Page 113 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๐๓
๑.๑) ความหมายของประเพณี บุญกําฟ้ า
ชาวพวนอําเภอพรหมบุ รี มีคําอธิบายประเพณีบุญกํ าฟ้ าในความหมายที่
แตกต่างออกไปจากชาวพวนบ้ านหาดเสี้ ยว ทั ้ งนี้อาจสรุปประเด็นความหมายของประเพณีบุญกําฟ้ า
ได้ดังต่อไปนี้
๑. บุญกําฟ้ าในความหมายของการเคารพท้องฟ้ า
ข้อมูลจากป้ ายความรู้ซึ่งติดอยู่ บริเวณโรงเรียนวัดกุฎีทองระบุว่ าคําว่า
“กํา” หมายถึงการถือหรือการเคารพ ขณะที่คําว่า “ฟ้ า” หมายถึงเจ้าฟ้ ามหากษัตริย์ เจ้ามหาชีวิต
หรือเจ้าเหนือหัว ดังนั้นการกําฟ้าจึงมีความหมายถึงการเคารพฟ้ าในตํานานพวนที่ฟ้ าผ่าด้ ามหอก
ทําให้เจ้ าชมภู เจ้ าเมืองพวนไม่ สิ้ นพระชนม์จากการประหารของเจ้ านนท์เจ้ าเมืองเวี ยงจันทน์
เนื่ องจากถือว่ า “ฟ้ าย่อมปราณีผู้ไม่ประพฤติผิด” อันสอดคล้องกับความเชื่อของชาวพวนอํ าเภอ
พรหมบุรี ที่ระบุ ว่า “...ถือฟ้ า เซ่นฟ้ า บวงสรวงเจ้าฟ้ าเจ้าแผ่นดิน เขาถือว่ าฟ้ าจะเมตตา แล้วที ่ นี ่
ตั ้ งแต่ไหนแต่ไรไม่เคยมีฟ้ าผ่า คนพวนไม่เคยมีฟ้ าผ่าตายสักคน ที ่ มีก็มีแต่แขกอิสลามที ่ มาได้คน
ไทย...” (พระครูเมตตานุ ศาสน์ (บุญช่วย จิตฺ ตป�ฺโย), ๒๕๕๑ : สัมภาษณ์)
๒. บุญกําฟ้ าในความหมายของวันหยุดพักผ่อน
ขณะเดี ยวกั นยังมี คํ าอธิบายประเพณีบุ ญกํ าฟ้ าอําเภอพรหมบุ รีที่มี
วัตถุประสงค์ให้ชาวพวนหยุดงาน หรือ “กํ า” ช่วงวันขึ้น ๒ คํ่ า เดือน ๓ ว่าต้องการให้มีการพักผ่อน
หลังจากทํางานมาตลอดทั ้ งปี “…มองให้ลึกจะเห็นความฉลาดของคนโบราณต้องการให้ คนพักผ่อน
ไปต้อนร ับสนุกสนานรํ ่ าเริงกับญาติมิตรที ่ กลับมาบ้าน ทํานองว่านานพบกันทีปี พบกันหน…” (สภา
วัฒนธรรมอําเภอพรหมบุ รี, ๒๕๔๓ : ๘)
๓. บุญกําฟ้ าในความหมายเป็ นวันขึ้นปี ใหม่ ของชาวพวน
อย่างไรก็ดี มีข้อสันนิษฐานจากนักวิชาการในท้องถิ่นว่าประเพณีบุญกําฟ้ า
มีความเกี่ยวพันกับการเป็ นวันขึ้นปีใหม่ของชาวพวน เนื่ องจากงานบุญของชาวพวนจะมีการจัดทุก
รอบ ๖ เดือน เช่น ประเพณีบุ ญกําฟ้ าในเดือน ๓ ประเพณีสารทลาว (บุญข้าวห่อหรือบุญข้าวประดับ
ดิน) ในเดือน ๙ และบุญข้าวหลามในเดือนยี่ซึ่งเป็นงานบุ ญสิ้ นปี ดังนั ้ นงานบุ ญกําฟ้าซึ่งจัดในเดือน
๓ จึงเป็นงานบุญขึ้นปีใหม่โดยปริยาย ดังข้อความที่ว่า “…ประเพณีกําฟ้ าที ่ ทํากันในเดือน ๓ น่ าจะ
เป็ นวันทําบุญขึ้นปี ใหม่ของชาวไทยพวน เพราะสารทลาวกําหนดวันสิ้นเดือน ๙ ซึ ่ งเป็นการทําบุญ