห็นว่าชมรมไทยพวนได้พยายามอธิบายอัตลักษณ์ ของ
ตนเองในลักษณะที่กฤษดาวรรณ หงศ์ลดารมภ์ (๒๕๔๓ : ๑๕) เรียกว่ าเป็นการนิยามหรือให้คุณค่ า
ของตนเองเพื่อแสดงความเป็นสมาชิกของกลุ่ม องค์กร สังคม หรือวัฒนธรรมที่ไม่เหมือนกับกลุ่ มอื่น
นั ่ นเอง
ขณะเดียวกันแม้บางกิจกรรมจะมีความคาบเกี ่ยวกับวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ ์ อื่น
ชมรมไทยพวนก็มักจะสอดแทรกคําอธิบายว่ากิจกรรมที่ชมรมไทยพวนจัดขึ้นเกี่ ยวข้องกับอัตลักษณ์
ความเป็ นพวนทั ้ งสิ้ น เห็นได้จาก “…บุญบั ้ งไฟนี ่ แหละที ่ ทําทุกปี บุ ญข้าวจี ่ ห้าวัดในเขตสุขาฯ ก็จะมา
รวมกัน มีคณะกรรมการตั ้ งไว้ ต่อมาก็เป็ นลอยกระทงก็จะส่งเสริม สนับสนุ น แม้แต่กฐินอําเภอก็ยังมี
การฟ้ อนไทยพวน…” (บุญถม เจริญชนม์, ๒๕๕๐ : สัมภาษณ์ ) ดังนั ้ นจึงเป็นไปได้ ว่าการรวมตัว
ของชมรมไทยพวนทั ้ ง ๑๙ จังหวัดในการฟื้นฟู และอนุร ักษ์วัฒนธรรมชาวพวนที่เกิดขึ้นล้วนมากจาก
ความรู้สึกว่าความเป็ นกลุ่มชาติพันธุ์ ของตนไม่มี ความมั ่ นคงและถูกลดความสําคัญลง (ซึ่งอาจจะ
เพราะถูกกดทับด้วยวัฒนธรรมส่วนกลาง เช่น การไม่ กล้าพูดภาษาพวน) จนนําไปสู ่ความพยายาม
สร้างอัตลักษณ์ของตนเองให้โดดเด่น (อภิญญา เฟื่ องฟูสกุล, ๒๕๔๖ : ๖๙–๑๐๐)
นอกจากนี้ภารกิจที่สํ าคัญของชมรมไทยพวนยังได้แก่การเป็ นศูนย์รวมการอนุร ักษ์
วัฒนธรรมพวนและเชื่ อมโยงความเป็นปึ กแผ่นของความเป็ นพวนทั ่ วประเทศผ่านกิ จกรรมการ
รวมตัวกันของสมาชิกชมรมไทยพวนในแต่ละปี เห็นได้จาก “… ปีที ่ แล้วที ่ บ้านโคก ที ่ จังหวัดแพร่ ไป
แล้วนี ่ คนเป็ นสี ่ ห้าพันไม่ตีกันนะ สิบเก้าจังหวัดนี ่ไทยพวนหมดเลยไปรวมกัน พวกลาวก็มา มาคุย
สารทุกข์สุ กดิ บกัน … ที ่ เกาะกันแน่ นคือความเป็ นพี ่ เป็ นน้ อง…” (บุญถม เจริญชนม์ , ๒๕๕๐ :
สัมภาษณ์)
ด้วยเหตุนี้ กล่าวได้ว่าประเพณีบุญกํ าฟ้าที่เกิดขึ้นในพื้นที่วิจัยทั้ ง ๓ แห่งจึงอาจเป็ น
เพียงสัญลักษณ์ (Symbolic Aspect) หนึ่ งในการสร้างชุ มชนในจิตนาการ (Imagine Community) ที่
ยอมร ับความเป็ นกลุ่มเดียวกันของชาวพวนเอาไว้ (อภิญญา เฟื่ องฟู สกุล, ๒๕๔๖ : ๒-๖ และนิวัติ