Page 114 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๐๔
กลางปี เรียกว่าประเพณีบุ ญข้าวห่อ … บุ ญข้าวหลาม เป็นประเพณีที่ ทํากันในเดือนยี่ … ถือว่าการ
ทําบุ ญสิ้นปี ระยะเวลาห่างกัน ๖ เดือนพอดี เหมือนกับการทําบุญของไทย คือทําบุญวันขึ้นปีใหม่วัน
สงกรานต์ เดือน ๕ ทํ าบุ ญวันสารทกลางปี วั นสิ้นเดื อน ๑๐ และทําบุญวันสิ้ นปี วันตรุ ษเดือน ๔
ระยะห่างกัน ๖ เดือนพอดี…” (สภาวัฒนธรรมอําเภอพรหมบุรี, ๒๕๔๓ : ๖)
๔. บุญกําฟ้ าในความหมายการพยากรณ์ความอุดมสมบูรณ์
ความหมายของประเพณี บุญกําฟ้ าในประเด็นนี้ คล้ายคลึงกับการอธิบาย
ความหมายประเพณีบุ ญกําฟ้าโดยทั ่ วไป กล่าวคือการฟ ังเสียงฟ้ าร้องตามทิศทางต่างๆ ว่าเสียงฟ้ า
ร้องทิศไหนจะแสดงถึ งความอุดมสมบูรณ์อย่างไร เช่น ฟ้ าร้องทิศเหนือหรือทิศตะวันตก ทํ านายว่า
ฝนจะดีทํานาจะได้ ข้าวบริบูรณ์จะทําให้มั ่ งมีศรีสุข หรือฟ้าร้องทางทิศใต้ จะทําให้ฝนแล้ง นํ้าท่าไม่
บริบู รณ์ การทํานาจะเสียหาย (สภาวัฒนธรรมอําเภอพรหมบุรี, ๒๕๔๓ : ๙) เป็ นต้น เห็นได้จาก
“…หากท่านได้ยินเสียงฟ้ าฮ้อง ก็จะคอยฟ ังถามผู้ใหญ่บ้าน
หากว่าได้ยินเสียงฟ้ าฮ้องเพิ่ นก็จะถามว่าหูตึง ถ้าหูตึงก็จะไม่ ได้ยินเสียงฟ้ าฮ้อง ถ้าคน
หูตึงจะได้ยินจะไม่ใช่เสียงฟ้ าร้อง แต่ ถ้าคนหูดีจะได้ยินเสียงโครม หากว่าได้ยินเสียงฟ้ า
ฮ้อง บางบ้านก็จะมีประกาศเลยว่า เอ้าซิกําฟ้ าแล้วเด้อ ฟ้ าฮ้องแล้วเน้อ ก็ว่ากันไป…”
(ไชยวัฒน์ สุ คันธวิภัติ, ๒๕๕๑ : สัมภาษณ์)
อย่างไรก็ดีสํ าหร ับประเพณีบุ ญกําฟ้ าที่อําเภอพรหมบุ รีแล้ว มีความเชื่ อใน
การจัดงานว่าประเพณีบุ ญกําฟ้ ามีจํานวน ๒ วัน ได้แก่ (สภาวัฒนธรรมอําเภอพรหมบุ รี, ๒๕๔๓ : ๖-
๙)
๑. การกําฟ้ าเมื่ อฟ้ าร้องคืนแรก อยู่ในระหว่าง ระยะ ๓ เดื อน คือวันขึ้ น ๑๔ คํ่ า
เดื อนอ้าย วันขึ้ น ๑๓ เดือนยี่ และวัน ๓ ขึ้ น เดือน ๓ โดยหัวหน้ าหมู่บ้านหรื อ “กวานบ้ าน” จะเป็นผู ้
สังเกตว่าฟ้ าร้องในวันใด เดือนใด แล้วจึงไปถามคนหูตึงเพื่อยินยันว่าเสียงที่ได้ยินเป็ นเสียงฟ้ าร้อง
จริง พร้อมกับประชุมชาวบ้านเพื่อจัดงานบุญกําฟ้ าขึ้น หรือหากไม่ได้ยินเสียงฟ้ าร้องเลยอาจเลื่ อน
การจัดงานเป็นเดือน ๔ ก็ได้
๒. การกําฟ้ าเฉพาะวั นขึ้ น ๒ และ ๓ คํ่ าเดือน ๓ จะมีการทํ าข้ าวปุ้ น
(ขนมจีน) ข้าวหลาม และข้าวจี่ เพื่อทําบุญตักบาตร โดยในวันขึ้น ๒ คํ่ า เดือน ๓ ชาวพวนอําเภอ
พรหมบุรีจะนํ าข้าวสารเหนี ยว ไข่ และนํ้ าตาลไปรวมกั นที่ วัดเพื่ อทําข้าวจี่ ในเวลากลางคืน
ขณะเดียวกันในคืนวั นขึ้น ๒ คํ่ านั ้นเองหนุ่ มสาวชาวพวนจะไปรวมตัวกันที่วัดอีกคร ั ้ งเพื่อเล่ น
การละเล่นและร้องรําทําเพลง เช่น มอญซ่อนผ้า ไม้หึ่ง ช่วงรํา เตะหม่าเบี้ย (สะบ้า) เป็ นต้น ที่เรียก
รวมกันว่า “ไปง ันข้าวจี่” ขณะที่ผู้สูงอายุจะนํ าไม้ไปเคาะเตาไฟพร้ อมกับกล่าวเป็ นภาษาพวนว่า “…