Page 127 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๑๗
“…ผ้าป ่าไทยพวนรวมกันหรือยัง ปี ที ่ แล้วที ่ บ้านโคก ที ่ จังหวัดแพร่
ไปแล้วนี ่ คนเป็ นสี ่ ห้าพันไม่ตีกันนะ สิบเก้าจังหวัดนี่ไทยพวนหมดเลยไปรวมกัน พวก
ลาวก็มา มาคุยสารทุกข์สุ กดิบกัน มีการแสดงต่ างๆ ปีนี้ประมาณช่วงมีนาคม ประเพณี
แต่ละจังหวัดแต่ละภาคมารวมกัน ที ่ เกาะกันแน่ นคือความเป็ นพี่ เป็นน้ อง…”
(บุญถม เจริญชนม์, ๒๕๕๐ : สัมภาษณ์)
อย่างไรก็ ดี งานประเพณีบุ ญกําฟ้ าตําบลบ้านผือมิได้ หมดความสําคัญลงไปเสีย
ทีเดียว ข้อมูลจากการสัมภาษณ์ ทําให้ทราบว่าการจัดประเพณี บุญกํ าฟ้ าบ้านผือจะถู กจัดขึ้นตาม
โอกาสที่จําเป็น เนื่ องจากต้องมีงานพาแลง และการแสดงฟ้ อนไทพวนเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย เพราะ
“…เราก็มีอยู ่นะ อยากจัดหาเงินเข้าชมรมนี ่ แหละ ก็มี งานบุญ งานพาแลง เคยจัดอยู่ …” (บุญถม
เจริญชนม์, ๒๕๕๐ : สัมภาษณ์)
๑.๑) ความหมายของประเพณี บุญกําฟ้ า
แม้ว่ างานประเพณี บุ ญกํ าฟ้ าของชาวพวนตําบลบ้ านผื อในป ัจจุบันจะมี
ความสําคัญลดลง ทว่าตามความเข้าใจของชาวพวนที่ยังคงสัมผัสกับงานประเพณีบุ ญกําฟ้าในอดีต
สามารถสรุปได้ว่า สําหร ับผู ้ อาวุโสชาวพวนตําบลบ้านผือแล้วงานประเพณีบุญกําฟ้าจะถูดจัดให้เป็ น
ส่วนหนึ่ งของฮีตคองชาวพวน ดังนี ้
“…ฮีตสิ บสองนี ่ทําบุญออกพรรษา … บุ ญกํ าฟ้ านี ่ออกใหม่
สามคํ่า ไปนั ่ งแคร่เล่ นสาว ไปอยู่กับสาวเข็นฝ้ าย ไปช่วยสาวกําฝ้ าย …เดือนสาม
ทําบุ ญกําฟ้ากันแล้ว กําฟ้าก็คือการเอาเมล็ดพันธุ ์ ไปหว่ านไร่นา … ทุกอย่างที ่ กล่าวมา
คือชาวพวนที ่ สืบทอดกันมา…”
(เฮือง มีลา, ๒๕๕๐ : สัมภาษณ์)
ขณะเดียวกัน ความเชื่ อเกี่ยวกับประเพณีบุ ญกํ าฟ้ าของตํ าบลบ้านผือยัง
เกี่ยวข้องกับสภาพลมฟ้ าอากาศกับการทําเกษตรกรรมด้วยเช่นกัน โดยเฉพาะสภาพบรรยากาศ
เนื่ องจากมีคําอธิบายว่าการกําฟ้ าเกิดขึ้นเพราะ “...เขากลัวฟ้ าผ่า ที ่ กําฟ้ านี ่ป้องกันไม่ให้ฟ้ าผ่าเวลา
ไถนา ถ้าไม่ทําบุ ญก็จะทํานาไม่ได้ ฟ้ าจะผ่าเอา ...” (ฤดีมน ปรีดีสนิท, ๒๕๕๐ : สัมภาษณ์)
อย่างไรก็ดี การที่ผู้อาวุโสชาวพวนตําบลบ้ านผือถือว่างานประเพณีบุ ญกําฟ้ า
เป็ นเพียงส่วนหนึ่งของฮีตคองอันเป็ นแนวทางการดําเนิ นชีวิตเท่านั้น ดังนั ้ นจึงไม่ จําเป็นต้องปฏิบัติ
ตามเสมอไป เห็นได้จากคํากล่ าวที่ว่า “…กําฟ้ าทํามาตั ้ งแต่ รุ่นพ่อรุ่นแม่แล้ว แต่ถ้าเลิกทํ าก็ไม่เป็ นไร
…” (เฮือง มีลา, ๒๕๕๐ : สัมภาษณ์) นั ่ นเอง ขณะที่ชาวพวนในรุ่นต่ อ มาก็ถือว่าประเพณีบุ ญกําฟ้ า