Page 61 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

53
ของข่าวสารในแนวดิ่ง (vertical communication) ซึ่ งเป็ นการไหลของข่าวสารของบุคคลที่มีระดับ
สถานภาพต่างกัน และการสื่ อสารแนวนอนหรื อแนวราบ (horizontal communication) ซึ่ งเป็ นการ
ไหลของข่าวสารของบุคคลใน ระดับเดี ยวกัน รูปแบบของการสื่ อสารเหล่านี้ จะเป็ นอย่างไรนั้ นขึ้ นอยู่
กับว่า ใครเป็ นผู้ เริ ่ มต้นในการส่งสาร และใครเป็ นผู้ รั บสารปลายทาง
ในการสื่ อสารจากบนลงล่าง (Downward communication) นั้ น สาร (message) จะไหล (flow)
จากเบื้ องบนหรื อจากคนที่ อยู่เหนื อกว่า (superiors) ไปย ังคนที่อยู่ส่ วนล่างหรื อคนที่มีบทบาทตํ่ากว่า
(subordinate) เช่น การสื่ อสารของกองทัพ หรื อของหน่ วยงานทางการทหาร การสื่อสารระหว่าง
ผู ้ บริ หารกับพนั กงาน ซึ่ งสาร (message) ที่ส่ งออกไปมักจะเกี่ ยวข้องกับทิ ศทาง เป้ าหมาย กฎระเบียบ
(discipline) คําสั ่ง หรื อ คําถาม เป็ นต้น
ส่ วนการสื่ อสารจากล่างขึ้ นบน (upward communication) นั้ น สาร (message) จะไหล (flow)
จากส่ วนล่างหรื อคนที่ มีบทบาทตํ่ ากว่า (subordinate) ไปย ังคนที่มีบทบาทสู งกว่า (superiors) เช่ นการ
ถามคําถาม การแสดงความคิดเห็ นและแสดงความรู ้สึ กนึ กคิด (feedback) หรื อการเสนอข้อแนะนํา
ให้กับผู้ บริ หาร เป็ นต้น ซึ่ งการสื่อสารในทิศทางแบบนี้ จะมีผลต่อการสร้ างขวัญกําลังใจและทัศคติของ
คนในระดับที่ ตํ่ากว่า ทําให้เกิดความรู ้สึ กเป็ นกันเองและตนเองมี คุณค่ าความสัมพันธ์ที่เกิ ดขึ้ นจะเป็ น
ความสัมพันธ์ ในเชิงมนุษยสัมพันธ์ (Human Relations)
การสื่ อสารในแนวราบ (Horizontal Communication) เป็ นการแลกเปลี่ยนกันระหว่างคนหรื อ
ผู ้ ที่อยู่ในระดับเดียวกัน ในสังคมเดี ยวกันหรื อต่างสังคมที่มีการแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารซึ่ งกันและกัน
ตามหน้ าที่ การงาน ซึ่ งการสื่ อสารในทิ ศทางนี้ สารมักจะเกี่ ยวข้องกั บการแก้ไขปั ญหา (problem
solving) การประสารงาน (coordination) การแกไขความขัดแย ้ง (conflict resolution) รวมทั้งการ
สร้างข่ าว (rumor) เป็ นต้น ซึ่ งในโครงข่ายการสื่ อสารนั้ น สิ ่งที่ สําคัญในการทําให้ โครงข่ายการสื่อสาร
มีชีวิต และเคลื่ อนไหวได้ก็ คือ ข้อมูลข่าวสารซึ่ งในการวางแผนการสื่ อสารนั้ นการพิจารณาโครงข่าย
และข้อมูลข่าวสารที่ไหลในโครงข่ายจึงเป็ นสิ ่งสํ าคัญทั้งต่อผู ้ วางแผนในฐานะของผู้ที่ใช้ข้อมูลเพื่อการ