Page 128 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๑๘
ตําบลบ้านผื อ “…แต่ ก่อนก็ทํากันมา สืบต่ อมา พวกผู้เฒ่าผู้แก่ …” (บุญถม เจริญชนม์, ๒๕๕๐ :
สัมภาษณ์) เท่านั ้ น
๑.๒) กิ จกรรมและการละเล่ นที่สําคัญในประเพณี บุญกําฟ้ า
ในงานประเพณีบุญกําฟ้ าตําบลบ้านผือนั ้ น แม้จะไม่เป็นที่นิ ยมแพร่หลายใน
ป ัจจุบัน หากแต่ข้อมูลภาคสนามทําให้ ทราบว่าในงานประเพณีบุ ญกําฟ้าของตําบลบ้านผือในอดีตมี
กิจกรรมและการละเล่นซึ่งมีความแตกต่ างจากงานประเพณีบุ ญกําฟ้ าของที่ อื่น ได้แก่
๑.๒.๑) การทําข้าวต้มมัด
ข้อมูลจากตู้ (คําเรียกญาติผู้ใหญ่) เฮือง มีลา (๒๕๕๐) ทําให้ทราบว่า
งานประเพณีบุ ญกําฟ้ าตําบลบ้านผือในอดีตจะมีการทําข้าวต้มมัดเพื่อไปถวายแด่พระสงฆ์ “…ก็มี
ข้าวต้มมัด ทําเสร็จแล้วก็ไปใส่บาตรด้วย ใส่ กล้วย ใส่ถั ่ ว …” โดยมีวิธีการทํากล่ าวคือการทําข้าวต้ม
มัดจะต้องจัดเตรียมแช่ข้าวเหนี ยว ถั ่ วดํา แล้วนํ าไปผัดกับนํ้ ากะทิผสมนํ้ าตาลทรายแดง เคี่ยวจน
กะทิงวด ทิ้ งให้เย็นก่อนจะนํ าไปหุ้มกล้วย (ใช้กล้วยนํ้าว้าผ่าครึ่ง) แล้วห่อด้วยใบตอง ก่อนนํ าไปนึ่ ง
๑.๒.๒) การทําหมก
อย่างไรก็ดี ในงานประเพณีบุญกําฟ้ าตําบลบ้านผือมีการทําขนมขนิด
หนึ่ งที่มีความแตกต่างจากที่อื่น ได้แก่การทําหมก “…หมก เอานํ้ าอ้อยมาใส่มะพร้าว ผสมนํ้ าแล้วก็
นึ ่ ง …” (เฮือง มีลา,๒๕๕๐ : สัมภาษณ์) ให้ทราบถึงวิธีทําว่าน่ าจะประกอบด้วยการนํ ามะพร้าวขูด
มาคลุกกับนํ้ าอ้อยสดใส่ในภาชนะ เติมนํ้าอ้อยพอท่วมมะพร้าวนํ าไปนึ่งแล้วทิ้ งไว้ให้เย็น
๑.๒.๓) การละเล่นจี บสาว
ขณะเดียวกัน ในงานประเพณีบุ ญกําฟ้ าตําบลบ้านผือ เมื่อถึ งคืนวันขึ้น
๓ คํ่ าเดือน ๓ จะมีการละเล่นที่แตกต่างจากที่อื่นได้แก่การจีบสาวซึ ่ งนายบุ ญถม เจริญชนม์
(๒๕๕๐) ประธานชมรมไทพวนบ้านผือ อธิบายว่าการจีบสาวในงานประเพณีบุญกําฟ้าของตําบล
บ้านผือจะเป็น “…ฝ ่ายชายจะเป ่าแคนไปที ่ บ้านของฝ ่ายหญิง ส่วนฝ ่ายหญิ งจะเตรียมข้าวเหนี ยว ป ั้ น
ให้เป็ นพวง ผูกเชือกไว้แล้ววางไว้ที ่ ลานบ้าน เมื ่ อรู้ว่าฝ ่ายชายมาหาก็จะเปิดหน้าต่างและรอกระตุก
เชือกเมื ่ อฝ ่ายชายหยิบ … ผู้สาวเขาก็จะกระตุกเชือก เป็นการมัดใจโดยการวางข้าว เป็ นการหยอก
ล้อกัน…”
๑.๒.๔) การฟ้ อนไทพวน
การฟ้ อนไทพวนเป็นกิจกรรมทีเกิดขึ้นใหม่โดยต่ อท่าและฝึ กหัดจากครู
ซึ่งเรียนจบเอกนาฏศิลป์ จากมหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี ทั ้ งนี ้การฟ้อนไทพวนถู กระบุว่าเคยเป็ น
ส่วนหนึ่ งของงานประเพณีบุญกําฟ้าของตํ าบลบ้านผือควบคู่กับงานพาแลง อย่างไรก็ดีป ัจจุบันยังถูก
นําไปเล่นในงานบุ ญต่างๆ ของตําบลบ้านผือ เช่น งานบุญกฐิน เป็ นต้น (บุญถม เจริญชนม์, ๒๕๕๐
: สัมภาษณ์)