Page 136 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๒๕
อย่างไรก็ดี เราสามารถจําแนกพลวัตงานประเพณีบุ ญกําฟ้ าในพื้นที่ วิจัยทั ้ ง ๓ แห่ง
ออกเป็นประเด็นได้ดังนี้
๕.๑ พลวัตด้านการบริ หารจัดการ
การบริ หารจัดการประเพณีบุญกําฟ้ าของพื้ นที่วิจัยทั้ งสามแห่งสะท้อนให้เห็นความสัมพันธ์ ใน
ลักษณะที่ แตกต่ างกันระหว่างคนในท้องถิ่นกับหน่วยงานราชการทั ้ งในระดับจังหวัด อําเภอ รวมถึง
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ต่ างจากประเพณีบุญกําฟ้ าแบบดั ้ งเดิมที่คนในท้องถิ่นเป็ นผู้กําหนด
กิจกรรมและดําเนินไปด้วยตนเองลําพัง
๕.๑.๑ ชมรมชาวไทยพวนกับอัตลักษณ์ ความเป็ นพวน
ชมรมชาวไทยพวนนับว่ าเป็ นกลุ่ มที่ทรงอิทธิพลต่อการรวมตัวกั นของชาวพวนใน
พื้นที ่วิจั ยทั้ ง ๓ แห่ ง โดยมีจุดเริ่มเดียวกันได้แก่ การรวมตัวกันของชาวพวนจากต่างจังหวัดใน
กรุงเทพมหานครทั ้ งที่ประสบความสําเร็จในการทํ างาน เช่น การเป็นผู ้ บริหารห้างสรรพสิ นค้าขนาด
ใหญ่ หรือการเป็นข้าราชการระดับสูงเมื่ อประมาณ ๓๐ ปี ที่ ผ่านมา ตลอดจนผู ้ที่ทํางานในกรุ งเทพ ซึ่ง
เมื่อรู้จั กกันคร ั ้ งแรกไม่ทราบว่าใครเป็ นชาวพวนบ้างเนื่ องจาก “…เมื ่ อก่ อนใครพูดพวนนี ่ จะอาย
เขา…” (ไชยวัฒน์ สุคันธวิภัติ, ๒๕๕๑: สัมภาษณ์) กระทั ่ ง “…มาตอนหลังมีการพบปะคนในชมรม
ไทยพวน พูดคุยกินอาหารตอนแรกพูดภาษากลาง พอเมาก็นะ (หัวเราะ) พูดพวนภาษาพื้ นเมือง
ตัวเอง…” (สาธร โสร ัจประสพสันติ, ๒๕๕๐ : สัมภาษณ์ )
การรวมตัวของชาวพวนที่มาจากหลายถิ่นดังกล่ าวก่อให้เกิดความพยายามฟื ้ นฟู
ประวัติศาสตร์ ชาวพวนที่ต่างระบุ ตรงกั นว่าถูกกวาดต้ อนและอพยพซึ่ งส่วนหนึ่ งเป็ นการลี้ภัย
การเมืองจากเมืองเชียงขวางในร ัชสมัยต่างๆ พร้อมกับการอนุ ร ักษ์วัฒนธรรมพวน เห็นได้จากการ
รณรงค์ให้ให้ภาษาพวนเมื่อพบกั น โดยไม่มี ชาวพวนคนใดพูดภาษาไทย “…เลยต้องฟื้ นฟูการพูด
พูดภาษาพวนกัน ถ้าพูดภาษาไทยก็ปร ับคําละ ๕ บาท…” (พระครูเมตตานุ ศาสน์(บุญช่วย จิตฺ ตป�ฺ
โย), ๒๕๕๑ : สัมภาษณ์) หรือ “…เพราะจะถูกปร ับคําละ ๒๐๐ บาท…” (สง่า เกิดใหญ่, ๒๕๕๐:
สัมภาษณ์ ) ด้วยเหตุ นี้การรวมตัวของชาวพวนต่างจังหวัดในกรุ งเทพฯ เมื่อกลับไปยังภูมิลําเนาของ
ตนจึงได้แพร่ขยายแนวคิดกระทั ่ งนํ าไปสู่เครือข่ายชมรมไทพวนทั ่ งไปประเทศที่มีชาวพวนอยู่ถึง ๑๙
จังหวัดในป ัจจุบัน
การจัดตั ้ งชมรมไทยพวนในพื้นที ่ต่างๆ นําไปสู่ความพยายามค้นหารากเหง้าของ
ตนเอง ซึ่ งส่วนใหญ่แล้วล้วนถูกอธิบายว่ามาจาก “ตํารา” หรือ “บุคคล” คนเดียวกันในฐานะต้นแบบ
ความเป็ นพวน ทั้ ง “…มันเป็นที ่ ผมถ่ ายมาจากหนังสือไทยพวนที ่ พลเอกสายหยุด เป็ นผู้ประพันธ์และ
ให้ข้อชี้ แนะ และก็มี พันเอกวิเชียร วงศ์วิ เศษกุล ซึ ่ งอดีตเขาเคยเป็ นศาสตราจารย์นายร้อย จปร.
เดี๋ ยวนี้ เขาตายแล้ว เขาแต่งหนังสือเล่มนี้ขึ้นมาของไทยพวน … เล่มนี้พันเอกวิเชียรเป็ นผู้แต่งว่าไทย