Page 42 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

34
เนื้ อหา” นี้ เอง ดังเช่น ในสามัญสํานึกทั่วไปที่เราคุ ้ นเคยกับสํานวนเขี ยนของ “รงค์วงษ์สวรรค์, ทมย ันตี,
กฤษณา อโศกสิ น” ซึ่ งเป็ นอัตลักษณ์เฉพาะตัวของผู ้ ส่ งสาร
ฉะนั้ น เมื่อคู่ส่ งสารทั้งผู้ส่ งและผู ้ รั บได้เข้ามามีส่ วนร่วมในการสื่ อสาร เช่น เมื่อชาวบ้านเข้ามา
จัดรายการหอกระจายข่ าว หรื อส่ งเรื่ องราวเข้ามาเป็ นประเด็ นเนื้ อหาในการกระจายเสี ยง ก็จะทําให้
ชาวบ้านที่ ฟั งเกิดความรู ้สึ กว่ า “นี่แหละเป็ นเรื่ องของเรา” “นี่ แหละเป็ นเนื้ อหาของเรา” “นี่แหละเป็ น
แบบของเรา” ตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุ ดก็คือ เนื้อหาของข่าวท้องถิ่ น การเปิ ดเพลงลู กทุ่งในรายการ การมี
เนื้ อหาเรื่ องผลไม้หรื อเรื่องการเจียรนัยพลอยสํ าหรับวิทยุชุมชน จ.จันทบุรี เป็ นต้น
4. การวิเคราะห์ขั้นตอนการสร้ างการมีส่ วนร่ วมผ่านการสื่ อสาร
ในที่นี้ จะลองใช้แนวคิ ดเรื่องกระบวนการสร้างการมีส่ วนร่ วมผ่านการสื่ อสารมาวิเคราะห์ข้อมูล
จากงานวิจัย เรื่ อง “การพัฒนาหอกระจายข่าวฯ” ของ อ.ดวงพร ที่ได้กล่าวถึงมาแล้วดังนี้
ขั้ นตอนที่ 1 ใช้ ความสัมพันธ์ ระหว่างคู่การสื่ อสาร
จากหลักการของเรื่ องการสื่ อสารแบบมีส่ วนร่ วมที่ว่า “ความสัมพันธ์ระหว่างคู่การสื่ อสารนั้ น
เป็ นหัวใจสําคัญที่สุ ด โดยเฉพาะความสัมพันธ์แบบไว้วางใจกัน (trust worthiness) ดังนั้ นนักวิจัยใน
ฐานะบคุ ลลภายนอกที่เข้าไปในชุ มชน ในท่ามกลางปริ บทของสังคมปั จจุบันที่ยากจะเชื่ อได้ว่า จะมี
ใครทําอะไรให้คนอื่นโดยไม่ หวั งผลประโยชน์ตอบแทน นั กวิ จัยจึงต้องใช้ เวลาในการสร้างสาน
ความสัมพันธ์ ที่ไว้วางใจกันขึ้นมา
ในขั้ นตอนนี้ นักวิจัยได้ใช้กลยุทธ์การสื่ อสารหลายแบบผสมผสานกัน เช่น
ด้านกลยุ ทธ์สื่ อ ผู ้ วิจัยได้เลือกผู ้ รับสารกลุ ่มแรกเป็ นกลุ่มผู ้ นําชุ มชนระดับต่างๆ และกลุ่มคนที่
ทํางานรั บผิดชอบเรื่ องหอกระจายข่าว และขยายไปถึงชาวบ้านทุกๆ คนในลําดับต่อมาโดยได้ ใช้ตัว
นักวิ จัยเองเป็ นสื่อ ใช้ การเดินทางไปพบ ใช้การส่ งจดหมายและโทรศัพท์พูดคุย การเข้าร่ วมกิจกรรม
ของชุมชน โดยเน้นการติ ดต่อสื่ อสารอย่างสมํ่าเสมอและต่อเนื่อง รู ปแบบของการสื่ อสารแบบเห็นหน้า
ค่าตาจะช่ วยกรุ ยทางให้ความรู้ สึ กไว้วางใจเกิดขึ้ นได้ง่าย (เช่นเดียวกันกั บความรู้ สึ กไว้วางใจคนอ่ าน
ข่าวในโทรทัศน์เพราะเคยเห็นหน้ าอยู่ทุกวัน)