Page 125 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๑๕
การยึดถือฮีตสิบสิงคองสิบสี่ของชาวพวนตําบลบ้านผือเริ่มลดน้ อยลง โดยการประยุกต์งานบุญบาง
ประเภทให้สอดคล้องตามยุคสมัยเช่นการนําหมอลําซึ่งเข้ามา เป็ นต้น
“...ชาวบ้านเขาก็ทําอยู ่ เดี๋ยวนี้ยุคสมัยใหม่ชาวบ้านรุ่ นใหม่ๆ ก็เลยทํา
การประยุกต์ ... ของเรากลายพันธุ ์ คําว่ากลายที ่ ว่าคือ มีประเพณีใหม่ ๆ เข้ามา ... คือ
การประยุกต์การเอาลําซิ ่ งมาแทรก เพราะถ้าร้องเฉยๆ มันไม่สนุก ถ้าลําซิ ่ งเร้าใจกว่า
...”
(บุญถม เจริญชนม์, ๒๕๕๐ : สัมภาษณ์)
การ “กลายพันธุ์” ของวัฒนธรรมชาวพวนดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งที่ทําให้ป ัจจุบันบ้าน
ผือไม่มีการจัดประเพณีบุ ญกําฟ้ าในลักษณะใหญ่โตและต้องหยุดทํางานระยะเวลา ๓ วัน ดังที่มีมาใน
อดีต “...ก็เคยอยู่ พวกผู้ เฒ่ าผู้แก่ก็ทํากันมาอยู่ รุ่นก่อนๆ...” (บุญถม เจริญชนม์, ๒๕๕๐ :
สัมภาษณ์) หรือ “…เกิดมาพ่อแม่ก็พาทําแล้ว พอถึงเดือนสามสามคํ ่ า เขาก็เรียกว่ากําฟ้ า…” (บุญ
ฤทธิ ์ มีลา, ๒๕๕๐ : สัมภาษณ์)
ขณะที่ ป ัจจุบันบุญกําฟ้ าบ้านผือเหลือเพียงการปฏิบัติตนตามความเชื่อของแต่ละ
ครอบคร ัวเพียงวันเดียวเท่านั ้ น “...: บางบ้านยังไม่เลิก ยังถือกันมาอยู่ อย่างถ้าพอถึงวันงานจะไปสี
ข้าวตักนํ้ าก็ไม่ทํากันแล้ว ห้ามนอนกลางวัน...” (บุญถม เจริญชนม์, ๒๕๕๐ : สัมภาษณ์) เนื่ องจาก
เหตุผลสําคัญประการหนึ่งได้แก่ “...ด้วยเศรษฐกิ จมันร ัดตัวเลยจัดสามวันไม่ได้ แต่เมื ่ อก่อนจัดสาม
วันรุ่นพ่อแม่ พอรุ่นลู กหลานเศรษฐกิจร ัดตัว ถ้าหยุดงานสามวันรายได้มันจะตก...” และ “... มันจะ
เป็ นการรบกวน จัดโต๊ะทีสี ่ ห้าหมื ่ น บ้านคนนั้ นก็โต๊ะนึง บ้านผู้ ใหญ่ ก็โต๊ ะนึง ถ้าปี ไหนไปผ้าป ่าแล้วเงิน
ไม่พอก็ใช้เงินกองกลาง...” (บุญถม เจริญชนม์, ๒๕๕๐ : สัมภาษณ์) นั ่ นเอง
ข้อมู ลจากการสัมภาษณ์พบว่าประเพณีบุ ญกําฟ้ าซึ่งเคยจัดเป็ นประเพณีสํ าคัญของ
ตําบลบ้านผือเมื่อประมาณ ๗ – ๘ ปีที่ ผ่านมาจะมีกระบวนการดังนี้
๑. เวลาคํ่าของวันขึ้ น ๒ คํ่า เดือน ๓ มัคนายกของวัดประจําของแต่ ละหมู่ บ้านจะ
เดินประกาศตามบ้านต่างๆ เพื่อเตรียมตัวนําภัตตาหารไปถวายแด่พระสงฆ์ที่วัดในเวลาเช้าของวัน
ขึ้ น ๓ คํ่ าเดือน ๓ ว่า “...พรุ ่งนี้ เป็ นวันกําฟ้ าเด้อ อย่าทํางานเด้อ มันจะไม่ดี ผิดผี พอตอนเช้าสามคํ ่ า
มาวันใหม่ก็จะทําบุญตักบาตร ...” (เฮือง มีลา, ๒๕๕๐ : สัมภาษณ์)
ในเวลาเช้าของวันขึ ้ น ๓ คํ่ า เดือน ๓ ชาวพวนบ้านผือจะไม่มีการทําบุญที่วัดรวมถึง
ไม่มีการทํางานในวันนี้ เช่นกัน แต่จะมีคตินิยมเอาขนมจีนไปใส่ต้นไม้เพื่ อเป็ นปุ๋ ย “...เอาข้าวปุ้ นไปใส่
นาทําปุ๋ ย ไม่มีการทําบุ ญ สายๆ นี ่ ห้ามทํางานทุกอย่างเพราะมันจะไม่ดี เขาถือกัน...” (เฮือง มีลา,
๒๕๕๐ : สัมภาษณ์) โดยจะมีการท่องคาถากํากับขณะใส่ปุ๋ ยในนาว่า “...พุทธํ สรณํ คจฺฉามิ ธมฺมํ