Page 44 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

36
สังเกตว่า การจัดเสวนาชุมชนนั้ น ในด้านหนึ่ งมีความหมายว่า ได้ขยายกลุ่มผู ้ มีส่ วนได้เสี ยจากคน
กลุ่มเล็กๆ ที่เคยรับผิดชอบเรื่ องหอกระจายข่าว (เช่ น กํานัน ผู ้ ใหญ่บ้าน) มาเป็ นคนทั้ งหมดในชุมชน
- รูปแบบการสื่ อสาร ทีมวิ จัยได้วางแผนการสื่อสารให้มีลักษณะผสมผสานทั้งบรรยากาศที่
เป็ นการพูดคุยแบบธรรมชาติของชุ มชน (natural) ประสานกับองค์ประกอบการสื่ อสารที่มีการวางแผน
(planned) คือ การมีผู ้ดําเนินรายการ (moderator) อันเป็ นรู ปแบบเดี ยวกับเครื่ องมื อการวิจัยที่เรียกว่า
“การสนทนากลุ่ม” (focus group interview) ทั้ งนี้ เพื่ อให้บรรลุเป้ าหมาย 2 ประการที่วางเอาไว้ คื อ
การจัดบรรยากาศที่เป็ นกันเองและชาวบ้านคุ้นเคย เพื่อให้มีการแสดงความคิ ดเห็นอย่างเต็มที่ แต่ ใน
เวลาเดียวกัน ก็มีผู ้ ดําเนิ นรายการคอยตะล่อมเนื้ อหา (focus) ให้เดินเข้าสู่ เป้ าหมายไม่ลดเลี้ ยวหลงไป
ทางอื่น
กลยุทธ์ ด้านสาร 1 (message strategy) หลังจากที่ ได้ประมวลข้อมูลจากชุ มชนซึ่ งเป็ นสภาพ
การปั จจุบันของการใช้หอกระจายข่าวที่ เป็ นอยู่ (what is) (ซึ่ งเป็ นการรั บรู้ร่ วมกันของชุมชน อันเป็ น
ปริ บทการสื่อสารที่แตกต่างไปจากการรับรู ้ทีละคน) ที มวิ จัยได้นําเสนอข้อมูลชุดใหม่เกี่ยวกับบทบาท
หน้าที่และประโยชน์ของหอกระจายข่ายที่ควรจะเป็ น (what ought to be) หรือศักยภาพสู งสุดของหอ
กระจายข่าวอันเป็ นไปตามหลักการที่ D. Lerner เรี ยกว่า การให้ข้อมูลเพื่อยกระดับความคาดหวังของ
ชุ มชน (raising expectation)
* กลยุทธ์ด้านสาร 2 การยกระดับความคาดหวังของชุ มชนนั้ นเป็ นการปั กธงชัยด้านเป้ าหมาย
ปลายทางเอาไว้ให้ (end / goal) ซึ่ งมีผลที่ตามมาก็คือ จะเกิดแรงผลักดัน(motive) ให้ผู ้ สื่ อสารรู้ สึ กอยาก
เคลื่อนไหวขับเคลื่ อนออกจากจุดปั จจุบันที่ยืนอยู่ไปสู่ จุดหมายปลายทางที่คาดหวัง อย่างไรก็ตามใน
กระบวนการนี้ หากปล่อยให้มีแต่การใช้กลยุทธ์ด้านสารเพียงในระดับแรก ก็อาจกลายเป็ นดาบสองคม
เพราะมี แต่การสร้างเป้ าหมายแห่งความใฝ่ ฝั นขึ้ นมาอย่างสู งส่ ง หากแต่ไม่ มีวิธีการ / หนทาง (means)
ให้บรรลุก็ อาจกลับกลายเป็ นความรู ้ สึ กคับข้องใจได้ (frustration) ดังนั้ นจึ งต้องมีการใช้กลยุทธ์สาร
ระดับที่ 2 คื อ การระดมความคิดเห็ นว่า จะมีวิธีการแปรความใฝ่ ฝันให้กลายมาเป็ นความจริงได้อย่างไร
บ้าง และเลื อกทดลองใช้สักวิธีการหนึ่ งที่ ผ่านการระดมความคิ ดเห็นตรวจสอบจากชุมชนแล้วว่า เป็ น
วิธีการที่ดี ที่สุ ดและมีทางเป็ นไปได้มากที่สุ ด
ขั้ นตอนที่ 3 สร้ างองค์กร / กลุ่มผู้ ส่ งสารกลุ่มใหม่